Instellingen

Duitsland geeft in Farmsum buitgemaakte stokoude kanonnen terug aan Nederland

De twee kanonnen die in Farmsum werden buitgemaakt
De twee kanonnen die in Farmsum werden buitgemaakt © Steven Radersma/RTV Noord
Duitsland heeft woensdag twee oude kanonnen teruggegeven aan Nederland. Het wapentuig werd begin mei 1940 buitgemaakt in Farmsum.
Het gaat om kanonnen van het type 'kanon staal 8 centimeter'. Ze werden rond 1880 gemaakt in Essen, en waren in het bezit van de Nederlandse krijgsmacht toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak.

Vijf minuten

Destijds werden vier van deze kanonnen opgesteld in Farmsum. Een exemplaar weegt 1050 kilo. Er waren zes paarden nodig om het te transporteren en zes soldaten om twee schoten per minuut af te kunnen vuren. ‘Ze hebben destijds maar vijf minuten dienst gedaan’, zegt Paul van Brakel. Hij is conservator van het Nationaal Militair Museum in Soest. ‘In die vijf minuten hebben ze de haven beschoten, zodat die niet meer door de vijand zou kunnen worden gebruikt.’
De Ostfriesische Tagezeitung meldde destijds dat de kanonnen waren buitgemaakt
De Ostfriesische Tagezeitung meldde destijds dat de kanonnen waren buitgemaakt © Steven Radersma

Troffee

‘De manschappen kregen vervolgens de opdracht om naar Friesland te gaan’, vervolgt de conservator. ‘De kanonnen lieten ze achter, maar pas nadat ze onklaar waren gemaakt. De Duitsers hebben ze vervolgens als een soort trofee meegenomen.’
De kanonnen worden opgeladen
De kanonnen worden opgeladen © Steven Radersma/RTV Noord
Van de vier kanonnen zijn er nog twee over. ‘De andere twee zijn vermoedelijk omgesmolten’, zegt van Brakel. De overgebleven exemplaren hebben na de oorlog op verschillende locaties in en om Emden gestaan. De laatste jaren waren ze in het bezit van het Ostfriesisches Landesmuseum Emden. Daar is Van Brakel vandaag om het wapentuig op te halen.

'Er is veel veranderd'

‘Sinds de oorlog is er veel veranderd’, zegt directeur Kerstin Rogge-Mönchmeyer van het Duitse museum. 'De verhouding tussen beide landen is goed, we gaan vriendschappelijk met elkaar om. We zijn blij dat de kanonnen nu teruggaan naar waar ze thuishoren.’
De Nederlandse conservator is blij met de kanonnen. ‘We hadden nog maar twee van dit type, dus het is mooi dat we dat aantal nu kunnen uitbreiden.’
Twee kanonnen die in Farmsum buitgemaakt zijn keren terug

Muzeeaquarium

De komende tijd worden de kanonnen geïnspecteerd en geconserveerd. Daarna gaat één naar het Nederlands Artillerie Museum in ‘t Harde. ‘Het is de bedoeling dat de andere naar Muzeeaquarium in Delfzijl gaat’, zegt Van Brakel. ‘Dan kunnen ze daar ook dit stukje geschiedenis vertellen’.
Directeur Cynthia Heinen van Muzeeaquarium bevestigt dat ze belangstelling heeft voor het kanon. ‘Maar we willen het wel onderdak kunnen exposeren, we zijn op zoek naar ruimte waar dat zou kunnen.’