In Stad opgegraven sok is de oudste van Europa

Een oude sok die in het jaar 2000 bij een archeologische opgraving in de stad Groningen werd gevonden, blijkt de oudste sok van Europa te zijn. Het sokje, want het is een kindersok, is pas onlangs uit het archeologisch depot gehaald. Aanleiding om het breiwerk te voorschijn te halen was de aanstaande organisatie van de Nationale Breidagen in Stad.

'Zo breien we tegenwoordig niet meer', zegt 'breihistoricus' Constance Willems die het sokje onderzocht. 'Dit is zogenaamd Egyptisch breiwerk en dat gaat alleen 'recht' en niet 'averecht'. Daardoor kunnen we zien hoe oud het is, want het averecht breien is pas in 1560 ontdekt.'

Flinke puzzel

'Bovendien is het ook van onderen af, vanaf de tenen dus, gebreid. Tegenwoordig doen we dat ook andersom'. Willemse onderzocht het sokje omdat afgelopen voorjaar de Nationale Breidagen in Groningen zouden worden gehouden, maar door corona ging dat niet door.

Het was een flinke puzzel om uit te zoeken hoe de sok destijds is gebreid, maar met wat experimenteren lukte het Willems om een paar sokken na te breien. De ene is geverfd met meekrap, een kleurstof gemaakt uit planten die de sok een paarse kleur geeft. Maar bij de originele sok is daar na 400 jaar niets meer van over.

Kasteel van Alva

Het sokje werd in 2000 gevonden in de Prinsenstraat in Stad. Daar lag de vroegere slotgracht het kasteel van Alva, het citadel vlak buiten de stadsmuren van de Spaanse Hertog van Alva. Toen die gracht gedempt werd, is het sokje er samen met een hoop ander afval in gegooid.

'Doordat er allemaal spullen bovenop lagen en de omgeving nat was, is het sokje niet verteerd', weet archeologe Froukje Veenman.

Zelf nabreien

'Je kunt het sokje maar af en toe tentoonstellen omdat het anders alsnog wegrot. Maar gelukkig hebben we nu een paar nagebreide exemplaren waarmee dat wel kan.'

Het verhaal van het sokje valt te lezen in 'Hervonden Stad 2020', het archeologisch jaarboek van de gemeente Groningen dat donderdag verscheen. Daarin is ook het breipatroon opgenomen voor wie de oude sok zelf na wil breien. Het is voor schoenmaat 20, voor kinderen van 12 tot 16 maanden.

Lees ook:
- Deze dag: Groningen onder water

Deel dit artikel:

Recent nieuws