Instellingen

Aantal ontslagen gehalveerd bij reorganisatie Aldel

Aldel van boven
Aldel van boven © Koos Boertjens

Eind vorig jaar kondigde aluminiumproducent Aldel in Delfzijl een reorganisatie aan die tientallen banen zou kosten. Aanleiding was de ingestorte vraag naar het metaal door de coronacrisis.

Nu de prijs van aluminium sterk omhoog is gegaan, blijkt een halve reorganisatie voldoende. Wel zijn er zorgen over de hoge prijs van elektriciteit.

Zestig tot zeventig banen zouden moeten verdwijnen om een mouw te passen aan de gevolgen van de coronacrisis, zo kondigde de coöperatie Damco Aluminium Delfzijl vorig jaar november aan. Door de ingestorte vraag naar aluminium stonden de inkomsten onder zware druk.

Voor een ton van het lichte metaal kreeg de Delfzijlster fabriek niet meer dan een bedrag tussen 1300 en 1400 dollar. Het was volgens de directie nodig om in die situatie de uitgaven te drukken, onder meer door het aantal banen te verminderen. Momenteel werken er 325 mensen bij de coöperatie.

© Steven Radersma/RTV Noord

1000 dollar meer

Maar wereldwijd is de handel weer toegenomen, is er meer vraag naar aluminium en stijgt de prijs daarvan. Volgens marktkenners kan de productie de vraag niet bijbenen en blijft de prijs wel een tijd hoog. Met zo'n 2700 dollar per ton is dat bijna duizend dollar meer dan in april vorig jaar.

Minder dan de helft moest weg

Voor de reorganisatie heeft dat positieve gevolgen. Volgens financieel directeur Eric Wildschut is nog niet de helft van het beoogde aantal banen verdwenen. 'De inkt van het sociaal plan was nog niet droog, of het bleek dat we minder mensen hoefden te ontslaan. Al is dat wel gebeurd, en voor een deel ook gedwongen. De lage prijs van aluminium dwong ons er verder toe producten te maken die meer toegevoegde waarde hebben. Zogenoemde 'T-bars' bijvoorbeeld, in plaats van alleen palen en dikke plakken aluminium. Het succes daarvan maakte het ook mogelijk met minder ontslagen te volstaan.'

Albert Kuiper van FNV Bondgenoten
Albert Kuiper van FNV Bondgenoten © Edwin in 't Veld/RTV Noord

Bond en OR tevreden

De bond is ook ingenomen met wat er nog aan reorganisatie overbleef. FNV-bestuurder Albert Kuiper: 'Het is meegevallen, daar zijn we blij mee. Mensen hebben gebruik kunnen maken van een vrijwillige vertrekregeling. Het aantal dat gedwongen werd ontslagen is op de vingers van één hand te tellen.'

Klaas Pijper van de ondernemingsraad vult aan: 'We zijn daar uiteraard content mee. Nadat het sociaal plan er lag, hebben we een alternatief plan gemaakt dat veel minder ontslagen omvatte. Daar is het management voor 90 procent in meegegaan. Oorzaak daarvan is natuurlijk de aangetrokken markt voor aluminium.'

Klaas Pijper, voorzitter OR Aldel
Klaas Pijper, voorzitter OR Aldel © RTV Noord

Prijs elektriciteit bijna verviervoudigd

Met het aantrekken van de aluminiumprijs is nog niet gezegd dat ze bij Aldel in polonaise langs de smeltovens lopen. Wildschut: 'De prijs van elektriciteit is nu drie tot vier keer zo hoog.'

Aldel verbruikt per jaar evenveel elektriciteit als de hele stad Groningen. De prijs daarvan maakt dus een groot deel uit van de kostprijs van aluminium. 'Dat doet de mooie markt die er nu is teniet', zegt Wildschut. Normaal is het aandeel elektriciteit in de kostprijs zo'n 30 tot 40 procent. Nu is dat 55 tot 60 procent.'

Hij wijst op de zogeheten ETS-regeling, een Europese regeling die er voor zorgt dat producenten die relatief veel moeten betalen voor hun emissierechten voor het broeikasgas CO2, geen oneerlijke concurrentie ondervinden van producenten in landen die het minder nauw nemen met die emissie. Om te voorkomen dat de productie van producenten zoals Aldel wordt overgenomen door die landen, krijgen ze steun via de ETS.

Elke euro die we betalen per megawattuur kost ons anderhalf miljoen euro per jaar
Eric Wildschut - financieel directeur Aldel

Kabinet stelt beslissing uit

Het zijn nationale regeringen die de regeling uitvoeren. Tot en met 2020 kreeg Aldel die steun, en die is tussentijds verlengd tot en met dit jaar, maar voor de jaren hierna is het niet duidelijk. 'Het huidige kabinet wil de beslissing over continuering van de ETS niet nemen omdat het demissionair is', zegt Wildschut.

Aldel zou met de huidige aluminiumprijzen de productie wel willen uitbreiden, daar liggen volgens hem ook plannen voor klaar. 'Ondanks de hoge prijzen voor aluminium staan de onzekerheid over de ETS-regeling en de hoge elektriciteitsprijs een beslissing daarover in de weg.' Ondertussen hebben Duitsland en Frankrijk al wel besloten de regeling voor de komende vijf jaar voort te zetten.

Zorgen

De bond en de ondernemingsraad zijn over die vertraging net zo slecht te spreken als Wildschut. Pijper: 'Het baart ons als OR zorgen dat het zo lang duurt. Er is geen investeerder bereid geld in uitbreidingen te steken als er voor de komende vijf jaar geen zekerheid is over de ETS-regeling. Het is trouwens niet alleen voor ons belangrijk, ook de papier- en kartonindustrie in Oost-Groningen bijvoorbeeld heeft er belang bij. We zitten er met mekaar op te wachten.'

De hoop is nu dat informateur Johan Remkes in de vorming van een nieuw kabinet snel spijkers met koppen kan slaan.

Het nieuwe hoogspanningsstation van TenneT in de Eemshaven
Het nieuwe hoogspanningsstation van TenneT in de Eemshaven © Steven Radersma/RTV Noord

'Batterij' in de ijskast

Ook het inrichten van Aldel als 'batterij' voor het openbare hoogspanningsnet is volgens Pijper door geldgebrek vertraagd. In dat plan kan de fabriek met een aantal technische aanpassingen voor maximaal 50 uur veel minder stroom afnemen als er een tekort is in het openbare net, en juist meer afnemen als er een overvloed aan elektriciteit is. Dat plan ligt nog in de ijskast. De kosten van de aanpassingen worden dan ook begroot op 60 miljoen euro.

Wildschut geeft een een voorbeeld hoe sterk de stroomprijs samenhangt met de financiële balans. 'We betalen momenteel 109 euro per megawattuur. Elke euro die we betalen per megawattuur kost ons anderhalf miljoen euro per jaar.' Het verbaast hem dat er momenteel bijna geen discussie is in Nederland over de hoge elektriciteitsprijs. Hij vermoedt dat de discussie er wel komt als particulieren volgend jaar de gevolgen van daarvan zelf ook ondervinden.