Wat zeggen de partijen over Gronings gas en het klimaat?

Je kan er in Groningen niet omheen: gaswinning en in het verlengde klimaat zijn belangrijke thema's voor de Tweede Kamerverkiezingen op 15-17 maart. Wat schrijven de partijen over gaswinning, en over alternatieven als windmolens en kernenergie?

In de week voor de Tweede Kamerverkiezingen licht RTV Noord elke weekdag een voor Groningers relevant thema uit, met de standpunten van de partijen erbij.

Verantwoording: voor dit artikel zijn alleen de verkiezingsprogramma's van partijen meegenomen die begin maart volgens betrouwbare peilingen op minstens één zetel worden gepeild. Dat betekent dat van de nieuwe partijen bijvoorbeeld Bij1 niet is meegenomen, en JA21 en Volt wel. Niet elke partij staat even lang stil bij elk thema. Alleen de volgens ons belangrijkste punten worden in dit overzicht meegenomen.

Let op: omdat windmolens en zonneparken vaak in één adem worden genoemd, worden die beide beschreven bij het onderdeel 'Windmolens'.

50Plus: 'Volgende generaties niet belasten'

  • 50Plus wil volgende generaties niet belasten met oneerlijke klimaatlasten, landschapsvervuiling en verouderde technologie als gevolg van te snel uitgevoerd klimaatbeleid.

CDA: 'Kernenergie is serieuze optie'

  • Groningen: Totdat de afbouw van de gaswinning leidt tot rust in de bodem, zullen woningen en andere panden moeten worden versterkt. De voortgang van de schadeafhandeling en versterking wordt permanent gemonitord.
  • Waterstof: Wij zetten ook in op nieuwe energiebronnen als geothermie en waterstof.
  • Windmolens: Bij aanleg van grote windmolens en zonneparken worden natuur en landbouwgronden zoveel mogelijk ontzien. Ook wordt altijd als eerste de directe omgeving geraadpleegd.
  • Kerncentrales: Voor de periode na 2030 is kernenergie een serieuze optie. We ontwikkelen plannen voor tenminste twee extra kerncentrales. Ook ontkomen we niet aan opslag van CO2 onder de Noordzee.
  • Energietransitie: We gaan verenigingen, scholen, cultureel erfgoed, buurthuizen en oefenlokalen actief ondersteunen en ontzorgen in de energietransitie.
  • Kosten: We verruimen regelingen die investeringen in isolatie en verduurzaming van je eigen huis betaalbaar maken. Verhuurders die hardnekkig nalatig zijn in het verduurzamen of isoleren van hun woningen, worden gekort op de huur die zij voor een onzuinige huurwoning mogen rekenen. De oversubsidiëring van elektrische auto's wordt aangepakt.

ChristenUnie: 'Groningse gasinfrastructuur onderzoeken'

  • Groningen: We moeten recht doen aan Groningen vanwege het gas. Het pakket van 1,5 miljard aan maatregelen kan niet alle leed wegnemen. Inzet van het Rijk is blijvend nodig tot alle woningen veilig zijn. We moeten leren van Groningen: veiligheid moet altijd voorop staan bij het toestaan van mijnbouw. Die vraagt ook om meer onderzoek naar zoutwinning.
  • Waterstof: We onderzoeken hoe de nog goede bestaande gasinfrastructuur (in Groningen) gebruikt kan worden voor het transport van hernieuwbare gassen. We stimuleren de productie van groene waterstof.
  • Windmolens: Meer wind- en zonne-energie. Bij te weinig voortgang stuurt het Rijk bij. Zonne- en windenergie krijgen een plek in het businessmodel op het boerenerf.
  • Kerncentrales: Nieuwe kerncentrales sluiten we niet uit.
  • Energietransitie: Er komt extra geld voor provincies en gemeenten om van fossiel en centraal naar hernieuwbaar en decentrale energie te gaan.
  • Kosten: De energiebelasting is oneerlijk verdeeld. Hogere belasting voor grootverbruikers, dubbele belasting voor energieopslag moet worden voorkomen.

