Deze dag: Drama in de Westpolder door springtij

Dat om acht uur ’s avonds de wijzer van de windmeter brak, was een voorbode. Tegen de avond werd de wind van orkaankracht, ‘de Dollard gelijk een briesende leeuw’. De ramp kostte in het Gronings/Duitse waddengebied aan 51 mensen het leven in deze nacht, 30 januari 1877.

De volgende ochtend bleek dat ‘alle strooien woningen waren weggespoeld’. Bij nader onderzoek werden aan Duitse zijde 35 lijken gevonden van mannen, vrouwen en kinderen. Vrouwen hadden hun kinderen nog in de armen gekneld; de vloed had hen overrompeld en meegesleurd.

De Westpolder, ten Noorden van Vierhuizen, ligt op de grens van de voormalige Lauwerszee en de Waddenzee. Al tijdens het begin van de aanleg in 1874 kwamen bij een stormvloed 13 polderjongens om het leven. Deze dag in de geschiedenis eiste opnieuw dertien doden, met als veertiende slachtoffer een 13-jarig meisje dat te gast was in Houwerzijl.

De hele dag al was het ‘onaangenaam weer’, met een harde zuidwestenwind. Het was de dag na volle maan: springtij. Felle hagelbuien wisselden af met natte sneeuw. Rond elf uur in de avond brak de dijk op twee plaatsen tegelijk, achter de boerderij van Louwes. ‘Met alles verwoestende kracht’ drong het water naar binnen en had in korte tijd de halve polder overstroomd. De pompen konden het niet bolwerken; binnen een paar uur stond de hele polder onder water. Het water drong de boerderijen binnen, waar de paarden tot hun buik in het water stonden.

Veel erger nog was de toestand in de arbeiderswoningen. ‘Vreselijke angsten moesten de bewoners van deze kleine en zwakke huisjes hebben uitgestaan. Op de zolder gevlucht, zagen sommigen de muren scheuren, wankelen en ten dele instorten.’

De dertien slachtoffers kregen een gezamenlijke laatste rustplaats op het kerkhof van Vierhuizen. Meer dan een halve eeuw later werd daar nog een gedenksteen opgericht ter nagedachtenis aan de verdronkenen. In Zoutkamp hadden de dijken het gehouden, toch kwamen hier nog een man en een vrouw om het leven.

De zee had genomen zonder mededogen, op verschillende plaatsen. 51 levens in totaal. De volgende dag werd steeds duidelijker hoe groot de aangerichte schade was. Op deze dag in de geschiedenis gingen van de vissersvloot van het Engelse Yarmouth 70 boten verloren. Door het binnendringende zeewater liepen kelders vol in Oostende (België). Bij Egmond zonk het stoomschip Ulysses, waarbij vijf bemanningsleden het leven lieten.

En toen was er ineens de troost van een bijna Bijbels tafereel dat zich afspeelde bij het Duitse grenskantoor, tegenover Oude Statenzijl. Daar kwam een wieg aandrijven met daarin een slapend kind. Ongedeerd. De wieg werd door een zwemmende hond in balans gehouden. Ook dat gebeurde na deze verdrietige dag in de geschiedenis, 30 januari 1877.

Meer over dit onderwerp:
dezedag
Deel dit artikel:

Recent nieuws