‘MFA Bedum heeft geen eerlijke kans gehad’

De initiatiefnemers van het MFA Bedum tijdens de online bijeenkomst
De initiatiefnemers van het MFA Bedum tijdens de online bijeenkomst © MFA Bedum
‘We hebben geen eerlijke kans gehad’, stelt voorzitter Gert-Jan Hageman van Stichting MFA Bedum. Hij is niet te spreken over de manier waarop de gemeente Het Hogeland met het burgerinitiatief is omgegaan. ‘Het is op meerdere punten vreemd verlopen. Een rare situatie.’
Dinsdagavond keek de stichting samen met andere belanghebbenden in een online informatiebijeenkomst terug op de afgelopen periode.
Een aantal enthousiaste Bedumers wilden graag een nieuw multifunctionele accommodatie (MFA) realiseren voor de plaatselijke voetbalvereniging. In het nieuwe gebouw zouden kleedkamers komen en een kantine. Verder was er plek voor kinderopvang, ontmoetings-, sport-, zorg- en dagbestedingsfuncties.
Gert-Jan Hageman, voorzitter stichting MFA Bedum
Gert-Jan Hageman, voorzitter stichting MFA Bedum © MFA Bedum

Lang geen duidelijkheid

Jarenlang is er gewerkt aan de plannen, vertelt voorzitter Hageman namens de stichting. ‘Wij zijn gegijzeld door het college en voelen ons lang aan het lijntje gehouden. Waarschijnlijk wist het college al veel eerder dat ze geen geld hadden voor dit plan. Ze zochten alleen nog even een excuus.’ Hageman vindt dat de gemeente zich regelmatig niet aan afspraken hield. 'Onze fout is geweest dat er nooit iets is genotuleerd tijdens het overleg met dit college. Wij kunnen daar niet op terugvallen.'
Ook de voetbalvereniging is erg teleurgesteld. 'Het kwam hard bij ons binnen. Waarom nu dit besluit? Er is veel energie in gestoken dus dit zorgt voor veel boosheid', zegt Jan-Jurjen Timmer, voorzitter van SV Bedum.
De kleedkamers van SV Bedum zijn aan vervanging toe
De kleedkamers van SV Bedum zijn aan vervanging toe © MFA Bedum

College begrijpt teleurstelling

Het college was niet vertegenwoordigd tijdens de online bijeenkomst, maar laat weten de teleurstelling te snappen en zich volledig te hebben ingezet om het plan te laten slagen.
Vorige week maakt de gemeente bekend geen geld te hebben om het plan uit te voeren. Het college heeft nog bekeken of ze geld uit het Nationaal Programma Groningen kon krijgen. Deze pot met geld is vanuit het Rijk een compensatie van alle aardbevingen ellende en kan gebruikt worden voor projecten die de leefbaarheid bevorderen.
Toen het gedoe met de Tirrel begon, veranderde de toon van het college
Gert-Jan Hageman - Stichting MFA Bedum

'Regels voor NPG-gelden werden strenger'

Al vanaf het begin dat gemeenten aanspraak maken op NPG-gelden is duidelijk dat die projecten aan strenge eisen moeten voldoen. Het geld mag niet zomaar gebruikt worden om gaten in de begroting te dekken. Toch hoopte het college kans te maken en liet dit uitzoeken. Had de gemeente al niet kunnen weten dat het project geen kans maakte op NPG-geld? 'Nee, want er werd eerst soepel met de gestelde eisen omgegaan', vertelt wethouder Theo de Vries.
'Pas in het tweede kwartaal van dit jaar is er vanuit het NPG een onafhankelijke commissie in het leven geroepen die de aanvragen strenger ging beoordelen. Nadat bleek dat gemeenten het geld voor gaten in de begrotingen gebruikte, wat dus niet mag met dit geld. De ambtenaren die de projecten indienen kregen met eerdere ingediende aanvragen te maken met striktere regelgeving.'
Zo zou het MFA in Bedum eruit komen te zien
Zo zou het MFA in Bedum eruit komen te zien © Stichting MFA Bedum

'Aan het lijntje gehouden'

De stichting MFA vindt het kwalijk dat het plan niet eens is voorgelegd aan de NPG. ‘Wij zijn tot aan het derde kwartaal aan het lijntje gehouden en toen begon het gedoe met de Tirrel. Toen veranderde de toon van het college’, vertelt Hageman. De stichting voelt zich de dupe van andere financiële tegenvallers in de gemeente.

