Op bezoek bij de vrouw die 'Er gaat niets boven Groningen' bedacht

De ijzersterke slogan 'Er gaat niets boven Groningen' is niet verzonnen door de voormalige Commissaris van de Koningin Henk Vonhoff, zoals velen denken, maar door een inmiddels bejaarde dame uit Hippolytushoef.

De slogan ‘Er gaat niets boven Groningen’ is nog steeds onverwoestbaar. Onlangs bleek de kreet op de zevende plaats te staan van slogans die in 2020 het meest gebruikt zijn op de sociale media. En als regiopromotie zijn deze vijf woorden in ruim dertig jaar tijd nog onovertroffen.

Geen vinding van Vonhoff

Veel mensen denken dat de slogan is verzonnen door de toenmalige Commissaris van de Koningin Henk Vonhoff. Toch klopt dat niet. De zin die Groningen zo effectief op de kaart heeft gezet, en dat nog steeds doet, is ontstaan in het brein van Constance Cranendonk uit Hippolytushoef, in de kop van Noord-Holland.

Copywriter bij Amsterdams reclamebureau

Benieuwd naar haar verhaal steek ik de Afsluitdijk over. Ik vind haar in een klein huis in het glooiende landschap van Wieringen (‘Dit was vroeger een Waddeneiland’) in de kop van Noord-Holland. Constance Cranendonk en haar man Joop kopen dit huisje in 1991 als tweede woning.

Beiden werken in die tijd als copywriter bij reclamebureaus in Amsterdam en wonen ook in de hoofdstad. De tweede woning is bedoeld om de stadse drukte zo nu en dan te kunnen ontvluchten. Anno 2021 woont Constance er alleen, samen met haar twee katten.

Haar man Joop overlijdt in 2014. Hij speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van de slogan die Groningen zo effectief op de kaart zette, zo blijkt later tijdens ons gesprek.

Kwetsbare gezondheid

Dat ik word ontvangen door de 67-jarige Cranendonk mag bijzonder heten. Ze heeft een kwetsbare gezondheid en is zeer selectief in het ontvangen van bezoek in deze tijd van corona. ‘Eigenlijk laat ik niemand binnen’, vertelt ze me, vlak nadat ze – voorzien van een fleurig mondkapje - de deur heeft open gedaan. ‘De enige die hier komt is een goede vriendin van me. Maar om het verhaal over de slogan van Groningen te kunnen vertellen, maak ik graag een uitzondering.’

Constance praat enigszins moeizaam, zo merk ik als ze me een kop koffie, geflankeerd door kleine stroopwafeltjes, voorzet. Ze vertelt me dat ze een ingrijpende operatie heeft ondergaan nadat ze werd getroffen door mondkanker. Ze moet zeer regelmatig een slokje water nemen en is veroordeeld tot vloeibaar voedsel: ‘Dat is niet erg gezellig’, zegt ze, met gevoel voor understatement. ‘En als wij straks klaar zijn ben ik moe, dan doe ik de rest van de dag niets meer.’

De opdracht waarmee het allemaal begon

En dan steekt de voormalige copywriter van wal, te beginnen over de opdracht die het bureau waarvoor ze destijds werkte (Viegen, Vergouw & Ten Hoopen) eind jaren ’80 van de vorige eeuw krijgt van het Groningen Promotie Overleg. Dat bestaat uit de provincie Groningen, de gemeenten in die provincie en het bedrijfsleven, onder voorzitterschap van Commissaris van de Koningin Henk Vonhoff.

Dat Groningen Promotie Overleg vindt dat de kracht van Groningen op het gebied van recreëren, ondernemen, investeren en studeren beter voor het voetlicht moet worden gebracht.

'Groningers zijn helemaal niet stug'

Cranendonk en haar teamgenoot, artdirector Roy Kahman, krijgen de taak hun tanden is deze opdracht te zetten. Er volgen reisjes naar Stad en Ommeland om ‘gevoel’ te krijgen bij het gebied dat ze moeten promoten. ‘We hebben er vaak rondgereden met de grijze Chrysler Voyager van Kahman, een enorme slee’, herinnert Cranendonk zich. ‘De cruise-control aan (‘Dat was toen nog heel bijzonder’) en de voeten op het dashboard.’

Dan valt het de jonge copywriter (ze zal 35,36 jaar zijn geweest) op dat Groningers helemaal niet stug zijn, zoals haar altijd is verteld. ’Ze zijn misschien introvert, maar zeker niet stug’, zegt ze. ‘Het zijn vriendelijke mensen. De slechte reputatie is onterecht.’

Een blik op de atlas (‘Ik hou van landkaarten’) leert haar iets opmerkelijks. ‘Je moet het zien vanuit Amsterdams perspectief, hè’, waarschuwt ze me. 'Maar toen zag ik dat bijna de hele provincie Groningen noordelijker ligt dan Den Helder. En dat was voor mij al het barre noorden!’

