UMCG koopt duizenden sneltests om 'uit te proberen'

Een sneltest
Een sneltest © Lex van Lieshout/ANP
Het UMCG in Groningen heeft meer dan 17.000 sneltesten besteld. Woensdagmorgen werd duidelijk dat de eerste twee van vijf corona-sneltesten die in Nederland onderzocht worden op hun betrouwbaarheid, goed uit de test komen. De sneltesten hebben een kwartier nodig om te vertellen of iemand besmet is met het coronavirus.
Ik was bang dat ze dadelijk niet meer te krijgen zijn
Viroloog Bert Niesters van het UMCG
Volgens minister Hugo de Jonge (VWS) zijn nog weken nodig om te bepalen voor wie en hoe deze sneltesten ingezet kunnen worden. Het UMCG besluit daar niet op te wachten. Viroloog Bert Niesters: 'Je kan wel wachten totdat landelijk iedereen er over heeft nagedacht, maar je kan het ook gewoon uitproberen.' Daar komt de onzekerheid over de beschikbaarheid bij. 'Ik was bang dat ze dadelijk niet meer te krijgen zijn.'

Sneltest niet vlekkeloos, maar wel nuttig

De sneltest blijkt betrouwbaar genoeg om in te zetten. Iedereen die positief testte bleek na controle met de standaard PCR-test daadwerkelijk besmet te zijn. Andersom heeft de sneltest het wel eens mis: mensen die negatief testen hebben soms toch corona. Is de test dan wel bruikbaar?
'Zeker wel', zegt Niesters, 'omdat de test iedereen eruit pikt die veel virus bij zich draagt en dus het meest besmettelijk is. Degenen die er niet uit worden gepikt, hebben het virus bijvoorbeeld al enige dagen onder de leden. Dan daalt het aantal virusdeeltjes in het slijm, waardoor ze ook minder snel anderen besmetten. Dat de test deze mensen mist, is minder erg'.

Voor welke groepen is de test geschikt?

Bij het inzetten van de sneltesten moet hier wel rekening mee worden gehouden. Niesters ziet kansen voor mensen die bij bron- en contactonderzoek naar voren komen. Als zij in nauw contact zijn geweest met een coronapatiënt, zouden ze zo'n sneltest kunnen doen. 'Dan kan je ze testen voordat ze klachten hebben en bij corona is dat nou juist het meest besmettelijke moment.' Op dit moment mogen mensen zonder klachten zich niet laten testen bij de GGD, omdat daar te weinig capaciteit voor is. Inzet van sneltesten kan dit probleem dus oplossen, denkt hij.
Zo'n test kost maar vijf euro. Dat lijkt me wel de investering waard als werkgever
Viroloog Bert Niesters van het UMCG

Zorg, onderwijs en werkgevers

Ook voor zorgmedewerkers kan het sneltesten daarom ideaal zijn. 'Als je zeker wilt weten dat werknemers negatief zijn, dan zouden die twee of drie keer per week zo'n test moeten doen. Het kan ook, want zo'n test kost maar vijf euro. Dat lijkt me wel de investering waard als werkgever.' Door vaak te testen is de kans groot dat het virus in een vroegtijdig stadium gevonden wordt, nog voordat de zorgverlener zijn kwetsbare patiënten heeft kunnen besmetten. Ook voor leraren kan het een uitkomst zijn; regelmatig testen kan voorkomen dat ze uitvallen en dat klassen naar huis moeten.
Het UMCG gaat samen met de GGD bekijken of de voorrangsteststraat voor zorg-en onderwijspersoneel ook van sneltesten gebruik kan gaan maken. 'Dan kan je binnen vijftien minuten de positieven er uit halen.'

Risicogroep 'studenten' ook snel testen

In het ziekenhuis zelf wil Niesters ook studenten geneeskunde testen die bijvoorbeeld coschappen lopen. 'Die vormen toch een risicogroep; het virus gaat nog altijd het meest onder jongeren rond.' Ook mensen thuis moeten de sneltest kunnen gebruiken, meent Niesters. 'De meeste mensen die nu ziek zijn, zijn verkouden. Dan is zo'n test doen wel een stuk makkelijker dan bij een teststraat.'
Hoe toont de sneltest het coronavirus aan?

De sneltesten zijn antigeentesten, zo legt de NOS uit. Net als bij de nu gebruikte PCR-test wordt met een wattenstaafje wat vocht uit de neus en keel afgenomen. De test kijkt of daarin viruseiwit (antigeen) aanwezig is. Het watje met neus-en mondvocht gaat in een vloeistof. Die wordt vervolgens op een papiertje gedruppeld. Vijftien minuten later is er een positieve of negatieve reactie zichtbaar.