Instellingen

Door de mand: Kees Vlietstra over de kracht van de analyse

Kees Vlietstra
Kees Vlietstra © RTV Noord
Zaterdagmiddag zit ik naast de dug-out, ik ben klaar voor de strijd. Blijft een spannend gevoel. Mijn spelers staan er goed op. Vlak voor aanvang van de wedstrijd Nic.-Ritola zie ik hem staan. Hij staat in zijn eentje aan de korte zijde van het veld, baseballcap op zijn hoofd. Het is Hans van de Kaa.
Hij is de succesvolle coach van Nic. Verhalenverteller. Uitdager. Bourgondiër. Topcoach. Snel loop ik naar hem toe. Even gedag zeggen. Ben bang dat ik hem na de wedstrijd niet meer zie. Te druk. 'Hé Hansie, mooi dat je er bent. Hoe gaat het met je?' Van onder zijn pet komt een cynische medische update, gevolgd door een haarscherpe analyse van de Overgangsklasse A van het veldkorfbal. Het zit allemaal dicht bij elkaar. 'Succes straks', zegt hij nog.
Verdwaasd loop ik terug naar de dug-out. In mijn hoofd het zinnetje herhalend van medisch analist Hans. Het wordt nooit meer zo mooi als vandaag. In de huddle met de selectie moet ik slikken. Ik geef een mini-betoog over energie geven. Bokje staan. Van gras hooi maken. Samen. Sta Pal. Ik kijk ondertussen naar Hans. Analist Hans.
Na afloop van de wedstrijd fiets ik via Engelbert en Middelbert naar Meerstad. Heerlijk tochtje. Ik denk aan Hans en analisten. Er was afgelopen week nogal wat commotie over de tv-analisten bij Sporting - Ajax, Wesley Sneijder en Dirk Kuyt. Geen voorbereiding, geen inhoud, geen kennis, analyse van niks.
Maar goed, Wes en Dirk zitten daar omdat ze oud-internationals zijn, een bekende kop hebben, al is de ene kop verbouwd en de ander vierkant. Vorm voor inhoud. Dat kan anders, RTL. Denk eens aan het koppel Hans van de Kaa en Wim Masker. Wim voor de inhoud en Hans voor het verhaal.
Het is een vak apart, dat analistengedoe. Kan er zelf geen reet van. Heb ooit eens bij RTV Noord mijn mening over de FC mogen geven. Nooit meer uitgenodigd. Heb daar in 2012 wel over geschreven:
Omdat FC Groningen alleen maar verloor, werd ik door RTV Noord als winning coach van Nic. gevraagd om mijn mening te geven hoe als coach te handelen in dit soort situaties. Hoe ga je als coach om met sporters die niet meer weten wat winnen is? Om eerlijk tegen u te zijn: ik had geen flauw idee, maar om met mijn Engelberter kop op de regionale televisie te komen is natuurlijk wel een ervaring waar ik later nog eens een stukje over zou kunnen schrijven.
's Middags werd ik telefonisch uitgenodigd door RTV Noord. Op mijn vraag wie er verder aan tafel zouden zitten tijdens de uitzending, kreeg ik als antwoord: de vaste analyticus Barend Beltman, sportgeweten Dick Heuvelman en DvhN-journalist Jan Mennega. Illuster trio. Barend is een goede vriend van me, Dick een goede kennis en Jan is helemaal niks. Van mij dan hè. Ik had me grondig voorbereid en een paar hilarische oneliners ingestudeerd. Het liep allemaal even anders.
Voordat je op televisie komt moet je naar de grime. Dat betekent dat je gezicht gepoederd wordt om te voorkomen dat je met een vlekkerige plofkop in beeld verschijnt. Ik voelde mij tijdens het poederen zeer ongemakkelijk. De dame met het poeder zweefde om me heen en was druk in een geanimeerd gesprek met Barend, die in de stoel naast me zat. Ik wist niet zo goed waar te kijken. Recht voor me uit in ieder geval niet, daar hing zo'n grote kappersspiegel met in beeld een grote vlekkerige plofkop.
Ook maar geen oogcontact zoeken met mijn poedermadam. Stel je voor dat ze tegen mij begint te praten. Dan moet ik wat terug zeggen met de kans dat ik mijn ingestudeerde tekst vergeet. Beetje dom rondkijken dan maar naar de inrichting van het kleine kamertje en ondertussen vooral niet naar de borsten van mijn poedermejuffrouw gluren.
Met die blik dus zat ik in de stoel bij de schmink voor aanvang van de tv-uitzending. En ja hoor, waar ik zo bang voor was gebeurt dan toch. De poederdoos begon tegen me te praten. En ook nog met een open vraag. Iets over het weer kan ik me nog vaag herinneren. En ja hoor, ik liep daar, in de stoel van de grime, een kwartier voor de live uitzending, he-le-maal leeg:
'Nou, je kan zeggen wat je wilt van Pieter Huistra, maar je moet hem één ding nageven, hij is er wel in geslaagd om één doelstelling dit seizoen te halen.'
'Pieter wilde dat er wat meer evenwicht kwam in de resultaten in de thuis- en uitwedstrijden. Dat heeft hij toch maar mooi voor elkaar gekregen. De FC verliest tegenwoordig met het grootste gemak ook de thuiswedstrijden. Zo had ik ook nog een paar adviezen voor de technische staf. Weet je wat ze met die selectie moeten doen? Met z'n allen de kroeg in en dan liederlijk dronken worden. Ik weet ook nog wel een adresje voor ze: Harry's Café in Engelbert, eerste rondje van mij.'
'En die Tadic moet op tien komen te spelen en die dwergen Kappelhof en Burnet moet je op elkaar stapelen, een groot shirt aantrekken dan heb je één Douglas.'
Inmiddels zat ik alleen in het kleine kamertje te praten tegen de spiegel. Barend en de mejuffrouw waren hoofdschuddend naar de studio gelopen. De regisseur van het sportprogramma kwam me halen. De uitzending begon.
Hans Nijland, de algemeen directeur van FC Groningen had zichzelf uitgenodigd en zat ook aan tafel. Waar Jan Mennega vol op het orgel ging in de aanval op Huistra, bleef Nijland rustig en hield Pieter uit de wind. Dick Heuvelman was opvallend mild aan het mompelen en Barend speelde zoals gewoonlijk de clown in zijn bloemetjesoverhemd.
De discussie ging grotendeels langs me heen. Dat kwam door Jan. Was Jan wel bij de grime geweest? Wat hebben ze met zijn mond gedaan? Ik raakte gebiologeerd door het gezicht van Jan. Om het wat beter te zien helde ik wat naar achter om het en profil te onderzoeken. Had ik beter niet kunnen doen. De kramp schoot me in beide benen. (waarschijnlijk te weinig gedronken in het weekend).
Op hetzelfde moment stelde de presentator van dienst mij een open vraag over hoe een succesvol korfbalcoach de opstelling van de FC zou invullen. Door de kramp, het gebit van Mennega, maar vooral door het ontbreken van elke kennis en kunde dan ook over voetballen (privéhoogtepunt dit seizoen: geslaagde ingooi als rechtsback van Engelbert 3 tegen Hoogkerk) kwam ik met een betoog van niks.
Een gemiste kans. Ik had een bruggetje moeten maken naar het adagium van de beste coach die ik ooit heb gehad: je moet verhalen maken met je selectie.
Het wordt nooit meer zo mooi als vandaag.