D66: 'Groningen kan Nederland voorzien van duurzame warmte'

  • Groningen: In Groningen is een crisisaanpak nodig om snel 26 duizend woningen te inspecteren en duizenden woningen te versterken. Er mogen geen grote verschillen ontstaan binnen wijken door een nieuwe versterkingsnorm. Herstel moet laagdrempelig toegankelijk en snel zijn, zodat schade binnen een half jaar na inspectie is verholpen.
  • Waterstof: Groningen was, is en blijft de energieregio van West-Europa. Groningen wordt het Europees kenniscentrum voor waterstof. Zo kan Groningen Nederland voorzien van duurzame warmte en elektriciteit en krijgt Noord-Nederland een duurzaam economisch perspectief.
  • Windmolens: Door windmolenparken en zonne-energievelden bij elkaar te plaatsen op een aantal plekken in het land, beperken we de overlast en beschermen we het uitzicht over het landschap. Procedures voor de aanleg van windparken moeten sneller en minder complex, want de vraag naar schone energie is te belangrijk om met strenge regels te verhinderen. We zien ook een rol voor buurtwindmolens. Provincies, gemeenten en het Rijk moeten kunnen eisen dat mensen in de buurt van windmolens meeprofiteren van de opbrengsten.
  • Kerncentrales: Kernenergie is niet nodig voor een schoon, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem. We houden de ontwikkelingen rond kernenergie wel in de gaten.

Denk: 'Gas als overgangsenergiebron'

  • Groningen: Als overgangsenergiebron gas inzetten, omdat dit veel schoner is dan kolencentrales.
  • Kosten: Een duurzame energieheffing die recht doet aan de mate van vervuiling. Bedrijven gaan bij DENK 80% betalen, burgers 20%.

Forum voor Democratie: 'Ruime compensatie voor Groningen'

  • Groningen: Ruime compensatie getroffenen in Groningen. Een aanzienlijk deel van de aardgasbaten wordt gebruikt om direct in de regio te investeren. Toevoeging: Op campagne in de provincie zegt Baudet wel te willen doorgaan met gaswinning in Groningen. 'We hebben nog voor 400 a 500 miljard kuub aan gas onder de grond en dat heeft Nederland nodig.'
  • Windmolens: Stoppen met horizon-vervuilende, geld-vermalende windturbines. Stoppen met de plaatsing van gesubsidieerde windturbines, zonneparken en biomassacentrales.
  • Kerncentrales: Investeren in kernenergie: een schone, betrouwbare en zeer veilige techniek.

GroenLinks: 'Bewoners ontvangen aandelen bij aanleg windmolens'

  • Groningen: We maken voldoende geld vrij voor het repareren en versterken van woningen in het aardgasgebied in Groningen en investeren in het ontwikkelen van de regio.
  • Waterstof: We maken Nederland koploper in groene waterstof; een vorm van schone energie voor zaken die moeilijk op elektriciteit kunnen draaien, zoals de industrie en lang en zwaar transport.
  • Windmolens: Bij nieuwe publieke projecten voor windmolens en zonnepanelen ontvangen bewoners aandelen.
  • Kerncentrales: zijn geen optie voor het duurzaam opwekken van energie. De bouw duurt tientallen jaren, daar wacht de klimaatcrisis niet op. Bovendien is kernenergie op geen enkele manier economisch rendabel.
  • Energietransitie: Bestaande biomassacentrales faseren we uit.
  • Kosten: Met subsidies en goedkope leningen maken we het aantrekkelijker om je huis te isoleren, ventileren en een warmtepomp aan te schaffen. Eigenaren van huurwoningen verplichten we te investeren in de energieprestaties van hun woningen. De rekening van het klimaatneutraal maken van sociale huurwoningen mag niet terecht komen bij huurders. Met rekeningrijden gaan automobilisten op een eerlijke manier betalen voor het milieu. Daarmee vervangen we de motorrijtuigenbelasting en we bouwen de voordelen van leaseauto's af.

JA21: 'Groningen blijft stand-by voor noodsituaties'

  • Groningen: We respecteren dat er na 2022 niet meer geboord zal worden in Groningen. Wel blijft een aantal locaties stand-by voor noodsituaties als extreme kou of problemen met gasimport uit het buitenland.
  • Windmolens: Windturbines en zonnevlaktes worden na de economische levensduur van 15 tot 20 jaar ontmanteld, waarbij het terrein naar oorspronkelijke staat wordt teruggebracht.
  • Kerncentrales: Het aanbesteden van een aantal nieuwe kerncentrales in Borssele, de Eemshaven en de Maasvlakte.
  • Energietransitie: Ontkoppelen van klimaatdoelstellingen en energiebeleid, zodat ons landschap blijft bespaard.