'Impact op regio werd onvoldoende onderbouwd'

Wethouder De Vries zegt dat ambtenaren van de gemeente deskundig hebben vastgesteld dat het project geen kans van slagen had voor NPG-geld. 'Het voorstel voor de MFA Bedum is beoordeeld door de gemeentelijke specialisten van het programma aardbevingen. Deze specialisten hebben ook andere voorstellen voor NPG -gelden beoordeeld en begeleid. Projecten moeten bijvoorbeeld de brede welvaart in de gemeente ondersteunen en impact hebben op een hele regio. Dat werd in dit plan onvoldoende onderbouwd.'
Voor de initiatiefnemers voelt deze conclusie als een overval. Zij vinden dat er wel aanspraak gedaan kan worden op dit 'leefbaarheidsgeld' omdat het MFA voor de hele omgeving is.
'We hadden hierover graag nog met het college in discussie willen gaan', zegt Vincent Geerling, ook bestuurslid bij het MFA Bedum. Hij vindt het ook jammer dat de raad niks van de plannen heeft mogen vinden. 'Het plan moet gewoon naar de raad en is daarom nog steeds springlevend.'
Vincent Geerling tijdens de online informatiebijeenkomst
Vincent Geerling tijdens de online informatiebijeenkomst © MFA Bedum
'Het MFA gaf ook ruimte aan veel verenigingen en stichtingen in de omgeving. Daar wilden we graag mee aan de slag. Dus niet alleen sport maar ook maatschappelijke activiteiten', zegt Jan-Jurjen Timmer van SV Bedum.

Voetbalvereniging niet nog langer laten wachten

De gemeente besloot niet alsnog met de stichting een passend plan te maken en dit voor te leggen aan de NPG. 'Dat zou pas in 2021 klaar zijn. 'De kans dat het weer afgeschoten werd is heel groot. En dan zou de voetbalvereniging nog langer moeten wachten. Er moet nu iets aan de kleedkamers gebeuren', stelt wethouder de Vries. Het college vond het daarom niet verantwoord om 185 duizend euro aan voorbereidingskrediet in te zetten voor de uitwerking van het project.
We willen graag met de voetbalvereniging in gesprek om nieuwe plannen te maken
Wethouder Theo de Vries

Hoe nu verder?

De gemeente heeft nog steeds 1,5 miljoen euro op de plank liggen om de verouderde kleedruimtes van de voetbalvereniging aan te pakken. Maar meer geld bijleggen voor een MFA kan Het Hogeland dus niet.
'Dat is echt te weinig geld om het sportcomplex aan te pakken', stelt het stichtingsbestuur. Volgens hen houdt de gemeente geen rekening met stijgende bouwkosten en wat er allemaal op het sportpark moet gebeuren.
'Dat betwijfel ik', reageert wethouder De Vries. '1,5 miljoen euro is echt veel geld. We willen graag met de voetbalvereniging in gesprek om nieuwe plannen te maken. Ik begrijp de teleurstelling en het ligt echt niet aan het initiatief. Er is geen geld beschikbaar. Ik hoop dat de initiatiefnemers snel een beweging maken naar wat er nu wel kan. En wij zijn altijd bereid om het gesprek aan te gaan.'
Stichting MFA wil dat de raad het college ter verantwoording roept en alsnog kiest voor doorgang van het MFA. 'De raad is aan zet. Die gaan over het budget van de gemeente', zegt Gert-Jan Hageman.
Hoe het begon met de plannen voor MFA Bedum
Een gemeente die geen geld meer heeft en een stichting die zich aan het lijntje gehouden voelt. Wat is er allemaal gebeurd rondom de ontwikkeling van de multifunctionele accommodatie in Bedum? Een overzicht.

In mei 2016 besluit een aantal enthousiaste Bedumers en de voetbalvereniging zich in te zetten voor een nieuwe sportaccommodatie. De kleedkamers zijn namelijk echt aan vervanging toe. Er is behoefte aan meer ruimte en een ontmoetingsruimte voor sociaal-maatschappelijke initiatieven.
De initiatiefnemers besluiten stichting MFA Bedum op te richten. Deze laat in 2018 een haalbaarheidsonderzoek uitvoeren door een extern bureau. Daaruit blijkt dat het plan financieel gezien kan en er draagvlak onder de inwoners is. Dan ligt de bal bij de politiek als het burgerinitiatief aan hen wordt voorgelegd. De gemeente wordt gevraagd om een investering voor het plan.

Geen akkoord: initiatiefnemers in de wachtkamer
De gemeente Bedum wil in 2018 geen beslissing te nemen over de bouw. Er zit namelijk een herindeling aan te komen en het college wil dan geen 'grote greep' uit de gemeentekas doen. ‘Het is nu een kwestie het enthousiasme voor dit plan overbrengen naar de nieuwe gemeenteraad’, laat de toenmalige wethouder Jan Willem van de Kolk weten.
De gemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond worden op 1 januari 2019 samengevoegd. De nieuwe coalitie neemt het enthousiasme voor het plan over en omarmt het initiatief. Het nieuwe college wil kijken wat er mogelijk is.

