Na bijna een halve eeuw met pensioen: 'De bieb is veel meer dan boeken'

Ruim 47 jaar heeft ze tussen de boeken gewerkt, op een gegeven moment was ze zelfs manager van de bibliotheken in negen Groningse gemeenten. Maar aan alles komt een eind. Na bijna een halve eeuw gaat Alian Spelde met pensioen.
We treffen Spelde in de bibliotheek van Veendam. Hier is ze regiomanager, maar begon ze ook haar carrière in de bieb. Vlak voor het interview vraag ze of in de video haar benen ook in beeld zijn. Die zitten namelijk onder de blauwe plekken door het klimmen in bomen. Spelde doet aan geocaching, waarbij je met behulp van GPS ‘schatten’ moet zien te vinden. Soms liggen deze hoog in een boom verstopt.

Taalhuis

De hobby zegt iets over haar avontuurlijke en energieke karakter. In haar bibliotheekwerk kon ze veel van die energie kwijt. ‘Het gaat om taal, het gaat om ontwikkelen, het gaat om leren. Dat is niet per se een boek lezen, dat kan op allerlei manieren.’
‘Kijk’, zegt ze wijzend op twee jongetjes bij de kinderboeken, ‘deze positieve ervaring nemen ze een leven lang mee, en daardoor komen ze later als ze groter zijn ook naar de bibliotheek.’
De bibliotheek moet een plek zijn waar je naartoe gaat als je inspiratie zoekt
Alian Spelde
De jeugd heeft altijd haar passie gehad. Samen met haar collega’s startte ze allerlei activiteiten op om het lezen bij kinderen te stimuleren. Maar ook bijvoorbeeld het taalhuis, waar laaggeletterden de mogelijkheid hebben op een informele manier beter te leren lezen. ‘De bibliotheek is veel meer dan boeken. Het moet een plek zijn waar je naartoe gaat als je inspiratie zoekt, een vraag hebt of hulp nodig hebt.’
De boom in tijdens geocaching
De boom in tijdens geocaching © Eigen foto

Jeugdbieb

In maart 1974 begon ze als administratief medewerkster in de bibliotheek van Veendam. ‘Nu is er veel geautomatiseerd, maar toen waren er natuurlijk nog veel administratieve werkzaamheden. Je herkende mensen aan hun lidmaatschapnummer.’
Al snel werd ze hoofd van de jeugdbieb in de wijk Helpman in Groningen. En vervolgens adviseur jeugd voor de hele stad. ‘Toen ik voor de derde keer binnen jaar solliciteerde op een andere functie moest ik wel even bij de directeur komen’, vertelt ze lachend. In haar werk is ze altijd op zoek gegaan naar nieuwe uitdagingen.
Het leek me saai werk waarvoor je nette kleren aan moest
Alian Spelde
‘Als kind verslond ik al boeken, ik las zelfs de etiketten op verpakkingen’, vertelt Spelde. Toch leek werken in de bibliotheek haar niks: ‘Ik dacht dat het saai was, iets waar je nette kleren voor aan moest.’ Dat beeld veranderde snel toen ze begon in Veendam. ‘Vooral het contact met mensen is mijn drijfveer geweest.’

Speed pedelec

In haar werk heeft ze vooral geprobeerd anderen te stimuleren. ‘Mijn kracht is misschien dat ik zie wat mensen kunnen en hen ook de ruimte en het vertrouwen geef die talenten te benutten.’
Waar ze maandag normaal gesproken naar haar werk was gegaan begint dan haar pensioen. Maar stilzitten zal ze zeker niet. ‘Ik heb mezelf getrakteerd op een speed pedelec, daarmee haal ik bijna vijftig kilometer per uur.’ Ook in de bibliotheek van Veendam zal ze wekelijks nog te vinden zijn, om boeken te lenen.