Groninger gemeenteraad schiet diftar voorlopig af na chaotische vergadering

Inwoners van de hele gemeente Groningen betalen vanaf 2021 een vast bedrag per jaar voor hun afval
Inwoners van de hele gemeente Groningen betalen vanaf 2021 een vast bedrag per jaar voor hun afval © FPS/Jos Schuurman
Een nipte meerderheid van de Groninger gemeenteraad leek woensdagavond voor de invoering van het afvalsysteem diftar. Maar ondanks die meerderheid blijft tot 2023 alles bij het oude, behalve in Haren.
De inwoners van de gemeente Groningen betalen volgend jaar en het jaar erna nog steeds een vast bedrag voor het inzamelen van hun afval. Behalve in Haren is dat nu ook al het geval. Hoe hoog het bedrag wordt, is nog niet duidelijk.

Meer onderzoek

De gemeenteraad besloot woensdagnacht even voor 2.00 uur dat er eerst meer onderzoek gedaan moet worden naar de invoering van diftar.
GroenLinks, D66, VVD en Partij voor de Dieren zijn voorstander van diftar, waarbij mensen een bedrag betalen per keer dat ze een vuilniszak in de ondergrondse container gooien. Mensen die een eigen container hebben (de bekende grijze kliko), moeten wat de partijen betreft een bedrag per kilo gaan betalen.

Haren

Dat tweesporenbeleid was een eis van oppositiepartij VVD. Die partij is nodig om een meerderheid voor afvalsysteem diftar te krijgen. Maar de eis kwam pas vorige week op tafel, waardoor de kosten nog niet doorgerekend zijn.

Waarom wil de VVD twee verschillende 'diftars'?

De VVD is in principe voorstander van afvalsysteem diftar, waarbij je meer betaalt als je meer afval inlevert. De partij kon zich alleen niet volledig vinden in het voorstel van wethouder Glimina Chakor (GroenLinks). Zij wil dat inwoners in de hele gemeente Groningen betalen per vuilniszak of per grijze kliko, ongeacht het gewicht.

De VVD eiste in eerste instantie een uitzonderingspositie voor de voormalige gemeente Haren. Daar betalen mensen nu nog per kilo afval en dat bevalt ze goed: 84 procent van de inwoners wil het systeem behouden. Maar een uitzondering maken voor een bepaald gebied binnen een gemeente is niet mogelijk. Omdat in Haren vrijwel iedereen een kliko heeft kwam de VVD vervolgens met de eis om een uitzondering te maken voor mensen met een grijze kliko. Die groep zou dan per kilo blijven of gaan betalen, de andere inwoners per zak.

Tweesporenbeleid

GroenLinks, D66 en de Partij voor de Dieren kunnen zich vinden in die eis en ze dienen in de vergadering samen met de VVD een motie in waarin ze de wens voor het tweesporenbeleid uitspreken.
'De mogelijkheden voor de komst van dat systeem moeten onderzocht worden', stellen de partijen. Ook de kosten van het naar verwachting duurdere 'betalen per kilo' moeten wat de vier partijen betreft op een rijtje worden gezet.

Komst diftar leek in kannen en kruiken

Met de plannen voor het onderzoek lijkt de komst van diftar in de gemeente Groningen woensdagavond in kannen en kruiken. De vier partijen hebben een meerderheid en zijn het met elkaar eens. Bij aanvang van de raadsvergadering is de situatie als volgt: de gemeente kiest diftar-per-zak-of-bak vanaf 2021, en als de uitkomsten van het onderzoek bekend zijn wordt duidelijk of mensen met een eigen grijze kliko per kilo gaan betalen.
Maar nadat de vergadering meerdere keren is geschorst en verschillende partijen achter gesloten deuren met elkaar overleggen stellen de fracties hun standpunt bij. Ze willen opnieuw over diftar praten als de uitkomsten van het onderzoek bekend zijn.
Het komt erop neer dat diftar op zijn vroegst in 2023 zijn intrede doet in Groningen. Voor de inwoners van Haren betekent de uitslag van het debat dat ze per 1 januari 2021 het diftar-systeem kwijtraken. Zij betalen, in ieder geval voorlopig, niet langer per kilo afval maar een vast bedrag per jaar.

'Slecht voor aanzien politiek'

Wat er tijdens de schorsingen precies is gebeurd, blijft onduidelijk. Een raadslid zegt dat 'iedereen ruzie met elkaar had', anderen spreken schande van de gang van zaken: 'Dit is niet goed voor het aanzien van de politiek.' SP-er Jimmy Dijk spreekt van 'ongekend politiek amateurisme.'
Dijk is overigens wel blij met dat amateurisme, zijn partij is tegenstander van diftar, net als de PvdA. 'Heel bijzonder maar mooi voor ons!', noemt PvdA-er Jan Pieter Loopstra het, terwijl SP'er Dijk de Groningers op Twitter feliciteert met de uitkomst.

Afval zorgt al jaren voor politiek vuurwerk

De discussie rond diftar speelt in de gemeente Groningen al sinds 2005. In 2017 strandde een plan om het in te voeren omdat er geen raadsmeerderheid voor was.

De huidige coalitiepartijen (GroenLinks, PvdA, D66 en ChristenUnie) denken verschillend over het afvalbeleid. GroenLinks en D66 zijn voor diftar, PvdA en ChristenUnie tegen. Om die reden konden oppositiepartijen hun stempel drukken op het 'diftardebat'

Zes oppositiepartijen zijn hoe dan ook tegen diftar: zij vrezen, net als PvdA en ChristenUnie, meer afvaldumpingen.

Nadat elf van de twaalf partijen hun standpunt vorige week woensdag bekendmaakten, bleek oppositiepartij VVD de enige die nog twijfelde. De liberalen eisen dat inwoners van de voormalige gemeente Haren per kilo blijven betalen.

Aan die eis konden andere partijen onvoldoende tegemoetgekomen: GroenLinks wil dat er eerst onderzoek plaatsvindt naar de vraag of diftar-per-kilo geschikter is dan diftar-per-lediging. Daarom is het plan om diftar in 2022 in te voeren op het laatste moment gesneuveld.

'Zien nog steeds kansen'

GroenLinks laat na afloop van de chaotisch verlopen vergadering weten 'liever gezien te hebben dat diftar per 2022 was ingevoerd'.
'Wij zien nog steeds goede kansen om een vorm van diftar in te voeren als de resultaten van het onderzoek met afrekening per kilo bekend zullen zijn. We constateren dat de raad eerst meer duidelijkheid nodig heeft daarover, alvorens er een besluit kan worden genomen over invoering van diftar', zegt de partij.

'Avond verliep anders dan verwacht'

Wethouder Glimina Chakor (GroenLinks) zegt na het onderzoek met een nieuw voorstel voor het afvalbeleid te komen. 'De avond verliep anders dan verwacht', zegt Chakor. 'Maar iedere gemeente die over afval beslist heeft strubbelingen. Het is een onderwerp dat leeft.'
Lees ook: