Column: Soupupshovespoon

Van de week was ik even in Amerika. Om precies te zijn in Minneapolis-Saint Paul. Twin City. Tweelingstad. Twee aan elkaar geplakte steden van elkaar losgeweekt door de Mississippi. Natuurlijk was ik daar niet echt. Ik was er in gedachten. Dat kwam zo.

Ik had bezoek van twee documentairemakers. Ze kwamen niet zomaar. Nee, met een coronavrijbewijs, een speciale coronaberoepenvergunning en met een gezonde portie nieuwsgierigheid om een film te maken over de merkwaardige geschiedenis van de bij de geboorte gescheiden tweeling. Mijn broer en ik dus.

Voor die docu wilden ze natuurlijk van alles weten. En aangezien mijn geheugen een zeef met enorme gaten is, vloog ik naar zolder om wat herinneringen uit de oude doos te vissen. Wat ik wou vinden, vond ik niet, maar ik vond wel een grote donkergele envelop.

In die envelop vond ik onze reis naar Minneapolis-Saint Paul. Mijn broer en ik waren ergens halverwege de jaren ‘90 van de vorige eeuw in Twin City voor de Twin Study van professor Thomas Bouchard. Deze professor verzamelde over de hele wereld tweelingen die bij de geboorte gescheiden waren.

Op die tweelingen liet hij een onderzoek los om zo te bewijzen dat niet je opvoeding maar je genen de meest bepalende factor van je leven, van je zijn is. En zo vond Bouchard ook ons en vlogen wij op zijn uitnodiging gratis naar Minnesota, naar de Universiteit van Saint Paul.

In de gele envelop vond ik vliegtickets, het rooster en de uitslagen van de onderzoeken, een eigen geschreven artikel voor het toenmalige Groninger Dagblad, brieven van Bouchard aan mij en een oud schrijfblok van de Hema. Wat deed dat schrijfblok in de donkergele envelop?

Ik bladerde en zag alleen maar met vulpen gevulde vellen. Nieuwsgierig begon ik te lezen. Verdold, het was een dagboek van onze reis naar Amerika. Een dagelijks verslag van het gebeuren rond het achtdaagse onderzoek. Ik was totaal kwijt dat ik ooit zo’n dagboek had geschreven. Nu ik erover nadenk was dat dagboek waarschijnlijk geschreven als geheugensteun voor dat artikel over ons onderzoek in het Groninger Dagblad.

Al lezende kom ik allerlei leuke dingen tegen. Dat we op het vliegveld in Minneapolis uren moeten wachten voor we Amerika echt in kunnen. Ik sta achter mijn broer in de rij voor de paspoortcontrole. Hij mag meteen doorlopen. De booskijkende Amerikaanse douanier krijgt een heel andere blik bij het aandachtig speuren in mijn paspoort.

Hij kijkt naar mij, dan naar mijn verderop wachtende broer en dan weer naar mij. Ik moet uit de rij. Ik (met bonkend hart) krijg een US Army-man met een gevaarlijk uitziende karabijn naast mij en even later komt een Duitse herder me besnuffelen. In een aparte kamer word ik verhoord en wordt mijn paspoort nog eens nauwgezet bestudeerd.

Wat blijkt. Ze vertrouwen het niet. Ik, die als twee druppels water op mijn broer lijk, heb een andere achternaam in mijn paspoort. Of de Dutchie soms iets probeert te flikken? Wat ik ook zeg, ze begrijpen er niets van of willen dat niet. Gelukkig brengt professor Bouchard, die ons komt halen van het vliegveld, uitkomst en gaat de poort naar Amerika open.

Onderweg naar het hotel vertelt Bouchard tussen neus en lippen door dat hij de uitvinder van de geluidswal langs snelwegen is. In de jaren ‘60 was hij de onderzoeker van geluidshinder in Minneapolis en zo kwam hij op het idee van de geluidswal. Die hebben we dus ‘all over the world’ aan hem te danken, zegt hij zelf.

Over het onderzoek weetjes te over in mijn vulpenhandschrift. De tientallen testjes, de reeks lichamelijke onderzoeken, de tienduizenden vragen in het Engels. Het blijkt dat wij telkens naar exact dezelfde Engelse woorden vragen bij het blonde meisje van het onderzoek. Het zijn de Engelse woorden die we niet kennen en moeten begrijpen voor een antwoord.

Het meisje van het onderzoek heet Kathy. Zij is onze steun en toeverlaat bij het onderzoek. Op haar kom ik, als ineens het vulpen handschrift in het Hemaschrijfblok overgaat in een ander gewoon pennenhandschrift. Het handschrift van mijn broer. Hij is de schrijver van 1 bladzijde in het onderzoekdagboek. En het gaat over Kathy.

‘We lachen veel met haar en zei met ons’, zo schrijft mijn broer. ‘Vooral met Erik. Ik verdenk haar ervan dat ze stiekem verliefd op hem is. Ik zie regelmatig van die iets starende en heimelijke blikken.’

Krijg nou wat. Ik heb een hele andere lezing van dit verhaal. Als ik met Kathy alleen ben, omdat mijn broer voor een oog-handcoördinatietest wordt weggeroepen, vraagt ze hoe ik over mijn broer denk. ‘t Is n slaif’ zeg ik. Kathy kijkt me niet begrijpend aan. That’s a soepopscheplepel… ehhh….a soupupshovespoon in the Groningse language.’

Ze kijkt alsof ik gek ben. ‘We say that as we mean that someone is a laiverd, ehh... that he’s a lover’, zeg ik, niet helemaal zeker of dit de lading wel dekt.

Op de laatste dag van het onderzoek, gaan we op de goeie afloop met Kathy naar de kroeg. Dat loopt een beetje ‘out of the hand’. In die zin dat we stomdronken worden omdat de Dutch twins een soortement van attractie zijn voor de Amerikaanse cafébezoekers. En wij worden doodgegooid met enorme bierpullen en wij die uit pure beleefdheid leegdrinken.

Rex, de vriendelijke vriend van Kathy, neemt ons dronken drietal in zijn pick-up truck mee naar hun huis. Daar aangekomen blijkt Kathy haar fiets vergeten. Rex gaat hem halen. Ik bied spontaan aan hem gezelschap te houden. Dus rijden we terug naar de kroeg en vinden de fiets tegenover de kroeg aan een verkeersbord.

Als ik een half uur later het huis weer binnenloop, zitten mijn broer en Kathy op de bank. Iets in hun houding, in hun gezichtsuitdrukking, zegt mij ondanks mijn benevelde toestand dat hier iets aan de hand is. Mijn broer gaat naar de wc. Rex is in de keuken op zoek naar een eigen biertje. ‘What do you think about my brother?’, val ik met de deur in het huis van Kathy.

Ze kijkt me aan met een tikkie achterdochtige blik. Ze kijkt even voor zich uit en zegt dan lachend en met twinkelende ogen: ‘I think he’s a real soupupshovespoon...’

Erik Hulsegge

Meer over dit onderwerp:
onderwijs RUG studenten columns opinie
Deel dit artikel:

Recent nieuws