Schuiling: 'Onverschilligheid grootste gevaar voor onze democratie'

De Groningse burgemeester Koen Schuiling legde in zijn 4 mei-toespraak de nadruk op onverschilligheid, dat hij de grootste dreiging noemt voor onze democratie. Schuiling sprak tijdens de Dodenherdenking de Groningers toe vanuit de Martinikerk in Stad.

Schuiling wees er in zijn toespraak op dat democratie voor veel jongeren een vaag begrip is geworden. 'De helft van de twaalf- en veertienjarigen', zo zei hij, 'hoeft niet zo nodig in een democratie te leven, zeggen ze. Terwijl één op de drie tweedeklassers niet eens weet dat we in een democratie leven.'

Schuiling noemt dat een zorgelijke ontwikkeling.

Onverschilligheid

De burgemeester haalde holocaust-overlever Elie Wiesel aan, die zei dat het tegenovergestelde van liefde niet haat is, maar onverschilligheid. 'Daarom herdenken we en vertellen we de verhalen van hen die dat niet meer kunnen.'

Schuiling benoemde de Harense ambtenaren die in de Tweede Wereldoorlog het werk van de Duitse bezetter saboteerden en de inwoners van Ten Boer, die 1500 vluchtelingen een warm welkom heetten. Ook haalde hij verzetsheldin Siet Tammens aan, die een concentratiekamp overleefde en vervolgens honderd jaar oud werd. 'Siet bleef tot op hoge leeftijd vertellen wat ze had meegemaakt. Het is nu aan ons', aldus Schuiling.

Het zaadje der onverdraagzaamheid is zo geplant
Burgemeester Koen Schuiling

'Het zaadje van onverdraagzaamheid is zo geplant', waarschuwde Schuiling. 'Voor je het weet woekert het door de hele samenleving. Maar het omgekeerde is ook waar. Door alert te zijn kunnen we het uitrukken, en voorkomen dat het onze maatschappij verstikt.'

Kranslegging

Na zijn toespraak hielden de aanwezigen twee minuten stilte ter nagedachtenis van de burgers en militairen die sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog omkwamen in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. Daarna legde de burgemeester samen met de Commissaris van de Koning René Paas en leden van Stichting Herdenking 4 Mei een krans bij St. Joris monument op het Martinikerkhof.

Geen vlaggen halfstok vanwege windvlagen

De gemeente Groningen hing deze Dodenherdenking geen vlaggen halfstok in de kerktorens, zoals de Martinitoren. De gemeente vond het onverantwoord vanwege de windvlagen die er kunnen zijn. Behalve op de Martinitoren hangt er dit jaar ook geen vlag op de A-Kerktoren, Nieuwe Kerktoren, de Nicolaaskerktoren in Haren en de Bartholomeüskerktoren in Noordlaren. Er werd wel gevlagd vanaf de grondmasten, vooral bij gemeentelijke gebouwen.

Midden-Groningen

Adriaan Hoogendoorn, burgemeester van Midden-Groningen, vroeg tijdens een video-toespraak aandacht voor twee gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog in zijn gemeente. Allereerst richtte de burgemeester zich op de April-meistakingen in 1943 als gevolg waarvan acht mannen uit Midden-Groningen door de Duitsers werden gefusilleerd. Deze stakingen ontstonden toen bekend werd dat de in 1940 door de Duitsers gemaakte krijgsgevangenen alsnog werden opgeroepen voor tewerkstelling in Duitsland; het ging om zo'n 260.000 Nederlandse militairen.

Om de staking te stoppen werden in totaal 175 mensen in Nederland omgebracht. In het Noorden waren er zestig slachtoffers, waarvan acht in de gemeente Midden-Groningen. Hoogendoorn hield zijn toespraak bij een van de gedenktekens voor de stakingen, aan de Meint Veningastraat in Hoogezand.

Het andere verhaal waarop de burgemeester de aandacht vestigde gaat over het Joodse echtpaar Comprecht en Rosetta Eckstein-Lezer. Het echtpaar dook onder in een kelder van een aannemersbedrijf aan de Nieuweweg in Muntendam, dat ze pas na de bevrijding van het dorp op 14 april 1945 weer konden verlaten. Zij kregen tijdens het onderduiken hulp van verschillende bewoners.


'Voorstanders coronabeleid zijn ook voor vrijheid'

Hoogendoorn: 'Als we deze verhalen op ons in laten werken, dan beseffen we dat vrijheid niet goedkoop is. Wereldwijd is vrijheid allesbehalve een vanzelfsprekendheid. Voor ons daarom een dure plicht om met elkaar vreedzaam samen te leven.'

Vrijheid en verantwoordelijkheid zijn niet los verkrijgbaar
Adriaan Hoogendoorn - Burgemeester van Midden-Groningen

Hoogendoorn legde ook een link naar de huidige tijd en de beperkende maatregelen als gevolg van corona. 'Voor een land als Nederland, waar vrijheid erg belangrijk is, weegt dit zwaar. Door de coronamaatregelen zie ik dat er verdeeldheid ontstaat.'

'Er zijn veel mensen die de regels van de overheid accepteren, maar er zijn ook mensen die vinden dat de overheid daarmee te veel hun vrijheid beperkt. Twee kampen die tegenover elkaar lijken te staan, alsof de een voor vrijheid is en de ander niet. Maar voorstanders van coronamaatregelen zijn net zo goed voor vrijheid', aldus Hoogendoorn.

Veiligheid en geluk

'Vrijheid en vrede is meer dan de afwezigheid van oorlog en geweld. Het is ook een gevoel van veiligheid en geluk. Daarvoor is het nodig dat we elkaar respecteren, elkaar ruimte gunnen, dat we dingen niet groter maken dan ze zijn, dat we luisteren naar elkaar en dat we positief op elkaar betrokken zijn. Daar zullen we allemaal werk van moeten maken, niemand uitgezonderd. Dat is geen last maar een lust. Vrijheid en verantwoordelijkheid! Het is niet los verkrijgbaar, het hoort bij elkaar!'

Lees ook:
- Geen vlaggen halfstok op Groninger torens vanwege harde wind
- Naar Polen, 45 verhalen over Jodenvervolging
- Kijk terug: kransleggingen in Stad en herdenkingen in Veendam

Meer over dit onderwerp:
kunst_en_cultuur
Deel dit artikel:

Recent nieuws