Instellingen

Startup-organisatie: 'Investeerders lopen niet warm voor noordelijke startups'

Nederlandse ondernemers op de CES-startup beurs in Las Vegas. In het midden Prins Constantijn en EZ-staatssecretaris Mona Keizer
Nederlandse ondernemers op de CES-startup beurs in Las Vegas. In het midden Prins Constantijn en EZ-staatssecretaris Mona Keizer © TechLeap.nl

Noordelijke startups hebben in de afgelopen coronamaanden nauwelijks geld bij investeerders opgehaald. Volgens de Dutch Startup Association is het aantal deals dat jonge, veelbelovende bedrijven in deze regio hebben gesloten beperkt tot vier.

Reden tot somberen is er echter allerminst zeggen organisaties die zich in het Noorden met financiering van startups bezig houden. De zaak trekt aan en daarnaast is er een opvallende ontwikkeling: steeds meer buitenlandse investeerders richten hun vizier op innovatieve bedrijven in de regio.

Voor startups is durfkapitaal van investeerders van levensbelang om te groeien, vooral omdat banken de jonge bedrijven als risicovol zien en er daarom geen geld in willen steken.

Groeigeld

Bedrijven die volgens Dutch Startup Association geld van investeerders hebben binnengehaald zijn sensorproducent Omnidots in Bedum, Sentinels, een spin-off van het Groningse Slimmer AI, dat geldtransacties monitort, Sencure in Roden, producent van chips voor persoonlijke medische apparaten en Flow Your Money uit het Friese Tijnje, maker van een bugetteringsapp.

Omnidots werd met één miljoen geholpen door onder meer Boost-Up, een club van regionale ondernemers. Sentinels kreeg 5,7 miljoen van Inkef Capital en een aantal zogeheten angel investeerders, veelal vermogende (oud-)ondernemers. Sencure ontving 1,5 miljoen van Cottonwood Technology Fund en Lumana Invest. Flow Your Money kreeg een onbekend bedrag van Operator Exchange, een groep van (inter)nationale angels.

Het groeigeld voor de vier noordelijke bedrijven steekt nogal schril af tegen de 3,1 miljard euro die volgens Dutch Startup Association het afgelopen half jaar door alle Nederlandse startups bij elkaar is opgehaald. Dat is evenveel geld als in heel 2019 en 2020 door investeerders in startups werd gestoken.

Recordbedrag

Dat recordcijfer wordt echter vooral bepaald door een paar hele grote deals, nuanceert de landelijke startup-organisatie. Zo kreeg Mollie, verwerker van betalingsverkeer een kapitaalinjectie van 665 miljoen euro. Het platform voor klantenservice Messagebird kreeg circa 700 miljoen.

Veel kleine bedrijven hadden meer moeite om geld aan te trekken, signaleert Dutch Startup Association ook. Ze maakt daarnaast het voorbehoud dat de organisatie waarschijnlijk niet alle deals in beeld heeft. Vooral wat lokale partijen zoals de Groningse tech-investeerder Carduso Capital of angels networks van ondernemers aan investeringen hebben gedaan wordt niet goed geregistreerd.

Toen corona uitbrak ontstonden minder spin-offs en werden investeerders voorzichtiger
Jan Timmer - Investeringsfonds Groningen

Ook fondsmanager Jan Timmer van het Investeringsfonds Groningen (IFG) signaleert dat het aantal investeringen in startups in de regio niet groot was. Timmer wijst de pandemie aan als oorzaak. ‘Toen corona uitbrak ontstonden minder spin-offs en werden investeerders voorzichtiger’, zegt hij.

Volgens Timmer hebben ondernemers met plannen voor een startup ongeveer een jaar vertraging opgelopen. Maar de situatie keert volgens Timmer momenteel snel ten goede en groeit het aantal bedrijfsinitiatieven weer.

Het Investeringsfonds Groningen heeft 60 miljoen euro groeigeld in kas waarmee het samen met andere fondsen van durfinvesteerders of oud-ondernemers in regionale jonge bedrijven financiert. IFG is betrokken bij zo’n vijftig bedrijven.

Kritischer

‘Wij hebben het afgelopen jaar ook wat minder gedaan, ook omdat we zelf kritischer zijn geworden’, zegt Marco de Jong mede-eigenaar van ge Groninger internetbedrijf Factor.e en nu als investeerder en manager betrokken bij startup-financier G-Force. Dat fonds financiert vooral it-startups.

‘We hebben het aantal bedrijven dat zich meldde met startup-plannen terug zien lopen’, verklaart De Jong. Hij ziet niettemin investeerders niet per se terughoudender worden. ‘Er komt ook geld naar de markt omdat investeerders die vooral in vastgoed doen, daar minder makkelijker geschikte investeringen vinden.’

Buitenlands geld

Jan Timmer van Investeringsfonds Groningen signaleert momenteel een opvallende andere ontwikkeling. Buitenlandse investeerders tonen namelijk een toenemende belangstelling voor de noordelijke regio. ‘Die interesse neemt hand over hand toe’, zegt Timmer. ‘We zien bij bedrijven in onze portefeuille een toestroom van kapitaal uit de VS, andere EU-landen en zelfs uit Azië. Vaak zijn het investeringsbedrijven met een link met Silicon Valley.’

Interesse van buitenlandse investeerders in de regio neemt hand over hand toe
Jan Timmer - IFG

De buitenlandse risicoinvesteerders beschikken veelal over grote vermogens en oriënteren zich volgens Timmer doorgaans eerst in de Randstad. ‘Maar al snel zie je ze hier ook netwerken. Ze monitoren waar de meer nationale en regionale fondsen in investeren. Ze zoeken dan contact en bieden zich aan als co-investeerder. Ze hebben heel goed in de gaten welke startups interessant zijn en waar hun rendementskansen liggen.’

Timmer ziet de interesse van de buitenlandse partijen als een trend en verwacht dat die zeer snel gaat toenemen. Hij vindt het een prima ontwikkeling omdat het de financieringsmogelijkheden voor vooral doorgroei versterkt.

Stappen voorwaarts

‘In de eerste fase van een jong bedrijf is vaak overheidssteun nodig in de vorm van subsidies. Daarna komt het stadium van de prototypes en testen, die veelal wordt gefinancierd door durfinvesteerders zoals IFG maar ook vanuit bijvoorbeeld RUG Ventures, Triade Investments van het UMCG of de Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland (NOM). Groeit het bedrijf door en wordt de situatie wat zekerder, dan komen die nieuwe partijen in beeld.’

Als voorbeeld noemt Timmer veilingsite Catawiki, ontstaan in Assen. Dat maakte grote stappen voorwaarts waarvoor tientallen miljoenen nodig waren, waarvoor het niet bij nationale investeringsmaatschappijen terecht kon. Growth Opportunities Fund van de Europese investeringsmaatschappij Permira legde er 150 miljoen euro voor op tafel.

Andere internationale investeerders die Timmer hier actief ziet zijn Cotton Wood Technology Fund, Speedinvest, DN Capital. Daarnaast zijn er Nederlandse venture capitalists die buitenlands kapitaal hebben aangetrokken zoals Peak Investment, HPE Growth en Inkef.