Onderzoek werpt ander licht op burgemeester in oorlogstijd

Hij was burgemeester van de stad Groningen tijdens de Tweede Wereldoorlog: Pieter Willem Cort van der Linden. Hij stond voor een klassiek dilemma: aanblijven en het ergste verhinderen of aftreden en de weg vrijmaken voor een NSB'er.

Recent archief onderzoek werpt een andere blik op Cort van der Linden en zijn rol bij de bevrijding van de Stad.

Vondst in de archieven

'Het is maar een kort berichtje in een inlichtingenrapport van het Canadese leger. Op 12 april 1945 meldt de 'vroegere burgermeester van Groningen, Cort van der Linden, zich bij het Canadese leger in Spier, Drenthe, met de mededeling dat hij informatie voor ze heeft over de stad Groningen en de Duitse verdediging daarvan', zegt onderzoeker Joël Stoppels. Hij is bezig met een boek over 'Operation Amherst' de Canadese opmars door Noord-Nederland in 1945 en kwam het bericht tegen in de archieven.

Paraaf uit Canadese inlichtingsrapport (Foto: Joël Stoppels)

Burgemeester in oorlogstijd

Cort van der Linden was in april 1945 al lang geen burgemeester van Groningen meer. De Duitsers hadden hem in september 1942 ontslagen ten gunste van de NSB'er Petrus Tammens. Vanaf mei 1940 had Cort van der Linden geworsteld met het 'burgemeester in oorlogstijd dilemma': aanblijven en het ergste verhinderen of aftreden en de weg vrijmaken voor een NSB'er. Van der Linden bleef, maar moest communistische en Joodse gemeenteraadsleden ontslaan en werd steeds meer gedwongen om met de Duitsers samen te werken. Na de oorlog is hem het kwalijk genomen dat hij geen principiëlere houding had aangenomen, met name tegen de Jodenvervolging. Maar je kunt hem ook geen collaborateur noemen, de rest van de oorlog zat hij met zijn gezin ondergedoken in het Drentse Wijster.

Waardevolle informatie

'Waarschijnlijk is Van der Linden direct meegenomen naar het Canadese hoofdkwartier, want ze stelden veel waarde in de informatie van burgers en dat van een burgemeester was voor hen natuurlijk extra interessant. Vermoedelijk is Cort van der Linden direct achter de Canadezen aangereden naar de Stad. Een dag na de bevrijding loopt hij, met ambtsketen om de hals, alweer als burgemeester rond in de Stad. Hij benoemde de Canadese commandant Maj. Gen. A. Bruce Matthews tot ereburger daar zijn nog een aantal foto's van bewaard gebleven.'

Beeld van Cort van der Linden

Geeft deze informatie nu een nieuw beeld van Cort van der Linden en zijn gedrag tijdens de oorlog? 'Het geeft niet een compleet ander beeld van de man, maar het kleurt hem wel weer wat verder in. Je ziet dat hij zijn uiterste best doet voor de Stad en op alle manieren wil helpen om het na vijf jaar onderdrukking te bevrijden', zegt Joël Stoppels.

Cort van der Linden zou na een paar jaar na de oorlog eigenlijk burgemeester van Den Haag worden, maar zijn voordracht lekte vroegtijdig uit en toen de toenmalige koningin Wilhelmina dat in de krant las, weigerde ze hem nog te benoemen. Zo ging dat nog in die tijd. Van der Linden bleef tot 1951 burgemeester van Groningen en werd toen lid van de Raad van State.

Lees ook:

- Burgemeester in oorlogstijd

Deel dit artikel:

Recent nieuws