Instellingen

Spoozhmay zat op een van de laatste vluchten uit Kabul: 'Het was volledige chaos'

De Afghaanse (en Stadjer) Spoozhmay is terug uit Kabul
De Afghaanse (en Stadjer) Spoozhmay is terug uit Kabul © RTV Noord

De Afghaanse Spoozhmay is terug uit Kabul. De inwoonster van de Oosterparkwijk in Stad zat op een van de laatste vluchten naar Nederland. Een dag later werd het vliegveld van Kabul getroffen door een dodelijke aanslag.

Een reconstructie van haar zenuwslopende terugreis.

Spoozhmay is in Kabul om haar vader te bezoeken, die ernstig ziek is. Ook ontmoet ze daar haar andere familieleden, die ze lang niet gezien heeft. 'Op dat moment was de situatie nog niet gevaarlijk, maar het veranderde iedere dag', vertelt ze. 'Nu heb ik op een verschrikkelijke manier het land moeten verlaten. Dat wil je niet.'

In Noord Vandaag deed Spoozhmay haar verhaal:

Spoozhmay is terug uit Kabul

Ze is ongeveer twee weken bij haar familie, als ze berichten binnenkrijgt dat de Taliban snel terrein winnen in Afghanistan. Maar Kabul zou niet snel in handen vallen van de islamitische beweging, was de verwachting van de officiële instanties. Maar het gaat veel sneller dan gedacht. De Taliban weten binnen no-time de stad te bezetten. De Afghaanse president vlucht. 'Het ging zo snel.'

De ontsnapping

Al snel weet ze: ik moet het land uit. 'Ik heb samen met mijn zus direct contact gezocht met de Nederlandse ambassade. We hebben veel e-mails en telefoontjes uitgewisseld.' Op de achtergrond bewegen buurtgenoten uit de Oosterparkwijk hemel en aarde om Spoozhmay en haar zus naar Nederland te krijgen.

Het lijkt een onmogelijke opgave te worden. Inmiddels zijn tienduizenden inwoners naar het vliegveld van Kabul gevlucht, waar ze elkaar verdringen om zo snel mogelijk Afghanistan uit te kunnen. De wanhoop is groot: sommige mensen hangen aan de vleugels van vertrekkende vliegtuigen, anderen worden vertrapt in de massa.

Ik hoor en zag mijn zus niet meer, het was volledige chaos
Spoozhmay

Dan wordt Spoozhmay per brief benaderd door een anonieme bron, die haar van een vluchtroute voorziet. 'Ik zou via het riool moeten ontsnappen, dan zou ik uitkomen bij het vliegveld van Kabul. Nederlandse militairen zouden daar op me wachten.' Ze besluit ervoor te gaan, samen met haar zus. Halsoverkop vertrekken ze.

Zus blijft achter

Bij het rioolstelsel aangekomen, blijkt dat ze enkele meters naar beneden moeten springen. Spoozhmay besluit de gok te wagen. Haar zus, die al gewond is, blijft achter. 'Ik hoor en zag mijn zus niet meer. Het was volledige chaos. Ik dacht dat het een militair nog wel zou lukken om haar naar binnen te krijgen, maar ik ben haar kwijtgeraakt.'

Alleen zet ze haar vlucht voort. Ze komt eenmaal uit het riool terecht in een mensenmassa, waarin honderden personen met paspoorten en documenten in hun handen staan te wapperen, tegelijkertijd schreeuwend om hulp.

Ik heb denk ik tijd nodig om te beseffen hoe ik mij voel
Spoozhmay

Aan een Nederlandse militair laat ze uiteindelijk haar Nederlandse paspoort zien, waarna ze naar een vliegtuig wordt gebracht. 'Ik heb mijn ouders niks kunnen laten weten. Ik heb ze als eerste gebeld toen ik in Brussel landde.'

Op adem komen

Spoozhmay kan geen woorden vinden voor hoe zij zich voelt. 'Ik heb denk ik tijd nodig om het te beseffen. Ik wilde hier wel graag mijn verhaal doen, omdat ik iedereen wil laten zien dat het goed met me gaat. Dat ik veilig ben.'

Ondertussen loopt de familie van Spoozhmay in Afghanistan nog iedere dag gevaar. 'De Taliban doen huiszoekingen en je weet gewoon niet wat ze doen. Er zijn verhalen dat ze vrouwen en meisjes oppakken. Maar ook economisch is het vreselijk. De banken zitten op slot, je kan niet bij je geld, benzineprijzen zijn torenhoog, het internet is niet stabiel en je kunt geen beltegoed meer kopen.'

De laatste Nederlandse evacuatievlucht vertrok vrijdag uit Kabul. In totaal zijn meer dan 2500 mensen geëvacueerd met Nederlandse vluchten, meldt de NOS.