Het geheim van de gemeenteraad: 'Mijn vrouw mag het niet weten'

Je komt ‘s avonds thuis en je mag je partner niet vertellen wat je precies hebt gedaan. Je mag er met helemaal niemand over praten. Het klinkt vrij geheimzinnig en dat is het misschien ook wel, want gaat over de sollicitatie van de nieuwe burgemeester. En jij bepaalt mede wie het wordt.

In de rubriek Goede Raad! wordt wekelijks een verhaal of onderwerp belicht met een link naar de gemeentepolitiek. Vandaag: hoe is het om onderdeel te zijn van de commissie die de sollicitatiegesprekken met kandidaat-burgemeesters voert en daar niet met de buitenwereld over mag praten?

Een aantal leden van de gemeenteraad is bij een burgemeestersvacature verenigd in een zogeheten vertrouwenscommissie. De commissie praat met de kandidaat-burgemeesters en doet een voordracht aan de gemeenteraad met daarin twee kandidaten. De gemeenteraad kiest een van die twee kandidaten.

Drie burgemeesters in korte tijd

Bert van Beek (ChristenUnie) en Reiny Kuiper (PvdA) hebben het afgelopen jaar beiden zo’n commissie voorgezeten. Van Beek in Stadskanaal en Kuiper in Pekela. Onderdeel zijn van zo’n vertrouwenscommissie is iets dat je als raadslid normaal gesproken niet vaak meemaakt, omdat een burgemeester voor zes jaar benoemd wordt.

‘Nou, in Stadskanaal wel hoor’, lacht Van Beek. ‘We hebben de laatste jaren drie burgemeesters gehad’, verwijst hij naar de twee waarnemers en de onlangs kroonbenoemde burgemeester Klaas Sloots. Het volgde allemaal op het vertrek van Baukje Galama. Maar zoveel burgemeesters in zo'n korte tijd is een uitzondering, weet ook Van Beek.

Interessant project

‘Ik vond het wel heel interessant om te doen’, legt Kuiper vanuit Pekela uit. De procedurele regels en alle bureaucratie er omheen sprak hem echter niet enorm aan. ‘Alles waar je je aan moet houden is in beton gegoten. Maar het is al met al wel een interessant project.’

De procedure
Wanneer er een burgemeestersvacature is, stelt de gemeenteraad een profiel voor de nieuwe burgemeester op. In de gemeenteraad wordt een vertrouwenscommissie gevormd die het proces gaat begeleiden. De sollicitaties komen binnen bij de commissaris van de Koning en die selecteert in overleg met de commissie benoembare kandidaten.
De vertrouwenscommissie heeft sollicitatiegesprekken met de kandidaten en brengt een advies uit aan de gemeenteraad met daarin twee voorkeurskandidaten. De gemeenteraad bespreekt het advies van de commissie en kiest de voorkeurskandidaat. Via het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Koning volgt dan - als alles goed gaat - de benoeming.

Op straffe van

Een heel belangrijk onderdeel van die vertrouwenscommissie is de geheimhouding. Een lek uit een vertrouwenscommissie van de gemeenteraad is vrijwel altijd landelijk nieuws. Het gebeurt niet vaak, maar als het gebeurt volgt er een onderzoek. Want over de inhoud van de gesprekken praten is bij wet strafbaar.

‘Het is ook wel logisch’, verklaart Van Beek de geheimhouding. ‘Het gaat over personen en als er iets naar buiten komt, kan dat een persoon beschadigen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Ik begon elke vergadering met dat er echt niets naar buiten mag komen. Op straffe van, wordt er dan zelfs gezegd.’

Over klanten praat je ook niet

‘Als ik er niets over mag vertellen, dan vertel ik er ook niets over’, zegt Kuiper. Die eigenschap is voor hem ook niet vreemd, legt Kuiper - in het dagelijks leven assurantieadviseur - uit. ‘Als ik de deur achter me dichttrek om vijf uur is dat net zo. Over klanten en zaken praat je niet.’

Van Beek - voorheen actief bij de politie en nu bij de belastingdienst - staat er net zo in. ‘Ik mag ook niet praten over cliënten, klanten of onderzoeken. Dus het is voor mij een heel natuurlijk proces.’

Maar zelfs met je vrouw iets bespreken over de burgemeestersbenoeming is uit den boze. ‘Dat is wel een beetje raar, ja’, zegt Van Beek. ‘Man en vrouw zijn toch één? Maar op dat moment even niet. Ze weet gelukkig hoe het werkt, dus ze vraagt er niet eens naar.’

Proces aan de broek

Toch is het het strenge beleid ergens ook wel ironisch in het licht van recente gebeurtenissen, erkent Kuiper. ‘Onze minister van Binnenlandse Zaken loopt gewoon met gegevens open en bloot over straat, waar namen in genoemd staan en alles… En raadsleden kunnen een proces aan hun broek krijgen.’

‘Wees wijs en zeg niets’, is dan ook het simpele advies van Van Beek. ‘Dan heb je ook geen moeilijkheden en hoef ik als voorzitter van de commissie ook geen aangifte te doen vanwege lekken. Daar zit ik natuurlijk ook niet op te wachten.’

Los van het geheimzinnige karakter is het volgens Van Beek en Kuiper ook helemaal niet interessant welke kandidaten niet door de sollicitatiegesprekken zijn gekomen. Kuiper: ‘Als het aan mij ligt, gaan ze er nooit achter komen. In het bedrijfsleven hoor je ook niet wie het niet is geworden, want dat kan een belemmering zijn om elders te solliciteren.’

Komende zes jaar voorzien

Al met al vinden beide mannen het gewoon een mooie klus om te doen. Kuiper: 'Het is niet het standaard raadswerk.'

‘En wie neemt er nou een burgemeester aan?’, zegt Van Beek. ‘We doen dit niet elke dag. Al komen we in Stadskanaal wel in de buurt, haha. Maar ik mag hopen dat we voor de komende zes jaar voorzien zijn. Ik heb daar wel vertrouwen in.’

Lees ook:
- Burgemeester Klaas Sloots van start: ‘Het voelt als thuiskomen’
- Waarnemer Jaap Kuin straks officieel burgemeester van Pekela

Meer over dit onderwerp:
GOEDE RAAD Nieuws
Deel dit artikel:

Recent nieuws