Deze dag: De Herebrug, met Blote Bet, is geopend

Het is een zaterdag net als vandaag, waarop duizenden Stadjers de opening van de nieuwe Herebrug in Groningen bijwonen. Op de hoek van de brug staat een drie meter hoog naakt vrouwenbeeld, dat vanzelfsprekend de aandacht trekt. In de volksmond heet het bronzen meisje al snel ‘Blote Bet’. Ze hoort bij de brug en bij de stad sinds die dag, 19 december 1953.

De oude draaibrug uit 1879 is bij de bevrijding van de stad beschadigd geraakt en voldoet na de oorlog niet meer voor de almaar toenemende verkeersdrukte. De auto’s, maar ook de fietsers op de wankele smalle brug staan zó vaak vast, dat het geweeklaag van gebruikers tot de fraaie bijnaam ‘Brug der zuchten’ leidt.

In 1951 wordt dan ook met grote instemming een voordracht van burgemeester en wethouders aangenomen, om een nieuwe, stevige en vooral brede brug te bouwen. Inclusief de aanleg van een tijdelijke noodbrug, omleiding voor de trolleybus én straatversiering in de vorm van een kunstwerk, wordt het project op twee miljoen gulden begroot.

In de zomer van 1952 ligt de noodbrug er. Directeuren van diensten bevelen de ‘jonge en veelbelovende kunstenaar' Wladimir de Vries aan om de brug te versieren met een ‘zinvol beeldhouwwerk’. De Vries heeft naam gemaakt in de stad met het winnen van een prijsvraag waarmee hij de opdracht in de wacht sleept om een jong veulen - Lutje Loeks - te maken, aan de Radesingel.

Binnen een maand heeft Wladimir een maquette klaar voor zijn kunstwerk op de nieuwe Herebrug. Hij nodigt de stadse notabelen uit in zijn werkplaats aan de Ter Borgsteeg in Haren. Burgemeester Tuin, wethouders, de directeur van Openbare Werken, de gemeentesecretaris, ze vinden het ontwerp allemaal prachtig.

Maar dan vraagt KVP-wethouder Hulsman ineens: 'Blijft dat zo naakt, schilder?' Het beeld stelt een jong meisje voor. Haar voet rust op een kalfje, ze houdt korenaren vast. Het symboliseert de verbondenheid van stad en ommeland, een gebied van landbouw en veeteelt. Het is, aldus de maker, ‘een mooi soepel en onbevangen meisjesfiguurtje.’ Maar wel een náákt meisje. Wethouder Hulsman maakt een voorbehoud: de pastoor moet het goed vinden.

De volgende dag ‘stond er inderdaad meteen een pastoor bij mij op de stoep’, vertelt de beeldhouwer later. Meneer pastoor vindt het prachtig. De directeur van Kunstacademie Minerva voegt daar nog aan toe dat ‘het naakt op zo’n kuise manier is behandeld’, dat alleen iemand ‘die a priori alle naakt verwerpt’ bezwaar kan hebben. De grote Ploegschilder Johan Dijkstra vindt het zelfs té kuis: ‘persoonlijk had ik het beeld, dat de ingang van de stad Groningen accentueert, graag rauwer en wat voller gezien’.

Wladimir de Vries gebruikte naar eigen zeggen geen model voor het beeld. ‘Zo werk ik niet, ik ben gebonden aan niets.’ Maar hij maakt een uitzondering: ‘…als ik ergens mee zit, met een bepaald lichaamsdeel of een houding, laat ik wel iemand voor me poseren’.

Vijf jaar geleden stuitte Cunera van Selm op een verhaal, waarin een zekere Freddy Duitscher een hoofdrol speelt. Ze was een gewild naaktmodel in de jaren vijftig. Freddy zou hebben geposeerd voor het beroemde beeld van Wladimir de Vries. Voordat het tot een interview komt sterft Freddy, 93 jaar oud. Op haar rouwkaart prijkt een prachtige foto van Blote Bet.

De stad heeft de kunstenaar, in termijnen, 18.000 gulden betaald voor zijn beeld. Zo staart Bet al 67 jaar lang, met rechte rug, over ons heen in de verte. Want de nieuwe Herebrug is geopend op deze dag in de geschiedenis, 19 december 1953.

Meer over dit onderwerp:
dezedag
Deel dit artikel:

Recent nieuws