Winschoten is ziek

De stad waar ik woon is ziek. Heel erg. Een vreemde ziekte ook. Ik als fantasiedokter heb bedacht dat het de verdwijnziekte heet. Op mysterieuze en minder mysterieuze wijze verdwijnen jaar na jaar de mooiste pareltjes uit mijn stad. Uit Winschoten; vestingstad, Jodenstad, rozenstad en molenstad.
Vestingstad is het al heel lang niet meer. De muren zijn gesloopt en alleen een paar moderne ijzeren punaises in de straatklinkers vertellen dat die er ooit wel geweest moeten zijn. Jodenstad kan sinds een jaar of 65 ook niet meer, want de Duitsers hebben zo goed als alle joodse Winschoters weggevoerd en terugkeren deden ze niet meer. We weten allemaal waarom. De synagoge, het kerkhof en kreten in de Winschoter taal als beschaustern* of lekeive* zijn de laatste restjes van een markante gemeenschap.
Twee fundamenten, ooit de basis van mijn stad. Weg! Wat ook weg is, is het water. Winschoten werd doorkliefd door water. Venetië van het Noorden. Maar oerdomme gemeentebesturen besloten dat het mooiste wat de stad ooit heeft gehad, plaats moest maken voor asfalt. Ik word nu al weer boos bij zoveel domheid. Maar er is meer, nog veel meer.
Watertoren, Hotel Dommering. De mooiste uitgaansgelegenheid van Groningen. Bakermat voor de RO-d-YS en vele romances. In het etablissement stond een heuse postkoets. Eenmaal in die koets met een meisje en je liet haar nooit meer gaan. Het openluchtbad. Dat verdween zelfs twee keer. De Winschoter Courant. De kinderwagen met autostuur en buitenspiegel van Joke. De Pedagogische Academie. Het Belastingkantoor. Niet onbelangrijk; mijn stamkroeg ’t Pleintje. De melkfabriek. De GAK (ja! in Winschoten heet het DE GAK) de gevangenis. Matrasfabriek Rawi. De bioscoop en misschien wel het hele uitgaansleven én onlangs de ijsclub. Hoe heeft dit in godsnaam kunnen gebeuren?
Een willekeurig maar o zo pijnlijk lijstje. Het hart van de Winschoter bloedt bij zoveel verdwenen moois. Mijn stad heeft veel weg van een Bermudadriehoek.
Wie sinds vandaag ook is verdwenen, is burgemeester Janny Vlietstra. Na veertien jaar eerste burger van Winschoten is ze een tikkeltje omstreden gedeputeerde in Drenthe geworden. Of de echte Sodomer daar ook rouwig om is? Ik weet t antwoord wel en het heeft meer dan twee letters…
* beschaustern = betalen
* lekeive = vrouw