'De Ruimstraatklok is plotseling 'man of the match' geworden'

De Ruimstraatklok is al eeuwenoud, maar toch zijn er maar weinigen die van zijn bestaan wisten. Het huidige exemplaar hangt al sinds 1764 hoog in de Martinitoren te verstoffen. Maar nu is zijn 'moment of fame' aangebroken.

Vroeger werd de Ruimstraatklok geluid om te waarschuwen voor onheil, zoals een stadsbrand of een aanval. Ook werd hij gebruik als 'bierklok'. Als die geluid werd wisten de kasteleins dat er niet meer geschonken mocht worden, en de cafébezoekers dat ze naar huis moesten.

Bijna niet meer gebruikt

Tegenwoordig wordt de klok bijna niet meer gebruikt. Tot een paar dagen geleden, toen er voor het eerst sinds meer dan 75 jaar een avondklok werd ingesteld in ons land. Tot en met 9 februari wordt de Ruimstraatklok iedere avond om half negen geluid.

'Normaal is hij het zwarte schaap onder de luidklokken', zegt Jim Rotteveel, 'maar nu is hij plotseling 'man of the match' geworden. Nu hangt iedereen aan zijn kloklippen, om het zo maar te noemen'.

Rotteveel is één van de luidmeesters van het Groninger Klokkenluidersgilde. Samen met drie collega's zorgt hij ervoor dat de Ruimstraatklok iedere avond stipt om half negen geluid wordt om de Stadjers er op te wijzen dat ze nog krap een half uur hebben om thuis te komen.

Andere klankkleur

Uw verslaggever is samen met Rotteveel door de nauwe wenteltrap in het binnenste van de Martinitoren naar de luidzolder geklommen. Daar hangt het touw (of vlas zoals Rotteveel het noemt) klaar waarmee de klok in beweging gezet wordt.

'Het is eigenlijk een buitenbeentje', zegt de luidmeester. 'Hij heeft ook een andere klankkleur dan de andere twaalf klokken die daarboven hangen. En hij is vrij zwaar om te luiden.'

Bijzonder gevoel

Uw verslaggever vraagt hem wat voor gevoel het geeft deze bijzondere klok te luiden. 'Dat is eigenlijk een sportvraag', antwoordt hij met een lachje. 'Maar het geeft wel een bijzonder gevoel, ja. Je roept iedereen op de straat te ruimen, in opdracht van de regering. Elders in het land zijn protesten, maar hier luiden we gewoon de Ruimstraatklok.'

Vlak voor half negen maakt Rotteveel zich op voor zijn karwei, en gaat uw verslaggever via de stenen wenteltrap nog enkele tientallen meters omhoog. Daar, ergens naast andere wél veelgebruikte klokken zoals de machtige Salvator, ontwaar ik de Ruimstraatklok. Door een opening in de dikke muur van d'Olle Grieze ziet de verslaggever diep beneden zich een enkele voetganger en fietser in de Sint Jansstraat. Zo meteen zullen zij worden gewaarschuwd door de klok die boven mij hangt.

'Vervelende klepel'

Om half negen komt de ongeveer 900 kilo zware klok in beweging. Niet veel later klinken de slagen over de Grote Markt en de rest van het centrum. ''De klok heeft een vervelende klepel', heeft Rotteveel eerder al verteld. 'Je moet eerst een bim en dan een bam horen, maar soms slaat ie wel eens een bim of een bam over; dan hoor je twee keer bim of twee keer bam achter elkaar.

Nadat uw verslaggever de draden heeft bestudeerd waarmee te klok in beweging wordt gebracht daal hij via de wenteltrap af naar de luidzolder, waar Rotteveel zich in het zweet staat te werken. 'Slechte katrollen', zegt hij, naar adem happend. 'Ik was vergeten hoe zwaar het was.'

Na zeven minuten houdt de luidmeester het voor gezien en laat hij het vlas schieten. De Ruimstraatklok beweegt nog een paar keer heen en weer, steeds zwakker, waarna de waarschuwende klanken langzaam wegsterven. Niet veel later, om negen uur, is de Grote Markt, op een paar politieauto's na, verlaten.

Lees ook:
- Ook Engelbert luidt voortaan de avondklok in
- Martinitoren luidt elke avond avondklok in

Meer over dit onderwerp:
binnenstadgroningen groningen-stad
Deel dit artikel:

Recent nieuws