Instellingen

Column: Moi, Rolf hier!

Erik Hulsegge
Erik Hulsegge © RTV Noord

Een slordige 1496 minuten aan gesprekken, circa 5148 kilometers in zo’n 69,5 uur, ongeveer 66 uur aan internetstukjes en 22 minuten aan ingesproken teksten. En dan heb ik het nog niet over de tientallen uren aan montagetijd en voorbereidingen.

Een beetje nattevingerwerk omdat het uitrekenen een bulk aan tijd kost. Maar een ding is zeker: Het was het meer dan waard.

Waar ik het over heb? Ik heb het over de podcast ‘Credo,het leven van Ede Staal’. Kille cijfers die misschien iets zeggen over tijd en moeite. Die niets zeggen over emoties, over het plezier van het maken en de vreugde die anderen er aan beleven.

Voor mij en ook voor de mensen die eraan mee hebben gewerkt een 'trip down memory lane', een reis in het verleden van een fenomeen.

Die reis begon in de zomer van 2019. ‘Ja, moi Rolf hier’, hoorde ik in mijn telefoon toen ik hem al fietsend in de Stadspolder tussen Drieborg en Nieuwe Statenzijl opnam. Collega Rolf Schreuder belde met opgewekte stem. Of ik wel mee wilde doen aan een podcast over Ede Staal.

Ik had nog nooit een podcast beluisterd en als ik eerlijk ben, wist ik ook niet goed wat het was. ‘Ouderwetse radio op internet’, was een beetje mijn gedachte. Dat bleek later aardig te kloppen. Rolf wilde een serie gesprekken maken met mensen die ooit iets te maken hadden gehad met Ede Staal.

‘Doe jij de interviews, doe ik het geluid’. Op dat moment reed ik door het dijkgat met de bomen en de haakse bocht met blik op de boerderij, op de driesprong van rechts Nieuwe Statenzijl en links de Reiderwolderpolder in.

De boerderij waar Ede Staal ooit woonde, de boerderij waar ik in 1980 als jongen van dertien op de fiets naar toe reed. ‘Ja is goud’, ‘poestte’ ik in de telefoon, niet wetende waar dit avontuur me zou brengen. Rolf had onder het motto beter goed gejat dan slecht bedacht, het idee voor de podcast gepikt van Gijs Groenteman.

De zoon van Hanneke Groenteman maakt een podcast over mensen die ooit te maken hebben gehad met Harry Bannink, je weet wel: de hoofdgeitenbreier van Ome Willem en van de liedjes van Annie M.G. Schmidt en Ja Zuster Nee Zuster.

Met in het achterhoofd Ede’s ‘Ik wait der is n tied van kommen. En ook n tied van goan...’ was de naam Credo snel bedacht. De eerste pazzipanten waren ook niet moeilijk te vinden. En zo reden Rolf en ik voor de allereerste opname in de zomerzon naar Bedum, naar Siemon Reker, de man die Ede in Slaperstil liet Zuzooien op Zundagmörn’

Na vijf opnames hadden we alleen maar opnames, geen platform om uit te zenden, geen vormgeving, eigenlijk alleen maar ruwe gesprekken. Maar een ding wisten Rolf en ik wel. In die gesprekken gebeurde van alles: van feest der herkenning tot intense trots, van harde lach tot opwellende traan. We zeiden het niet, maar dachten het wel: dit kon wel wat worden.

Gelukkig dachten ze er bij Noord net zo over. En een paar dagen nadat het voorjaar was geworden in 2020, werd de podcast Credo het wereldwijde web op geslingerd.

‘Houveel goanve aiglieks moaken din?’ vroegen we ons hardop af hoeveel afleveringen er zouden moeten komen. ‘44!’, riep ik in een opwelling. Net zoveel als Ede oud is geworden. Meteen dacht ik, en Rolf aan zijn gezicht te zien ook: dat gaan we nooit halen.

Maar zie: 2,5 jaar na Rolfs telefoontje in de polder hebben we 44 Credootjes voor elkaar weten te boksen. 44 gesprekken met nog meer mensen over Ede’s muziek, Ede’s schooltijd als leutje bleu jonkje en zijn schooltijd als grote kerel, Ede’s leven op de boerderij, Ede’s vlees en bloed, Ede’s taal.

Als kleine jammerende rooie baby lag ik al samen in het wiegje met de tweelingzonen Jeroen en Martijn van Ede, logeerde ik als rooie tiener vaak op de boerderij, reed ik met een kont vol glas samen met Ede in de groene Mercedes naar de dokter, keken wij op de bank naar wielrennen, naar de Tour, dronken wij bier om de houtkachel en Ede tokkelde Veujoar in de kop op z’n kleine synthesizer en ‘verbouwden’ wij stomdronken de boerderij toen Ede en Fieke een weekendje de hort op waren.

Via de familie Staal kreeg mijn leven een bizarre wending. Dankzij de Staals kwam ik er op mijn zeventiende achter dat ik nog een eeneiige tweelingbroer had, waarvan ik het bestaan daarvoor nooit heb geweten. In dit wonderlijke verhaal mag de naam Monique niet ontbreken. Zij, toen vriendinnetje van Martijn Staal, zag mijn tweedruppelswaterbroer lopen op een paardenconcours op de ijsbaan in Beerta en dacht dat ik het was.

Door Ede zijn muziek, zijn verhalen, ging ik ook achter een ouderwetse typemachine zitten om Groningse verhaaltjes te gaan schrijven voor de clubkrant van de voetbalvereniging, en dat verhaaltjes schrijven doe ik nog steeds. Ede en eigenlijk de hele familie gaf een bijzondere betekenis aan mijn leven.

In al mijn gesprekken voor de podcast kwam ik erachter dat Ede als mens niet alleen voor mij veel heeft betekend maar ook voor vele anderen. Bij de gedachte aan hem kwam bij de mensen de immense bewondering, werd het soms stil, vloeiden er tranen.

Streng, franterig, soms zwaar op de hand, man met een verleden, man van eenvoud, het moest zoals hij het wou, humor, de lach, de liefde voor muziek, de liefde voor taal, de voorliefde voor bier en zware shag maar ook zijn liefde voor de minder bedeelde mensen: de hulp aan een jongen die niet mee kon komen op school, een liedje dat hij maakte voor een leerlinge die haar vader verloor op zee, een collega die dankzij Ede zijn baan behield.

Een veelzijdig mooi mens, een oer-Groninger, die dankzij zijn muziek, zijn teksten, zijn stem 35 jaar na zijn overlijden, nog steeds leeft in de harten, in het gevoel van de Groningers. Groningers in onze provincie maar ook ver daarbuiten.

Morgen is het maandag 2 augustus 2021. De dag dat Ede bij leven tachtig geworden zou zijn. Dan eindigt ons podcastavontuur met de 44-ste en laatste aflevering van Credo. Daarin verhaalt zijn Fieke over haar tijd met Ede; over een gewone grappige man die soms kon knetteren.

Een prachtig avontuur dat ik niet kon beleven zonder alle mensen die hun verhaal kwijt wilden en zeker niet zonder Rolf Schreuder. Dankzij zijn idee, zijn enthousiasme, zijn vasthoudendheid, zijn inspirerende gedachtes, en niet in het laatst: de ontzettende berg montagewerk dat die man heeft verzet.

Een prachtig avontuur waar, zoals in alles, een einde aan komt. Of zoals het Ede zelf zong: ‘Ik wait der is n tied van kommen en ook n tied van goan.’

Rolf, bedankt mejong.

Erik Hulsegge