Na druk minister ziet RUG voortaan af van Chinees geld voor leerstoel (update)

De Rijksuniversiteit Groningen ziet af van verlenging van een financiële overeenkomst met het Groningen Confucius Instituut. Dat blijkt uit antwoorden van demissionair onderwijsminister Ingrid van Engelshoven op vragen van de VVD.

De kwestie draait om de leerstoel Chinese taal en cultuur, die wordt bekleed door hoogleraar Oliver Moore. Officieel wordt zijn salaris betaald door de RUG, maar voor cofinanciering van deze leerstoel krijgt de universiteit op haar beurt geld van Hanban, de Chinese organisatie achter het instituut. De overeenkomst heeft een duur van vijf jaar en zou dit jaar worden verlengd.

'Imago van China mag niet worden geschaad'

Vorige maand kwam via de NOS naar buiten dat volgens zijn arbeidsovereenkomst met de RUG de hoogleraar zich moet houden aan de Chinese wet en geen uitspraken mag doen die schadelijk zijn voor het imago van China. Critici zien deze bepaling als een aantasting van de academische vrijheid, die in Nederland wettelijk is verankerd.

Zelfcensuur

Van Engelshoven deelt deze kritiek: 'Een bepaling zoals de in het betreffende contract genoemde, zou indirect kunnen leiden tot een (gevoelde/ervaren) druk bij de betrokkenen om geen dingen te doen die de cofinanciering in gevaar kunnen brengen en kan daarmee resulteren in vormen van (zelf-)censuur. Dat is onwenselijk. Deze boodschap is overgebracht bij het gesprek dat mijn ministerie met de RUG heeft gevoerd.'

RUG verandert van mening

Het universiteitsbestuur was aanvankelijk van mening dat de overeenkomst 'de academische vrijheid niet onder druk zet'. Maar na gesprekken met het ministerie komt de RUG daarop terug, blijkt uit de antwoorden van de minister op de Kamervragen: 'Bij het gesprek dat mijn ministerie met de RUG voerde, liet de RUG weten de overeenkomst met Hanban niet te willen verlengen.'

Het is niet duidelijk wat de gevolgen zijn voor de betrokken hoogleraar en de leerstoel. Een woordvoerder van de RUG was donderdagmiddag niet bereikbaar voor een toelichting.

Universiteit bevestigt einde overeenkomst

De RUG bevestigt vrijdag dat de overeenkomst met Hanban voor de leerstoel Chinese taal- en letterkunde niet wordt verlengd. De leerstoel zelf blijft wel bestaan. 'De RUG benadrukt dat de aanstelling van deze hoogleraar altijd bij de faculteit der letteren is geweest en niet bij het Confucius Instituut. Zijn salaris wordt door de RUG betaald.'

De universiteit ontkent dat er sprake is van druk door de minister en zegt dat de beslissing al voor het gesprek genomen werd.

Verder blijft de Rijksuniversiteit samenwerking het Confucius Instituut Groningen. Het College van Bestuur onderzoekt wel hoe de bestuurlijke banden met het instituut ‘anders ingericht kunnen worden om onduidelijkheden hierover weg te nemen.

Update: het bericht is aangevuld met een reactie van de Rijksuniversiteit.

Lees ook:
- Onderwijsminister: zorgen over academische vrijheid aan RUG
- RUG-hoogleraar mag imago China niet beschadigen volgens contract

Deel dit artikel:

Recent nieuws