Geld opzij gezet
Tijdens de behandeling van de voorjaarsnota in 2019 wordt alvast 1,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van een MFA.
Het is inmiddels mei 2019. Ook de provincie is enthousiast over het plan en stelt in het kader van de leefbaarheid een bedrag van 350.000 euro beschikbaar, als het plan uitgevoerd kan worden.
Dan blijft het even stil en duikt het MFA weer op in de gemeentebegroting voor 2020. Daarin werd gemeld dat de raad eind 2019 een plan met de kaders voor de ontwikkeling van het centrum zou krijgen. Dat gebeurd niet. Partijen die meedoen aan het MFA dreigen af te haken omdat het proces al zo lang duurt.
In februari 2020 stelt de PvdA raadsvragen over het uitblijven van de toezeggingen.
Wethouder Harmannus Blok laat dan weten dat er snel meer informatie komt over de voortgang van het proces. ‘Er is een verschil in het aanvlieg niveau. De initiatiefnemers hadden een kant-en-klaar plan. De gemeente Bedum maar ook Het Hogeland stonden op achterstand en afstand van die plannen.’ Volgens het college kostte het tijd om het plan door te lichten.

Plan aanpassen
Op 18 mei 2020 krijgt de raad een memo met de gevraagde informatie. De gemeente kan het huidige plan niet volledig steunen. Het college wil namelijk een voorzieningen met een dorpshuis achtige functie in het centrum van Bedum concentreren en niet in de MFA. Het plan kan wel in afgeslankte vorm verder. De dorpshuisfunctie te vervallen.
De initiatiefnemers blijven enthousiast en passen het plan aan. Omdat het haalbaarheidsonderzoek uit 2018 gedateerd is laat de stichting in samenwerking met de gemeente opnieuw een onderzoek uitvoeren.
De gemeente wil namelijk dat de financiële consequenties goed in beeld worden gebracht. De coronacrisis is uitgebroken en de gemeente die het financieel al zwaar had krijgt het nog zwaarder te verduren.

Tweede onderzoek klaar
In augustus is het haalbaarheidsonderzoek klaar. Het plan lijkt haalbaar. Maar de financiën moet wel goed geregeld worden. 3,5 miljoen euro zou op het bordje komen van de gemeente. De rest van het geld zou worden bijgelegd worden door de voetbalvereniging en andere instanties die het pand zou betrekken.
Belangstellenden en de gemeenteraad worden door de stichting geïnformeerd over de uitkomsten.
Het college laat de stichting weten dat de gemeente het financieel moeilijk heeft. Ze laten de stichting weten dat er geld nodig is uit het Nationaal Programma Groningen om het project te kunnen uitvoeren.

Verantwoordelijk wethouder weg
Wethouder Harmannus Blok, die zich bezighield met het MFA Bedum, stapt op omdat er een miljoenentekort is voor de bouw van een andere multifunctionele accommodatie. Het nieuwe scholen en zorgcomplex De Tirrel is 9,3 miljoen euro duurder.
Het is eind oktober. Gemeentebelangen heeft een bezoek gebracht aan de bestaande sportaccommodatie en ziet dat deze dringend aan vervanging toe is. De partij vindt het weer angstvallig stil rondom het proces en vraagt zich af, of er opnieuw vertraging is opgetreden?
Dan verandert ook de toon van het college merkt het stichtingsbestuur. En lijkt de gemeente het plan niet meer zo te omarmen. Wethouder Kristel Rutgers, die naast Blok ook het MFA onder zich heeft, laat in een kort en krachtig antwoord weten dat het college het haalbaarheidsonderzoek en plan gaat beoordelen. En dat er binnenkort een voorstel naar de raad gaat maar die komt er niet.

Dan volgt de begroting voor 2021 van de gemeente. Financiën wethouder Eltjo Dijkhuis laat doorschemeren dat er geen geld is voor grote projecten. Wethouder Theo de Vries, opvolger van Harmannus Blok, is de nieuwe verantwoordelijke voor het MFA dossier. Hij laat weten dat de gesprekken met de stichting MFA nog gaande zijn en dat de plannen nog steeds de aandacht hebben. Hij laat weten dat het nog steeds de vraag is, of het project in aanmerking komt voor NPG-gelden. ‘Het plan moet daarvoor nog meer concreet ontwikkeld zijn en dat is het nog niet’, laat de Vries dan weten.

College hakt knoop door
Op donderdag 26 november hakt de gemeente de knoop door. Ambtenaren van de gemeente vinden het plan niet meer haalbaar omdat de gemeente in financieel zwaar weer zit en het MFA Bedum volgens hen niet voldoet aan de eisen om geld van het Nationaal Programma Groningen te krijgen. De gemeente zet ee streep door de plannen.
Stichting MFA Bedum voelde zich overvallen door deze beslissing. Door het besluit kunnen ze ook geen aanspraak meer maken op de eerder verkregen subsidie van de provincie. Het bestuur is niet te spreken over de gang van zaken.