In Groningen gebeurde het, maar niemand weet ervan

Tweehonderd jaar geleden werd in Groningen het moderne onderwijs 'geboren' maar vrijwel niemand weet dat. Daarom moeten we allemaal het deze week verschenen boek 'Onderweg naar 1832' lezen zegt schrijfster Mineke van Essen.

Boek is een cadeau aan de Groningers

'Sommige van mijn hoofdpersonen ken ik al veertig jaar' zegt Mineke van Essen, emeritus hoogleraar aan de Groninger Universiteit. 'En nu heb ik eindelijk hun verhaal op papier gezet, het is eigenlijk ook een cadeau aan de Groningers, om te laten zien wat voor belangrijke mensen hier in die tijd rondliepen'

Zes hoofdpersonen

Aan de hand van zes personen volgt Van Essen de ontwikkelingen in het onderwijs. 'Het zijn allemaal mensen die echt hebben bestaan, maar zoals wel vaker met gewone mensen, er ontbreekt veel informatie. Voor een deel van mijn verhaal heb ik dan ook verbeelding gebruikt, daardoor kon ik ze dichter bij de lezers brengen, ik heb de feiten naar beste vermogen gemengd met fictie. De meesten werden al op jonge leeftijd door de toenmalige onderwijsinspecteur Van Swinderen gespot om onderwijzer te worden. En aan de hand van hun levensverhaal en onderwijs carrière vertelt Van Essen de ontwikkeling van het onderwijs in die tijd.

Nederland stond in die tijd stil

'Onderweg naar 1832' speelt in de 'stille' eerste decennia van de negentiende eeuw. Nederland kwam toen uit de Napoleontische tijd, was een straatarm land en het algemene beeld is dat er in die tijd weinig gebeurde. Dat in tegenstelling tot bijvoorbeeld Engeland waar de industriële revolutie begon. Maar volgens Van Essen klopt dat niet, want in het onderwijs vonden er veel vernieuwingen plaats en Groningen was een van de belangrijkste plekken waar de nieuwe school als het ware werd geboren.

Het bijzondere leven van zes gewone mensen

Onderwijzer was aan het begin van de negentiende eeuw een vak dat van vader op zoon overging, een opleiding was er niet. Een van de zes hoofdpersonen in het boek, Beerent Brugsma, wordt op zijn elfde al assistent-onderwijzer en drie jaar later staat hij als zelfstandig onderwijzer voor de klas op de dorpsschool van Euvelgunne, net buiten de Stad. De anderen blinken uit in het ontwikkelen van nieuwe lesmethodes of worden leraar bij het Doveninstituut.

Groningen was een belangrijk centrum

'Vandaag de dag realiseren we ons het niet, maar veel belangrijke zaken uit het onderwijs zijn begin negentiende eeuw in Groningen begonnen. De onderwijzersopleiding, wat nu de Pabo is, de eerste vakbond voor onderwijzers, en het Guyot-instituut voor doven was het eerste speciale onderwijs in Nederland. Voor een deel is de school zoals we die nu kennen in Groningen geboren', aldus Mineke van Essen.

Meer over dit onderwerp:
onderwijs RUG studenten
Deel dit artikel:

Recent nieuws