Iedereen kent de NAM, maar wat is ONE-Dyas?

Het boorplatform wat tijdens de proefboringen boven Schiermonnikoog is gebruikt
Het boorplatform wat tijdens de proefboringen boven Schiermonnikoog is gebruikt © Jeroen Berkenbosch/RTV Noord
Er is geen draagvlak voor op Schiermonnikoog maar toch gaat er mogelijk naar gas geboord worden op 20 kilometer afstand van het eiland. Terwijl de roep om duurzame energie groter wordt ziet het bedrijf ONE-Dyas nog heil in gaswinning. Waarom? En wie zitten erachter?
RTV Noord en Omrop Fryslân hebben samen antwoord gezocht op de vraag wat voor speler ONE-Dyas is, als het gaat om gaswinning.
Het bedrijf ONE-Dyas B.V. is ontstaan uit een fusie van Oranje Nassau Energie en de olie- en gasdivisie van familiebedrijf SHV. Het is met een wereldwijze gecombineerde gas- en olieproductie van 35.000 vaten per dag een prominente speler.
Vóór de fusie waren beide bedrijven al lange tijd actief. Zo speurde Oranje Nassau Energie de Noordzee door op zoek naar gas en olie in kleine velden in het Nederlandse, Britse, Noorse en Duitse deel, omdat grote spelers deze laten liggen. Zo is er onlangs in zee geboord bij de Maasvlakte bij Rotterdam en nu dus ook bij Schiermonnikoog.

Inmiddels de grootste

'One-Dyas is inmiddels het grootste particuliere Nederlandse exploitatie- en productiebedrijf,' zo staat de lezen op de website van het bedrijf. In tegenstelling tot NAM, waar Shell en ExxonMobil aandeelhouders zijn, is ONE-Dyas eigendom van private aandeelhouders.
Eigenaars ONE-Dyas

Het bedrijf SHV heeft 49 procent van de aandelen van One Dyas. SHV is voor een groot deel in handen van de rijke ondernemersfamilie Fentener van Vlissingen. De overige 51 procent is van ONH B.V. Dat is van de ondernemers Marcel van Poecke en Jan Onderdijk.
Ook oud-bankier Rijkman Groenink heeft een belang in dit bedrijf. Volgens Quote 500 kregen de ondernemers vorig jaar 22,4 miljoen euro uitgekeerd aan dividend uit de opbrengsten van de olie- en gasboringen.

We gebruiken de opgebouwde kennis en ervaring om kleine Noordzee-velden veilig en verantwoord te ontwikkelen
Woordvoerder ONE-Dyas
Eén van de doelen van het bedrijf is om winst te maken.
ONE-Dyas zegt te werken op een verantwoorde manier. ‘De opgebouwde kennis en ervaring van het gebied gebruikt ONE-Dyas om kleine velden op de Noordzee veilig en verantwoord te ontwikkelen, om zo een nuttige en noodzakelijke bijdrage te leveren aan de vraag naar energie’, laat woordvoerder Corine Toussaint namens ONE-Dyas weten.
De gaswinning in de Noordzee is volgens ONE-Dyas niet te vergelijken met het Groninger gasveld. ‘Dat is onvergelijkbaar. Het volume in het Groninger veld is veel en veel groter. Ook is de ondergrond anders. Het is een totaal ander project, ook qua impact’, zegt Toussaint.

Waarom de Noordzee?

Steeds meer grote spelers zoals Shell, Dong en BP verminderen hun operaties in de Noordzee. Omdat er geen grote gasvelden meer zijn en de gasvraag afneemt. Wat beweegt ONE-Dyas om het wel te doen?
‘In de energietransitie naar een CO2-neutrale energievoorziening in 2050 heeft Nederland nog steeds aardgas nodig, zoals blijkt uit alle geschetste scenario’s. Nederlands aardgas heeft veel voordelen ten opzichte van het importeren van aardgas uit het buitenland’, aldus Toussaint.
Het bedrijf heeft dan ook de ambitie om te blijven groeien in de olie- en gasmarkt op de Noordzee.

'Hogere leveringszekerheid'

‘Gas uit eigen land zorgt voor een hogere leveringszekerheid en levert economisch voordeel op, in de vorm van werkgelegenheid’, legt Toussaint uit. Ook betekent het volgens het gasconcern dat er minder CO2-uitstoot is, doordat het gas niet getransporteerd hoeft te worden via andere landen. ‘Het is te vergelijken met een pakket uit het buitenland. Daar heb je te maken met de vervuiling van het transport.’
Het bedrijf wil naar eigen zeggen op een duurzame manier werken. Zo wordt het booreiland voorzien van energie via windmolens van het nabijgelegen Duitse windpark Riffgat. ‘Het wordt daarmee het eerste offshore-gasbehandelings platform in de Noordzee dat volledig draait op windenergie, afkomstig van een nabijgelegen windpark.’

