Shine wil garanties, anders geen isotopenfabriek in Groningen

Een impressie van de te bouwen isotopenfabriek
Een impressie van de te bouwen isotopenfabriek © Shine Medical Technologies
De bouw van een isotopenfabriek door Shine Medical Technologies in Groningen is weliswaar een stap dichterbij gekomen, een gelopen race is het nog niet. Het Amerikaanse bedrijf wil zwart op wit van het ministerie van VWS dat een concurrerend initiatief de plannen van Shine niet in de weg gaat zitten.
‘Het is heel simpel’, zegt directeur Harrie Buurlage van het Europese Shine-project. ‘We willen zo snel mogelijk van de minister bevestigt zien dat Shine zich geen zorgen hoeft te maken over concurrentie van instituten die met publiek geld zijn gefinancierd.’
Komt die bevestiging er niet, dan is Shine ‘heel ver weg van Groningen’, aldus Buurlage, die vindt dat het voor minister Van Ark van Gezondheid ’een schot voor open doel is’.

Naast elkaar

Van Ark maakte woensdag bekend dat het niet gelukt is investeerders te vinden die enkele honderden miljoenen op tafel moeten leggen voor de bouw van een nieuwe reactor in de Noord-Hollandse duinen bij Petten, het Pallas project. In Petten staat momenteel de sterk verouderde Hoge Flux Reactor waar dertig procent van de wereldwijde productie van isotopen wordt gemaakt.
Die medicijnen zijn belangrijk bij diagnose en behandeling van kankerpatiënten en de overheid wil dat de levering ervan gegarandeerd is. Nu er geen geldschieters zijn voor het Pallas-project vergroot dat de kansen voor het plan van Shine. Maar Shine-directeur Buurlage vreest nu dat de overheid de productie van die medicijnen zo belangrijk vindt dat de minister dit Pallas-project met belastinggeld gaat betalen.
Mocht de minister de bevestiging niet geven, dan kunnen we snel ergens anders beginnen
Harrie Buurlage - Directeur van Shine
Beide initiatieven kunnen misschien naast elkaar bestaan, denkt Buurlage. Pallas neemt dan de productie voor zijn rekening van nucleaire medicijnen die Shine of andere commerciële partijen (nog) niet kunnen maken. Maar daar hangt een stevig prijskaartje aan. ‘Ik zou het heel onderstandig vinden er zoveel geld aan uit te geven, maar de overheid kan als reden aangeven dat er een breed pallet aan medicijnen geproduceerd moet worden.’

Alternatief voor Groningen

Groningen staat als vestigingsplaats bovenaan het wensenlijstje van Shine. De Amerikanen hebben nog één locatie elders in Europa op het oog, voor wanneer Groningen afvalt. ‘Mocht de minister de bevestiging niet geven, dan zijn we klaar om de plannen te verleggen. We hebben in het buitenland dezelfde voortgang. Ook daar kunnen we heel snel beginnen.’
De fabriek wordt hoe dan ook gebouwd, benadrukt Buurlage. ‘We maken ons geen zorgen over de gezondheid van onze businesscase. Het mag misschien een paar jaar duren, maar onze technieken zullen effectiever, flexibeler, betrouwbaarder en veiliger zijn. Maar we willen niet opereren in een omgeving waarin we last hebben van een overheid die een ander instituut significant ondersteunt en bijna belang heeft bij het niet slagen van ons initiatief.’

Afstand tot bewoning

Buurlage zegt de zorg van het ministerie over tijdig gereedkomen van de fabriek en over levering van medicijnen wel te begrijpen. Het bedrijf hoopt dat de twijfels verdwijnen wanneer de fabriek die Shine momenteel bouwt in de Amerikaanse staat Wisconsin in 2022 draait. In Groningen staat een vergelijkbare productiefaciliteit gepland.
We kunnen met recht zeggen dat mensen zich geen zorgen hoeven maken over veiligheid
Harrie Buurlage - Directeur van Shine
Shine heeft in de stad Groningen een locatie op het oog waar het voldoende mogelijkheden heeft om uit te breiden. ‘We willen groeien’, aldus Buurlage. 'Ook willen we enigszins afstand tot bewoning nemen.’

'Onbekend maakt onbemind'

Volgens Buurlage is het productieproces van Shine veilig voor de omgeving. ‘Maar ik begrijp dat onbekend onbemind maakt. Bij de bouw van de fabriek in Amerika zijn ook vragen gesteld die allemaal beantwoord zijn. We kunnen met recht zeggen dat mensen zich geen zorgen hoeven maken over veiligheid.’
Het bedrijf van Shine is nog niet ingedeeld in een gevaarcategorie voor industrieën. ‘Normaalgesproken vallen nucleaire installaties in de hoogste gevaarklasse, maar onze industrie is nog niet ingedeeld omdat die nog zo nieuw is. Maar het zal ver weg zijn van een hoge categorie.’