Ze vonden het eerst te veel borstklopperij en woordspelerij
Constance Cranendonk - voormalig copywriter

'Ach, je moet maar zo denken...'

Het duurt daarna nog een tijdje vóórdat de onverwoestbare slogan over Groningen het levenslicht ziet. De doorbraak komt als Constance op een dag met haar man Joop meerijdt in de auto.

‘Hij vroeg me wat ik ging doen die dag’, blikt ze terug. ‘Ik slaakte een diepe zucht en zei dat ik met ‘Groningen’ aan de gang ging. Dat ging nogal moeizaam, omdat ik met veel verschillende partijen moest overleggen. Hij wilde me opvrolijken en zei: ‘Ach je moet maar zo denken…. En toen - pling! - vulde ik bijna automatisch aan: Er gaat niets boven Groningen!‘

'Dat is 'm!, zei hij toen. Dat is een goed zinnetje, die moet je niet meer uit handen geven!’ Constance glimlacht als ze terugdenkt aan dat moment. ‘En zo is het dus gekomen.'

Twijfels bij de opdrachtgever

Niet iedereen was gelijk overtuigd van de kracht van deze slogan. Het Groningen Promotie Overleg wil eerst kiezen voor: ‘Het gebeurt in Groningen’, maar ziet daarvan af als blijkt dat Amstelveen eenzelfde soort leus heeft bedacht. Ook de leiding van het reclamebureau is eerst niet enthousiast. ‘Ze vonden mijn slogan teveel borstklopperij en woordspelerij’, zegt Cranendonk. Uiteindelijk komt de slogan van Cranendonk tóch als winnaar uit de bus. Dat heeft ook te maken met een actie van artdirector Roy Kahman, waarmee Cranendonk samenwerkt.

Als ik een dubbeltje zou krijgen voor iedere keer dat de slogan gebruikt wordt, was ik rijk
Constance Cranendonk - voormalig copywriter

T-shirts met slogan al verspreid

‘Dat was een nogal druistige, impulsieve en chaotische collega’, zegt de copywriter in ruste, nadat ze voorzichtig een slokje water genomen heeft. Ze moet nog lachen als ze terugdenkt aan de stunt die hij uithaalde. ‘Hij liet een hele partij t-shirts bedrukken met de slogan, nog vóórdat het reclamebureau of de opdrachtgever het had goedgekeurd, Die t-shirts hebben we uitgedeeld aan winkeliers in het centrum van Groningen en die waren dolenthousiast. Ja, en toen was er geen weg meer terug.'

En zó zag die eerste commercial eruit (Beeld: Marketing Groningen)

Sonore bromstem blijft hangen

Ruim dertig jaar na dato kunnen we concluderen dat de slogan een gouden vinding is geweest. ‘Er gaat niets boven Groningen’ blijkt zich in de hoofden van vele Nederlanders te hebben genesteld en verdwijnt daar voorlopig ook niet meer.

Veel van die mensen denken ten onrechte dat de slogan is verzonnen door de toenmalige Commissaris van de Koningin Henk Vonhoff. ‘Dat komt doordat hij de slogan met zijn sonore bromstem heel vaak gebruikt heeft’, denkt Constance Cranendonk. ‘En dat blijft hangen. Maar ik ben toch echt degene die het heeft bedacht. Als ik een dubbeltje zou krijgen voor iedere keer dat de slogan gebruikt is was ik rijk geworden. Maar ik was gewoon in loondienst, wel met een prima salaris hoor.’

Ontslag na promotie-actie

Voor haar collega, artdirector Roy Kahman, liep het avontuur slecht af. ‘Ik denk dat de leiding van het reclamebureau hem de omtrekkende bewegingen met die t-shirts enzo nooit heeft vergeven', zegt Constance.

‘Toen ik niet lang na deze gebeurtenissen van een vakantie terugkwam op het bureau was onze kamer ineens heel netjes opgeruimd, terwijl Roy een enorme chaoot was met een puinhoop om zich heen. Toen bleek dat ze hem ontslagen hadden. Ze hadden me daar toch tenminste via een briefje over kunnen inlichten? Niet lang daarna ben ik freelance gaan werken.’

Merktrouwe vrouw

Na nog een slokje water genomen te hebben, begeleidt de inwoonster van Hippolytushoef me naar de deur. Op de oprit staat een kleine rode Mazda. ‘Heb ik ook eens reclame voor gemaakt’, zegt ze, ‘en ja, dan blijf je zo’n merk toch trouw hè.’

Ik neem afscheid, stap in mijn auto en rij niet veel later over de Afsluitdijk. Wieringen is mooi', denk ik bij mezelf. 'Maar...'

Vult u zelf maar in.

Bekijk hier het item van Cranendonk uit Noord Vandaag

Lees ook:
- Wat vind jij van nieuwe uiterlijk 'Er gaat niets boven Groningen'?
- 'Vonhoff legde basis voor huidige welvaart in Groningen' (2018)
- Deze Dag: Er gaat niets boven Groningen (2017)

Deel dit artikel:

Recent nieuws