Weerstand

Dat klinkt allemaal mooi en aardig, maar de activiteiten van ONE-Dyas hebben impact op de omgeving, zo stellen bezwaarmakers. Wat het bedrijf doet gaat dan ook niet zonder protesten. Zo voerde Greenpeace in 2018 actie door een booreiland te bezetten waarmee proefboringen in de Noordzee gedaan werden.
Greenpeace voerde actie bij het boorplatform
Greenpeace voerde actie bij het boorplatform © Omrop Fryslân
Bewoners van Schiermonnikoog voerden al regelmatig actie en de gemeente vindt ook dat er niet geboord mag worden boven het eiland.

Grote hoeveelheden gas gevonden

Ondanks de protesten zijn de proefboringen doorgegaan en is er een grote hoeveelheid gas gevonden. Het veld kreeg de naam Ruby, oftewel robijn. De vondst overtrof de verwachtingen en is volgens ONE-Dyas een reden dat actief zijn op de Noordzee nog steeds loont.
Bezwaren tegen gaswinning
Natuurorganisaties zoals de Waddenvereniging en het Wereld Natuur Fonds, de provincies Fryslân en Groningen, de gemeente Schiermonnikoog en eilandbewoners hebben bezwaar gemaakt tegen de geplande gasboring.
Het in gebruik nemen van dit nieuwe gasveld past niet binnen de gedachte van energietransitie en het nakomen van de gemaakte klimaatafspraken, vinden de bezwaarmakers. Gaswinning uit dit gasveld heeft volgens hen een grote impact op de omgeving en het Waddengebied.
Inwoners van Schiermonnikoog zijn tegen de gasboringen.
Inwoners van Schiermonnikoog zijn tegen de gasboringen. © Jeroen Berkenbosch/RTV Noord

Proactief in gesprek

‘Sinds 2018 is ONE-Dyas proactief in gesprek met een groot aantal stakeholders, waaronder ook de nabijgelegen gemeenten Schiermonnikoog, Het Hogeland en Borkum, om hen tijdig en transparant te informeren over het project’, zegt Toussaint. De vragen, zorgen en suggesties zijn volgens haar zoveel mogelijk meegenomen in het milieueffectrapport. Daarin wordt gekeken welke effecten de boringen op de natuur hebben.
We nemen maatregelen om de impact van de activiteiten zo laag mogelijk te houden
ONE-dyas woordvoerder

Grote zorgen over lozen afvalwater

Het bedrijf zegt volgens de regels bezig te zijn. Maar er zijn grote zorgen over lozingen van afvalwater dat nodig is voor de boringen. Als in de toekomst gas wordt gewonnen bij Schiermonnikoog, worden dagelijks duizenden liters afvalwater met schadelijke stoffen in zee geloosd. Volgens de wet mag dat, maar tegenstanders vinden dat niet kunnen.
‘ONE-Dyas neemt maatregelen om de impact van de activiteiten zo laag mogelijk te houden en blijft kijken naar optimalisatie daarvan. We zetten al een grote stap door gebruik te maken van windenergie’, aldus Toussaint.
‘Bij de emissies naar water zijn er op dit moment twee mogelijkheden: afvoeren naar land of lozen op zee. Uit de milieu effect rapportage blijkt dat afvoeren naar land belastender voor het milieu is. Daarom is gekozen voor lozen op zee. Dit geeft geen significante effecten op de natuur, in geen enkele fase van het project.’

Spanningsveld

Tijdens het Noordzeecongres, begin april, waar wetenschappers, natuurorganisaties, beleidsmakers en het bedrijfsleven elkaar ontmoetten, werd weer duidelijk hoe lastig het is om een juiste balans te vinden tussen de behoefte aan grondstoffen uit de natuur en de natuur met rust te laten.
Ook stichting de Noordzee erkende tijdens een rondetafelgesprek dat gas uit de Noordzee ‘schoner’ is dan geïmporteerd gas. Wel moet die winning volgens hen op een verantwoorde manier gebeuren.
‘ONE-Dyas is zich bewust van de effecten die het project kan hebben op de omgeving en wil een betrouwbare partner en goede buur zijn’, aldus Toussaint. ‘Gaswinning en natuurontwikkeling hoeven elkaar niet uit te sluiten.’
Het booreiland waarmee in 2018 proefboringen zijn gedaan
Het booreiland waarmee in 2018 proefboringen zijn gedaan © Jeroen Berkenbosch/RTV Noord
In sommige gevallen kan de aanwezigheid van een platform een bijdrage leveren aan verdere ontwikkeling van bijvoorbeeld onderwaterleven, volgens ONE-Dyas. ‘Vijfhonderd meter rondom een boorplatform mag geen andere activiteit plaatsvinden. Daardoor kan het mariene leven zich ongestoord ontwikkelen’, legt Toussaint uit.
Of ONE-Dyas daadwerkelijk gas mag winnen uit de Noordzee moet nog blijken. De vergunningsaanvraag loopt nog tot en met donderdag kunnen er zienswijzen worden ingediend. Eén ding is duidelijk: het laatste woord is nog niet gesproken over het bedrijf met een duidelijk winstoogmerk dat naar eigen zeggen duurzaamheid hoog in het vaandel heeft.