Instellingen

Commentaar: Al zit er geen mens in de trein, nachtrit naar Schiphol is pure winst voor Arriva

Station Groningen bij nacht
Station Groningen bij nacht © Marten Nauta/RTV Noord
Er is vandaag ongetwijfeld een feestje gevierd op het kantoor van Arriva in Heerenveen. Na bijna iedere regionale treinconsessie in handen te hebben gekregen krijgt het bedrijf vandaag groen licht om elke week twee nachttreinen te laten rijden naar Schiphol. Het bedrijf mag rijden waar het al zo lang wil: op het hoofdrailnet, sinds mensenheugenis in handen van de NS.
Voorlopig is het enkel nog op twee tijdstippen waarvan vriend en vijand zich afvragen of ze ook maar in de buurt van rendabel kunnen worden. Arriva ‘ziet er brood in’, maar het verleden leert dat de provincies Groningen en Drenthe en de gemeente Groningen in 2019 nog geld moesten bijleggen voor de NS-nachttrein, die op vrijdagnacht van de Randstad via Zwolle naar Groningen reed. ‘Wekelijks reizen 50 tot 100 mensen met deze trein’, liet de gemeente Groningen toen weten.
De kaartjes moeten wel erg duur worden wil zo’n rit uit kunnen. Dat kan, want ‘de treinen vallen buiten het normale tariefsysteem’ laat Arriva weten. Maar erg veel omhoog kan de prijs natuurlijk niet, wil je de rit interessant laten zijn. Zeker niet omdat de ritten vanaf eind volgend jaar met bestaand materieel worden gereden: 'onze treinen staan 's nachts stil', verklaart Arriva. Dat is waar, maar ze zijn wel een stuk minder comfortabel dan de NS-treinen die reizigers tussen Groningen en Schiphol gewend zijn.

Naar de Randstad

Maar zelfs als de treinen verliesgevend zijn hoeft dat geen probleem op te leveren. Veel belangrijker is de symboliek: het kleine Arriva laat straks zien dat het ook naar de Randstad kan rijden - zowel vanuit Groningen als vanuit Maastricht. Het bedrijf is niet alleen goed voor de regio, maar klaar voor het grote werk, zal Anne Hettinga, directeur van Arriva Nederland, prediken.
Langzamerhand breidt Arriva haar portefeuille uit. Het bedrijf begon met de Noordelijke Nevenlijnen maar is inmiddels niet weg te denken uit Limburg, de Achterhoek en de lijn tussen Zwolle en Emmen. Slechts één lijn verloor het bedrijf: het spoortje tussen Dordrecht en Geldermalsen wordt sinds enige tijd niet meer door Arriva, maar door Qbuzz bediend.
Een trein van Arriva
Een trein van Arriva © Marten Nauta/RTV Noord
Jammer, maar veel belangrijker is de situatie in Limburg. Daar rijdt Arriva nu al op het hoofdrailnet. De stoptreintjes van Arriva tuffen daar tussen de Intercity’s van NS door. Het is even opletten bij het instappen, want je moet niet bij de verkeerde vervoerder inchecken, maar op deze manier rijd je in de hele regio met de daar donkerblauwe boemeltjes van de Deutsche Bahn-dochter.

Arriva zet stappen richting hoofdrailnet

Tussen Leeuwarden en Zwolle gaat dat mogelijk ook gebeuren: per 2025 wordt de stoptrein tussen die steden ‘gedecentraliseerd’. Arriva kan zich, net als concurrenten, inschrijven op de lijn. Tussen Zwolle en Groningen gebeurt ‘in een later stadium mogelijk hetzelfde’, schreef het ministerie vorig jaar.
Pure winst voor Arriva, dat samen met andere vervoersbedrijven al jaren knibbelt aan het alleenrecht van de NS. Dat daar nu een intercitydienst bij komt, weliswaar in het holst van de nacht, is weer een nieuwe stap. Want hoewel de NS het hoofdrailnet tot 2035 in handen heeft zorgt elke lijn die door een andere vervoerder wordt uitgevoerd voor een extra streep onder de vraag of die alleenheerschappij wel zo vanzelfsprekend is.
En zo is het feestje in Heerenveen vandaag nog niet compleet. Als Anne Hettinga en zijn collega’s uit het raam kijken zien ze op het nabijgelegen treinstation namelijk ieder uur nog altijd acht NS-treinen langsrijden. Pas als die zijn vervangen door Arriva-treinstellen wordt de champagne écht ontkurkt.