Groningers wennen aan ‘nieuwe normaal’ en hebben vertrouwen in zorg

Vergeleken met april van dit jaar kunnen inwoners van Noord- en Oost-Nederland steeds beter leven met de coronacrisis en de bijbehorende maatregelen. Ook is het vertrouwen in de zorg groot op het moment dat ze coronaklachten hebben en geholpen moet worden.

Dit blijkt uit een representatief onderzoek dat in opdracht van Omrop Fryslân, RTV Oost, RTV Drenthe en RTV Noord is uitgevoerd.

Noorderlingen vinden de crisis nog wel zwaar; ze zijn eenzamer en bezorgder dan voor de crisis, maar minder ernstig dan in het begin van de ‘intelligente lockdown’. Dat is onder meer terug te zien in hoe ze denken over financiën, over thuisblijven en over sociale contacten.

Hoewel er bij mensen nog steeds zorgen zijn over hun geld en baan, worden deze zorgen wel minder. Ook hebben minder mensen moeite met zoveel mogelijk thuisblijven. En hoewel nog steeds de helft aangeeft sociale contacten te missen, is dit minder dan in april. Want toen ging het om bijna driekwart van de noordelingen.

We zien dat de coronacrisis nog steeds een heel duidelijke negatieve impact heeft
Susanne Scheibe - Psycholoog van de Rijksuniversiteit Groningen

Dat mensen de crisis nog steeds lastig vinden is ook de conclusie van Susanne Scheibe, psycholoog van de Rijksuniversiteit. Zij heeft op verzoek van de omroepen gekeken naar de onderzoeksresultaten.

‘We zien dat de coronacrisis nog steeds een heel duidelijke negatieve impact heeft. De cijfers zijn minder negatief dan in april, maar er is nog steeds een verslechtering in welzijn als je de huidige beleving vergelijkt met de periode voor de crisis', merkt ze op.

Vertrouwen in gezondheidszorg

De discussie over het testbeleid is de laatste tijd sterk opgelaaid. Ook is er twijfel of de ziekenhuizen klaar zijn voor een nieuwe stroom coronapatiënten.

Toch gaat dat alles niet ten koste van het vertrouwen dat inwoners van Noordoost-Nederland hebben in de gezondheidszorg, zo blijkt uit de onderzoeksresultaten. Ruim tachtig procent van de inwoners van de vier noordoostelijke provincies geeft aan dat ze verwachten goed te worden geholpen in het zorgsysteem als ze coronaklachten hebben.

Inperking vrijheden

De felle discussies over de inperking van vrijheden lijkt in het Noorden niet breed ondersteund te worden. Het gebrek aan ruimte wordt juist minder sterk gevoeld dan in de beginperiode.

Mensen hebben nieuwe dagelijkse routines opgebouwd. Dat maakt het makkelijker om de beperkingen vol te houden
Susanne Scheibe - Psycholoog van de Rijksuniversiteit Groningen

Psycholoog Scheibe heeft daar wel een verklaring voor: ‘Mensen zijn de laatste tijd steeds meer in beweging. Ze zijn niet meer zo beperkt in de vrijetijdsbesteding als aan het begin. Ook hebben ze nieuwe dagelijkse routines opgebouwd. Dat maakt het makkelijker om de beperkingen vol te houden.’

Paul Huizinga uit Hoogkerk is een van de deelnemers aan dit onderzoek. Inmiddels is hij eraan gewend dat de situatie anders is dan voor de crisis. 'De eerste keer dat we in de lockdown kwamen, was de situatie heel vreemd en onwerkelijk. Maar nu ben je aan een nieuwe manier van leven gewend: dat je overal op bedacht bent en rekening moet houden met allerlei maatregelen.'

In de omgang met zijn ouders merkte Huizinga wel dat hij het echte contact miste. Hij zocht ze in het begin van de crisis namelijk bewust niet op. Inmiddels doet hij dat wel weer. 'Ik ben nog wel voorzichtig. Ik wil namelijk niet dat mijn ouders door mij besmet worden.'

Hij sluit niet uit dat als de stijgende lijn van het aantal besmettingen doorzet, er een moment komt dat hij weer terughoudender wordt om zijn ouders op te zoeken. 'Dat houdt me wel bezig. Gelukkig weten ze heel goed hoe je met videobellen moet omgaan, maar de spontaniteit valt dan wel weg. Dat baart me wel zorgen.'

Gewenning

Dat we makkelijker met beperkingen kunnen omgaan komt voor een deel doordat we aan de situatie gewend is geraakt, denkt Scheibe. ‘Aan het begin van de crisis was alles natuurlijk nieuw en onzeker. Toen zag je dat mensen in een soort shock waren. Daarna volgt een fase van weerstand. Dan willen mensen terug naar de oude situatie.’

Winkelbezoekers worden herinnerd aan de anderhalvemeterregel (Foto: Jos Schuurman/FPS)

Volgens haar is dat vaker zo wanneer mensen heftige dingen meemaken. ‘Uiteindelijk kom je in de acceptatiemodus. Je bent aan de situatie gewend. De beperkingen zijn bovendien minder streng dan in april, wat maakt dat het makkelijker vol te houden is.’

Dat komt ook in dit onderzoek naar voren, want zeventig procent verwacht de huidige maatregelen nog wel vol te kunnen houden totdat er een vaccin is.

We zijn selectiever geworden in over wie we ons zorgen maken
Susanne Scheibe - Psycholoog van de Rijksuniversiteit Groningen

'We maken ons selectiever zorgen'

Overigens valt nog iets anders op. Sinds de coronacrisis zijn we ons namelijk minder zorgen gaan maken om anderen. Of, zoals Scheibe het noemt: ‘we zijn selectiever geworden in over wie we ons zorgen maken.’ Want waar het deel dat zich zorgen maakt om ouders en grootouders gelijk is gebleven, maken mensen zich in verhouding minder zorgen over hun partner, kinderen, vrienden en collega’s.

Jeannet Zwols uit Stad nam ook deel aan dit onderzoek. Zij heeft de lockdown niet als slecht ervaren. 'Mijn man en ik hebben ons prima kunnen redden. We hebben ons ritme kunnen aanpassen. Iedere ochtend maakten we een wandeling of een fietstocht. Ook zijn we de drukte uit de weg gegaan.'

Buiten komt ze wel, nog steeds. Maar met sociale contacten is ze terughoudender. 'Mijn kleinzoon van 1,5 jaar heb ik in december voor het laatst gezien. De mooie periode dat hij opgroeit hebben we niet kunnen meemaken.' Ondanks dat dit wel pijn deed, heeft ze door de huidige communicatiemiddelen tóch veel van haar kleinzoon kunnen zien.

Eenzaamheid ervoer ze niet tijdens de crisis. Ze is wel voorzichtig, en verlangt die voorzichtigheid ook van anderen. 'We moeten het óf met z'n allen doen, óf we doen het allemaal niet. Ik hecht aan gezamenlijke verantwoordelijkheid. Ik houd deze crisis rekening met anderen, en ik vind het prettig als anderen dat ook met mij doen.'

Lees ook:
- Vier op vijf Groningers denkt coronamaatregelen ook tot na 28 april vol te kunnen houden
- Groningse dominee biedt steun in crisistijd: 'Ik zie veel onderhuidse spanningen'
- Wat de coronacrisis doet met ons: 'Individualisme is dood'

Meer over dit onderwerp:
coronavirus zorg onderwijs RUG studenten achtergrond
Deel dit artikel:

Recent nieuws