Instellingen

Dit is waarom de VVD de grootste is in hart van bevingsgebied

Decennialang stemden inwoners uit de huidige gemeente Eemsdelta vooral op de PvdA en het CDA. De afgelopen jaren won ook de SP, maar dat rode en groene bolwerk lijkt ten einde.
De VVD is met bijna vijftien procent van de stemmen de grootste in de bevingsgemeente, terwijl juist die partij jarenlang verantwoordelijk was voor de gaswinning. Hoe kan dat?

Niet het belangrijkste thema

'Je kunt gerust concluderen dat de aardbevingsproblematiek en de versterking geen topprioriteit is geweest bij de kiezer', zegt RTV Noord-verslaggever Mario Miskovic, volger van het gasdossier. 'De SP is niet helemaal weggevaagd, zoals de PvdA vier jaar geleden. Mede door de coronapandemie is de gaswinning in het stemhokje naar de achtergrond verdwenen.'
Uit onderzoek door bureau Kien bleek eerder al dat zorg verreweg het belangrijkste verkiezingsthema is voor noorderlingen. Ook onderwijs en de corona-aanpak staan hoog op het lijstje.
RUG-hoogleraar en DNPP-directeur Gerrit Voerman
RUG-hoogleraar en DNPP-directeur Gerrit Voerman © Martin Drent/RTV Noord

Meer factoren

Volgens directeur Gerrit Voerman van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP) in Groningen lijkt het er inderdaad op dat de bevingsproblematiek geen doorslaggevende rol heeft gespeeld. Er zijn volgens hem meer factoren.
'Het is lastig om de uitslag aan één zaak te relateren. Mensen kunnen vertrouwen in Rutte hebben als crisismanager in de corona-aanpak. Aan de andere kant vielen zijn opmerkingen over een kerncentrale niet goed in de regio. Maar je kunt in elk geval stellen dat hij met de VVD niet door het ijs is gezakt in Eemsdelta en net als in veel andere gemeenten daar de grootste is geworden.'

Niet iedereen is gedupeerd

VVD-raadslid Bert-Jan Huizing uit Zeerijp merkt daarnaast dat lang niet iedereen uit het bevingsgebied in de clinch ligt met de overheid. 'Er zijn mensen met heel veel ellende, schade, mensen die er bijna aan onderdoor gaan. Maar er zijn ook inwoners die weinig schade hebben, zonnepanelen op het dak en een mooi bedrag op de bank krijgen vanuit de waardedalingsregeling. Die maken toch een andere afweging.'
VVD-raadslid Bert-Jan Huizing uit Zeerijp
VVD-raadslid Bert-Jan Huizing uit Zeerijp © Martin Drent/RTV Noord
Wat vinden inwoners van Loppersum van de winst bij de liberalen? Mensen die rond het middaguur even boodschappen doen in het dorp, reageren wisselen op de uitslag. 'Slecht', zegt Andreas Wolfs. 'Ik ben links, dus ik heb niets met rechts. Mensen hebben het doorgaans heel goed, ook hier, en dan stemmen ze VVD.'
Bea Rozing uit Loppersum heeft er niet zoveel moeite mee: 'Ik heb niet op hem gestemd, maar ik heb er wel vertrouwen in. Ik denk dat het door Rutte komt die het heel goed gedaan heeft een hele periode lang. Het is een betrouwbare partij.'

SP tweede, PvdA iets gegroeid

Dat 'rood' niet helemaal is weggevaagd, blijkt uit het vervolg van de uitslag in Eemsdelta. De SP is tweede geworden met dertien procent van de stemmen, ook al moesten de socialisten wat inleveren. De PvdA is iets gegroeid ten opzichte van 2017: