Vlees van grote grazers in het Lauwersmeergebied is besmet met dioxine

Het vlees van de Schotse hooglanders en de koniks die grazen rond het Lauwersmeer bevat een te hoge concentratie dioxine. Dat blijkt uit onderzoek dat Staatsbosbeheer heeft laten uitvoeren.

In het Lauwersmeergebied leven ongeveer 500 Schotse hooglanders en 200 koniks. Het zijn geen wilde dieren: ze worden door Staatsbosbeheer ingezet om door hun graasgedrag verbossing van het gebied tegen te gaan. Eens in de zoveel tijd wordt een deel van de dieren geslacht om de hoeveelheid dieren en de samenstelling van de populatie te reguleren. Het vlees van de geslachte dieren wordt verkocht als natuurvlees. Ook worden er soms dieren naar andere natuurgebieden in binnen- of buitenland gebracht. Maar dat gebeurt maar zelden.

Vergelijkbare dieren

Staatsbosbeheer heeft de koniks en de Schotse hooglanders laten onderzoeken, nadat in de zomer van 2020 bleek dat dieren die in uiterwaarden van rivieren in Gelderland grazen een te hoge concentratie dioxine in zich hadden. Later dat jaar werd die hoge concentratie ook geconstateerd bij grote grazers in de Oostvaardersplassen.

‘Omdat wij hier vergelijkbare dieren hebben rondlopen hebben we toen besloten ook onze dieren te laten onderzoeken’, zegt boswachter Jaap Kloosterhuis in het Lauwersmeergebied.

Het Lauwersmeergebied zou toch schoon moeten zijn
Jaap Kloosterhuis - boswachter

‘We deden dat eigenlijk in de verwachting dat er hier niets aan de hand zou zijn. Maar tot onze grote verrassing en teleurstelling bleek dat de dieren hier ook een te hoge concentratie dioxine in zich hebben.'

Wat is de oorzaak?

De grote vraag is waar de dioxine die in de dieren is aangetroffen vandaan komt. ‘Ik ben geen deskundige’, zegt Kloosterhuis, ’maar het zou kunnen dat het in de gronddeeltjes zit die de dieren binnenkrijgen bij het grazen.


‘Kijk,’ zegt de boswachter, terwijl hij bukt en een polletje gras plukt. 'In de groene vegetatie zelf zit niets, waarschijnlijk is het de grond die tussen het groen blijft plakken.’

Waar die dioxine oorspronkelijk vandaan komt is een raadsel. ‘Dat dieren in de uiterwaarden een verhoogde concentratie hebben kan ik me nog voorstellen’, zegt Kloosterhuis. ‘En de Oostvaardersplassen liggen tegen de Randstad aangeplakt. Maar het Lauwersmeergebied zou toch schoon moeten zijn.’

Koniks (Foto: RTV Noord)

Nader onderzoek

Om achter de oorzaak te komen van de hoge concentraties zal meer en uitgebreider onderzoek nodig zijn. Waarschijnlijk gaat daar veel tijd overheen. ‘We moeten eerst nog onderzoeken wie het onderzoek kan gaan doen.' Ondertussen is al wel duidelijk dat de Wageningen Universiteit onderzoek gaat doen naar het effect van de dioxine op de dieren. ‘Zo op het oog is er niets bijzonders aan de dieren te zien’, zegt Kloosterhuis. 'Maar dat moet dus ook uitgeplozen worden.'

Gezondheidseffecten

Dioxines kunnen schadelijk zijn voor mensen. Bij hoge doseringen kunnen ze effect hebben op het immuunsysteem, de hersenontwikkeling en de voortplanting. Bij hele hoge doseringen kunnen ze kanker veroorzaken.

Omdat het vlees van de koniks en Schotse hooglanders bij het Lauwersmeer een te hoge concentratie bevat, zullen er geen dieren meer voor de slacht worden afgevoerd. ‘Hoe we dan met het beheer moeten omgaan weten we nog niet’, besluit Kloosterhuis.

Lees ook:
- Dierenwelzijnorganisaties: 'Dit is een verkapte vleeshandel'

Deel dit artikel:

Recent nieuws