Instellingen

500 Afghanen in opvang Zoutkamp: hoe gaat het nu verder?

Afghaanse evacués kwamen per bus aan in Zoutkamp
Afghaanse evacués kwamen per bus aan in Zoutkamp © ProNews

Nu de speciale opvang voor evacuees in Zoutkamp vol zit, rijst de vraag: hoe gaat het verder met deze Afghanen?

Het korte antwoord: veel is nog onduidelijk, maar dat deze groep een asielprocedure krijgt met minder strenge eisen ligt voor de hand.

Speciale opvang in Zoutkamp in drie dagen vol

Vorige week werd in allerijl een opvang gecreëerd in de militaire kazerne van Zoutkamp. Bestemd voor Afghanen die door Nederland worden geëvacueerd vanuit hun thuisland.

Binnen drie dagen was de opvang helemaal vol. Zo’n 500 Afghanen van jong tot oud moeten daar nu minimaal tien dagen in preventieve quarantaine. Ook worden ze getest op het coronavirus.

Volledige procedure kan in Zoutkamp plaatsvinden

De militaire kazerne is eigenlijk een soort asielzoekerscentrum-plus geworden, maar dan voor evacuees. Bij de opvang in Zoutkamp zijn dezelfde instanties betrokken als bij het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel. Zoals het Rode Kruis, Vluchtelingenwerk, de IND en GGD.

Afghanen kunnen in Zoutkamp in principe de volledige asielprocedure doorlopen. Het gaat daarbij onder andere om gesprekken met de IND, de organisatie die beslist of iemand een verblijfsvergunning krijgt.

Afghaanse vluchtelingen komen aan in Zoutkamp
Afghaanse vluchtelingen komen aan in Zoutkamp © ProNews

Asielprocedure is formeel nog onduidelijk

Maar die asielprocedure is op dit moment nog niet helemaal duidelijk. Want officieel staat nog niet op papier wat het beleid van de IND zal zijn als het gaat om verblijfsvergunningen.

Voor de mensen die na de val van Kabul hier heen komen is nog onduidelijk in wat voor procedure ze komen
Martijn van der Linden - Vluchtelingenwerk Nederland

‘Tot vorige week gold de tolkenregeling waarbij tolken een gesprek van een uur, soms korter hebben bij de IND. Een paar dagen of een week later kregen ze een verblijfsvergunning’, vertelt Martijn van der Linden van Vluchtelingenwerk Nederland. De organisatie begeleidt vluchtelingen bij hun asielprocedure.

‘Voor de mensen die na de val van Kabul hier heen komen is nog onduidelijk in wat voor procedure ze komen’, vertelt van der Linden.

Tweede Kamer wil dat speciale procedure voor bredere groep geldt

De Tweede Kamer heeft erop aangedrongen om de tolkenregeling te verruimen. In een motie van Kamerlid Salima Belhaj (D66) staat dat die procedure ook moet gelden voor anderen die de Nederlandse missie in Afghanistan hebben bijgestaan, zoals beveiligers.

Er moet wel iets heel geks gebeuren om deze mensen af te wijzen
Martijn van der Linden - Vluchtelingenwerk Nederland

Het Kabinet liet vorige week weten dat ze die motie naar ‘letter en geest’ zal uitvoeren. Vluchtelingenwerk Nederland heeft daar vertrouwen in: ‘Er moet wel iets heel geks gebeuren om deze mensen af te wijzen. Even los van het feit dat het ondenkbaar is dat Nederland mensen gaat afleveren aan de Taliban’, aldus Van der Linden.

Waar gaan Afghanen na de tien dagen heen?

En dan is er nog een andere vraag: hoe lang kunnen of moeten de Afghanen in Zoutkamp blijven? In ieder geval tien dagen, zolang de preventieve quarantaine duurt.

'Wij weten wat betreft die procedure niet wat er na die tien dagen gebeurt’, zei COA-regiomanager Corina Deekens afgelopen woensdag. Uit navraag bij het COA blijkt dat dit nog steeds onduidelijk is.

Het zal lastig worden om de Afghanen onder te brengen in reguliere asielzoekerscentra; alle locaties zitten zo goed als vol. Dat heeft vooral te maken met de krappe woningmarkt, waardoor 11.000 statushouders die eigenlijk zouden moeten uitstromen langer in azc’s verblijven. Op een totaal van 27.000 opvangplekken is dat een zeer aanzienlijk deel.

Dus ook al is de asielprocedure straks formeel geregeld: het ziet er nu niet naar uit dat de Afghanen na tien dagen ergens anders heen kunnen als er geen extra opvangplekken komen.