Waterbuffels uit Onstwedde leveren melk voor Italiaanse mozzarella

Waterbuffels in de stal van boer Meems
Waterbuffels in de stal van boer Meems © Steven Radersma/RTV Noord
De Onstwedder boer Meems heeft zijn melkkoeien ingeruild voor waterbuffels. Hij is de eerste boer in Groningen die deze dieren houdt.
‘Ik was klaar met het melken van gewone koeien’, zegt Bert Meems (26). ‘Er zat geen toekomst in voor mij.’ Meems kreeg te maken met veel ‘regeltjes en gedoe’, waardoor het voor hem niet meer rendabel en leuk is om oude, vertrouwde Holsteiners op stal te hebben staan. Hij ruilde ze in voor iets compleet anders: waterbuffels.

Negen waterbuffeltjes geboren in Onstwedde

‘Ik heb er nu 33 op stal staan’, zegt Meems. Daar komen binnenkort nog 26 bij. Uiteindelijk wil de Onstwedder boer ongeveer tachtig van deze, voor onze regio exotische, dieren gaan houden. Tussen de buffels, met hun kenmerkende forse, gekromde hoorns en lange haar, staat één buffelstier, die zijn harem exclusief mag bedienen. Er zijn inmiddels al negen kalfjes geboren: drie stiertjes en zes vaarsjes.
Een van de eerste kalfjes die op de boerderij van Meems geboren is
Een van de eerste kalfjes die op de boerderij van Meems geboren is © Freerk Boskers

Pionieren

Meems is de eerste Groningse boer die deze overstap heeft gemaakt. Van de waterbuffels komt er één uit Italië en één uit Engeland, de rest komt rechtstreeks van een Brabantse boer die ook aan het pionieren is met waterbuffels. Meems houdt de waterbuffels hoofdzakelijk voor de melk. Gemiddeld geeft een dier 2500 liter melk per jaar. Dat is aanmerkelijk minder dan de 8000-10.000 liter die een melkkoe jaarlijks produceert. Daar staat tegenover dat de buffelmelk beter betaald wordt.

1,20 euro per liter

'Ik krijg straks ongeveer 1,20 euro per liter, rekent Meems voor. ‘En voor een liter koeienmelk krijg je nu ongeveer 35 eurocent. Daar komt nog bij dat een waterbuffel goedkoper is om te onderhouden. Meems: ‘Ze eten minder en hebben veel minder krachtvoer nodig. Bovendien zijn ze sterker dan doorgefokte koeien, je hebt minder medicijnen nodig en je kunt besparen op de dierenarts.’
Er zit meer vet in en meer eiwit. Dat is goed voor de botten
Bert Meems - Waterbuffelboer

Melk gaat naar Italië

De melk van de Onstwedder koeien wordt verwerkt tot mozzarella, de porseleinwitte bolvormige kaas die zijn oorsprong vindt in Italië. Het bijzondere van de buffelmelk uit Onstwedde is dat het ook écht in Italië wordt verwerkt. ‘Hoe het bedrijf heet waar het naar toe gaat? Dat moet ik even opzoeken, het is een nogal ingewikkelde naam’, zegt Bert Meems. Na even op zijn smartphone te hebben gekeken: ‘Hier heb ik het: Fiordaliso Rappresentanze’.
Het blijkt een bedrijf te zijn in Pistoia, niet ver van Florence. Dat is bijna 1400 kilometer rijden vanaf Onstwedde. ‘Het mooie aan dat bedrijf is dat ze een Nederlands sprekende vertegenwoordiger hebben’, zegt Meems. ‘Ze komen niet alleen voor mij, ze halen ook melk op van andere adressen in Nederland.’
Boer stapt over op waterbuffels

Hoe smaakt het?

Ondertussen ben ik benieuwd geworden naar de smaak van de buffelmelk. Vriendin Jonique Eshuis van Bert Meems spoedt zich naar de keuken om een kan vol melk op te halen. ‘Ik heb het wel eerst verhit’, zegt ze. Ik neem een ferme slok van de nog warme melk en proef…..ja wat proef ik eigenlijk? De smaak is minder uitgesproken dan die van koeienmelk en verder lastig te omschrijven. ‘Het is heel gezond’, zegt Meems. ‘Er zit meer vet in, meer eiwit. Dat is goed voor de botten.'
Een waterbuffel wordt gemolken
Een waterbuffel wordt gemolken © Steven Radersma/RTV Noord

Waterbuffels houden van... water

Zoals de naam al doet vermoeden, houden waterbuffels erg van water. Vooral op warme dagen springen ze er graag in. Daarom heeft Meems achter de stal een poel gegraven waar de buffels kunnen badderen. Nu kan dat even niet, want ze staan op stal. ‘Eigenlijk kunnen deze sterke dieren het hele jaar rond buiten blijven’, zegt Meems, ‘maar omdat er kalfjes aan zitten te komen, is het handiger om ze binnen te hebben.’

Verkoop aan huis

Ook aan het leven van een waterbuffel komt een eind. Wat gebeurt er met de dieren die weg moeten? ‘Die gaan naar een ambachtelijke slager’, zegt Meems. ’Een deel van het vlees gaat straks naar de horeca en een deel verkopen we hier aan huis, net als buffelmelk.’ Ook de stierkalfjes eindigen bij de slager, maar voor het zover is worden ze door Meems zelf vetgemest.

Een koe, varken en geit in één

Word ik in stallen met melkkoeien nog wel eens getrakteerd op hard geloei, de waterbuffels geven in de tijd dat ik op het erf van Meems rondloop geen kik. ‘Het zijn hele rustige dieren’, zegt de Onstwedder boer. ‘Eigenlijk zijn buffels drie dieren in één: ze lijken op koeien, ze ruiken als varkens en ze zijn zo speels en nieuwsgierig als geiten.’