'Historische tuin Veenborg Welgelegen wordt weer mooi en intiem'

De historische tuin Veenborg Welgelegen wordt hersteld
De historische tuin Veenborg Welgelegen wordt hersteld © Elwin Baas/RTV Noord
Het herstel van de historische tuin van Veenborg Welgelegen in Sappemeer is van start gegaan. Volgens Jan Beekman, natuurbeheerder bij Het Groninger Landschap, was de tuin toe aan een flinke opknapbeurt.
Veenborg Welgelegen is één van de weinig overgebleven Groningse veenborgen en zowel het pand als de tuin beschikt over een schat aan veenkoloniale historie. Maar van de pracht en praal van weleer is nu weinig terug te zien. 'Een aantal monumentale bomen is door stormschade verloren gegaan, buxushaagjes zijn ziek, de grachten en vijvers zitten vol met ‘bragel’ en paden en oude elementen zijn verzakt', somt Beekman op.

Pronkstuk van de borg

Beekman: ‘Toen de borg omstreeks 1655 werd gesticht, kreeg de tuin in eerste instantie de functie van groentetuin. Er moest nou eenmaal eten op tafel komen met de komst van de veenkolonie in Sappemeer en de oprichting van Borgercompagnie, het lintdorp dat werd gesticht in verband met het massaal ontginnen van veen.’
Later, toen rijkere families hun intrek namen in het pand, werd de tuin meer en meer gebruikt als pronkstuk van de borg. Door de jaren heen ontwikkelde de tuin zich langzaam tot een luxueuze tuin, 'zodat de buren ook wat te kijken hadden'. De tuin onderging een aantal transformaties en veranderde onder andere van slingertuin in een zogenoemde barokke tuin.
Jan Beekman bij de historische tuin van Veenborg Welgelegen
Jan Beekman bij de historische tuin van Veenborg Welgelegen © Elwin Baas/RTV Noord
‘Samen met een historisch architectenbureau hebben we besloten dat we de tuin weer gaan terugbrengen naar de barokke stijl', gaat Beekman verder. Kenmerkend voor die stijl zijn symmetrie en strakke lijnen, wat duidelijk zichtbaar moet worden in de tuin. Een goede keuze volgens Beekman, aangezien de barokke stijl in Groningen vrij zeldzaam is.

Bloeiende planten

Voor het herstel van de tuin worden diverse wijzigingen ongedaan gemaakt die in de loop van de tijd zijn ontstaan of toegepat. Zo krijgt het ronde perkje tussen de vijvers bloeiende planten, evenals de eromheen gelegen tuinvakken. Ook de achterste delen van de tuinvakken worden opnieuw ingeplant met onder meer historisch passende beplanting.
De historische tuin van Veenborg Welgelegen ligt op de schop
De historische tuin van Veenborg Welgelegen ligt op de schop © Elwin Baas/RTV Noord
‘Het mooie van de borg en tuin is dat je hier letterlijk de rijke historie van de veenkoloniale geschiedenis van Groningen kunt terugzien', zegt Beekman. Nu de tuin wordt teruggebracht in één van de originele staten, kunnen bezoekers een nog beter beeld krijgen van de historie van de veenborg. Uiteindelijk hoopt Het Groninger Landschap de vroegere grandeur van de tuin terug brengen en het terrein blijvend open te stellen voor bezoekers.
Met een paar jaar wachten, heb je uiteindelijk weer een intieme tuin
Jan Beekman - Natuurbeheerder Het Groninger Landschap

Nog even geduld

De komende drie maanden wordt er hard gewerkt en half december zal de tuin worden opgeleverd. ‘Het grofste werk is al gebeurd, nu is het een kwestie van alles vakkundig weer opbouwen en aanleggen’, weet Beekman. Daarna is het wachten op de bloei van al het geplante gewas.
Beekman verwacht dat de tuin binnen een aantal jaren weer in de oude staat is. 'Aankomend voorjaar begint alles weer te groeien en nog even een paar jaar wachten en dan heb je uiteindelijk weer een mooie, intieme tuin.'
Zo ziet de historische tuin van Veenborg Welgelegen er nu uit