Partij voor de Dieren: 'Windenergie op plekken waar weinig mensen last hebben'

  • Groningen: Het inspecteren en versterken van woningen met aardbevingsschade krijgt prioriteit en schades worden vlot afgehandeld. CO2-opslag onder Nederlandse bodem staan we niet toe. Lege velden worden niet gebruikt voor geïmporteerd aardgas.
  • Waterstof: We stimuleren onderzoek en ontwikkeling van groene waterstof afkomstig van wind- en zonne-energie voor opslag.
  • Windmolens: Wind- en zonne-energie worden grootschalig mogelijk gemaakt op locaties waar mensen, dieren en natuur er geen of weinig hinder van ondervinden.
  • Kerncentrales: Nederland bouwt geen nieuwe kerncentrales en bestaande centrales worden zo snel mogelijk gesloten. Het is moreel niet verantwoord om toekomstige generaties met nog meer kernafval op te zadelen.
  • Energietransitie: We gebruiken geen biomassa voor verwarming en stoppen met subsidie daarop. Er komt een uitfasering van houtstook. In 2030 zijn vrijwel alle nieuwe bestel- en vrachtauto's elektrisch.
  • Kosten: Gasgebruik wordt voor grootverbruikers duurder, zodat besparen op gas gaat lonen. Vuile energie wordt duurder, schone energie goedkoper.

PvdA: 'Een crisisaanpak voor Groningen in vier delen'

  • Groningen: Voor het aardbevingsgebied Groningen komen we met een crisisaanpak in vier delen.
    • 1: een Herstelwet waarin per straat, wijk en dorp een toekomstplan wordt gemaakt waarbij de keuzes van inwoners leidend zijn.
    • 2: Oprichting van een Herstelfonds Groningen voor wijkvernieuwing en leefbaarheid van 10 miljard euro. Schade en versterking van alle gebouwen worden door dit fonds betaald. Gemeentebestuurders zijn verantwoordelijk voor de besteding van de middelen. Eigenaren van de gebouwen bepalen wat er met de gebouwen met gebeuren, maar monumenten en beeldbepalende gebouwen worden behouden. De NAM heeft niks meer te zeggen.
    • 3: Investeren in de sociaaleconomische toekomst van Groningen. Bestrijding van ongelijkheid en scheppen van werkgelegenheid.
    • 4: Er komt een parlementaire enquête, die de ontwikkelingen en overheidskeuzes vanaf 1960 onderzoekt.
  • Waterstof: Groningen en Drenthe kunnen de energiehoofdstad van Europa worden. Daarom investeren we in waterstof.
  • Windmolens: We ontzien landbouw- en natuurgronden zoveel mogelijk bij de aanleg van windmolens en zonnepanelen; direct stoppen met subsidies voor biomassa in kolencentrales.
  • Kerncentrales: Geen nieuwe kernenergie.
  • Energietransitie: We sluiten alle kolencentrales per 2025 (in plaats van 2030) en stoppen met subsidiëring van fossiele brandstoffen.
  • Kosten: Het aardgasvrij maken van sociale huurwoningen verloopt voor de bewoner woonlastenneutraal. Huishoudens die hun huizen niet zelf kunnen verduurzamen worden daarvoor niet gestraft, maar geholpen - bijvoorbeeld met een ontzorgloket dat ondersteunt bij het isoleren van een woning. In 2025 worden alleen nog emissieloze personenauto's, motoren, bromfietsers en scooters verkocht. Elektrisch rijden wordt voor iedereen betaalbaar.

PVV: 'Geen landschapsvernietigende gekte'

  • Groningen: Van het gas af? Nee! Van het Groningse gaf af? Ja! Gas komt niet langer uit Groningen, maar halen we uit de bodem van de Noordzee en importeren we uit landen als Noorwegen, Engeland etc.
  • Windmolens: Géén windturbines, zonneparken en andere landschapsvernietigende gekte.
  • Kerncentrales:: Onze kolencentrales blijven open. Ook worden er kerncentrales bijgebouwd en zetten we in op thorium.
  • Kosten: Alle klimaat- en duurzaamheidssubsidies schaffen we direct af. We verlagen de energiebelasting.

SGP: 'Regels rond geluidoverlast windmolens aanscherpen'

  • Groningen: De aardbevingsrisico’s in Groningen zullen voorlopig blijven. Het mag niet zo zijn dat we Groningers nu aan hun lot overlaten: het Rijk moet zorgen dat de bestuurlijke chaos rond schadeafhandeling en versterking van gebouwen aangepakt wordt. Aardgaswinning blijft een belangrijke brandstof. Nu de gaswinning in Groningen wordt afgebouwd, moet de winning uit kleine velden ondersteund worden.
  • Windmolens: Ook omwonenden moeten mee profiteren van de opbrengsten van windparken. Omdat het geluid van windmolens voor omwonenden erg storend kan zijn, moeten die regels aangescherpt worden. Zonnepanelen horen op daken en niet op vruchtbare landbouwgrond.
  • Kerncentrales: Voor verlenging van de levensduur van de kerncentrale in Borssele en staat open voor een nieuwe kerncentrale. Voor bewoners in de omgeving van een kerncentrale moeten voordelen zijn, zoals goedkopere stroom of warmte.

SP: 'Miljardenfonds voor Groningen'

  • Groningen: We maken versneld een einde aan de gaswinning in Groningen en de rest van het land, ook in de Waddenzee. Groningen is gebruikt als wingewest. De staat heeft ruim 400 miljard euro verdiend aan gaswinning, maar gedupeerden wachten nog steeds op schadeherstel en versterking van hun onveilige huis. Deze ramp pakken we aan met een crisisaanpak en een miljardenfonds voor Groningen.
  • Kerncentrales: Kernenergie is niet veilig en schoon (waaronder het kernafval) en voor ons geen duurzaam alternatief.
  • Energietransitie: We stoppen direct met houtkap voor biomassa. De kolencentrales worden gesloten.
  • Kosten: Er komt een CO2-heffing waarmee we gericht de grote vervuilers belasten. De energierekening maken we rechtvaardig door huishoudens en het mkb minder te laten betalen.

Volt: 'Kernfusie wordt de heilige graal'

  • Waterstof: In 2040 in plaats van 2050 een fossielvrije energiemix, een waterstofeconomie waar ook de zware industrie op draait en een elektrisch openbaar vervoersnetwerk in Europa.
  • Kerncentrales: We zien kernenergie als een optie. Hiermee zouden we de transitie naar de waterstofeconomie kunnen realiseren. Door subsidies voor het bouwen van een kerncentrale kan de overheid de markt helpen opstarten. Winstdeling voor de locatie bevolking van een kerncentrale moedigen we aan. Tegen de tweede helft van deze eeuw is de heilige graal van schone energie kernfusie, dat miljoenen jaren in energie kan voorzien zonder langdurig kernafval.
  • Energietransitie: Energienetten in Europa aan elkaar koppelen, zodat lidstaten elkaar kunnen bedienen met energieoverschotten. Geen biomassa.
  • Kosten: Stoppen met staatssteun aan fossiele brandstoffen (zoals kerosine voor vliegtuigen) en deze juist belasten.

VVD: 'Kernenergie is onmisbaar'

  • Groningen: Doorgaan met het zo snel mogelijk volledig afbouwen van de gaswinning in Groningen. De veiligheid van Groningers staat voorop. Groningers hebben recht op snelle en rechtvaardige afhandeling van schade. De versterkingsoperatie wordt versneld.
  • Waterstof: Groningen krijgt een belangrijke rol binnen de waterstofeconomie. Als kernenergie de constante bron wordt voor het elektriciteitsnetwerk, kunnen we met de wisselende opbrengsten van energie uit wind en zon zelf onze 'oranje waterstof' produceren.
  • Windmolens: Voor wind- en zonneparken is draagvlak onder de lokale bevolking een voorwaarde.
  • Kerncentrales: Kernenergie is onmisbaar. Zonder deze CO2-neutrale energievorm zijn klimaatdoelstellingen niet haalbaar. Het voorkomt ook dat we het mooie Nederlandse landschap moeten opofferen aan windparken en zonneweides. Toevoeging: In het RTL-televisiedebat sprak Rutte over de mogelijkheid van een kerncentrale in Groningen; dat staat niet in het verkiezingsprogramma. Rutte nam de woorden later terug.
  • Kosten: Vervuilende industrieën gaan meer betalen voor de uitstoot van broeikasgassen en middeninkomens en mkb worden zo veel mogelijk ontzien.

Lees ook:
- Oprukkende industrie, windmolens en misschien zelfs een kerncentrale bij Oudeschip - wat doet dat met het stemgedrag?
- Alles over de verkiezingen

Recent nieuws