Instellingen

NAM moet 3,9 miljard kuub gas winnen in laatste 'reguliere' Groningse gasjaar

Een gaskraan op een boorlocatie van de NAM in Kolham
Een gaskraan op een boorlocatie van de NAM in Kolham © ANP
De NAM moet van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat tot oktober 2022 nog maximaal 3,9 miljard kubieke meter gas winnen in Groningen. Dat is meteen ook het laatste reguliere gasjaar met winning uit het Groningenveld. Daarna blijft een aantal installaties stand-by voor noodgevallen zoals extreem koude winters of problemen met de leveringszekerheid.
De 3,9 miljard die in een heel jaar gewonnen wordt, is historisch laag. Ter vergelijking: nog niet zo lang geleden in het gasjaar 2014-2015 werd bijna tien keer zoveel gas uit Groningen gehaald en in 2013 was het totaal zelfs 52 miljard kubieke meter. Dat was het jaar ná de aardbeving bij Huizinge en het was ook meteen de hoogste winning in dertig jaar tijd.
Sinds de wijziging van de Mijnbouwwet heeft de NAM een zogenoemde 'winningsplicht'. De minister van Economische Zaken maakt het bedrijf dan duidelijk hoeveel gas in Groningen moet worden gewonnen. Dat is een verschil met het verleden, toen het Rijk de NAM toestond om een bepaalde hoeveelheid gas te winnen.

Halvering ten opzichte van dit jaar

Het besluit om de winning van 3,9 miljard kubieke meter gas toe te staan, is in lijn met het advies van Gasunie uit februari en het voorlopige gasbesluit dat vlak voor de zomer is gepubliceerd. Het is een halvering ten opzichte van de gaswinning in het nu aflopende gasjaar: dit jaar moest de NAM 8,1 miljard kubieke meter gas winnen.
'Dit is een historisch moment: het laatste jaar dat we nog ‘gewoon’ gas uit Groningen halen', zegt demissionair gasminister Stef Blok (VVD) over het besluit. 'Het stoppen van de gaswinning zorgt ervoor dat de belangrijkste oorzaak verdwijnt van de aardbevingen en dat is de enige manier waarop we ervoor kunnen zorgen dat de Groningers net zo veilig kunnen wonen als mensen in de rest van het land.'

Alleen voor noodgevallen

Vanaf oktober volgend jaar is er dus geen reguliere gaswinning meer in Groningen, maar dient het gasveld alleen nog als reservemiddel voor extreem koude winters en problemen met de leveringszekerheid. Een aantal gaslocaties blijft daarvoor op de zogenoemde waakvlam stand-by staan.
De minimale hoeveelheid gas die gewonnen moet worden om de installaties te laten draaien is ongeveer 1,5 miljard kubieke meter gas. 'Het is een situatie die wat het kabinet betreft zo kort mogelijk duurt', aldus het ministerie.

Mogelijk eerder definitief dicht?

Tot nu toe werd ervan uitgegaan dat die waakvlam tot 2028 nodig blijft. Het gasveld eerder helemaal sluiten behoort echter ook tot de mogelijkheden, maar daarvoor moet wel de gasopslag bij Grijpskerk worden omgebouwd. Daar wordt nu nog geïmporteerd hoogcalorisch gas opgeslagen, maar het is de bedoeling dat er in de toekomst laagcalorisch gas - het gas dat huishoudens gebruiken - wordt opgeslagen.
'Ik sta in beginsel positief tegenover deze maatregel, maar alleen als het veilig kan', schrijft Blok vrijdag aan de Tweede Kamer. 'Dat heb ik ook aangegeven in gesprekken met betrokken bewoners en lokale bestuurders.'
De NAM moet dan eerst een plan indienen voor de ombouw en de opslag van laagcalorisch gas in Grijpskerk en het Staatstoezicht op de Mijnen moet adviseren of dat ook veilig kan. Naar verwachting neemt Blok dit najaar een besluit over de ombouw van Grijpskerk. Dat zou de definitieve sluiting van het Groningenveld met drie tot vijf jaar kunnen versnellen: van uiterlijk 2028 naar op z'n vroegst 2023.

Tjuchem kan dicht

Eén productielocatie van de NAM kan nu sowieso dicht: die bij Tjuchem. 'De productielocatie Tjuchem is bij de start van het gasjaar 2021-2022 niet meer nodig en kan daarom buiten gebruik worden genomen', aldus Stef Blok. 'Er zijn vanaf het komende gasjaar nog elf productielocaties nodig en deze elf blijven in ieder geval komend gasjaar nog in gebruik.'
Gasunie heeft de minister geadviseerd om voorlopig geen andere locaties uit te schakelen, zolang de alternatieven zich niet bewezen hebben. Blok: 'Totdat de nieuwe stikstofinstallatie bewezen heeft naar behoren te functioneren, sta ik daarom NAM niet toe om aanvullende productielocaties te sluiten, zoals NAM had voorgesteld. Ik wil, zoals door meerdere adviseurs benadrukt, geen onomkeerbare beslissingen nemen die in uitzonderlijke omstandigheden verstrekkende consequenties kunnen hebben voor de betrouwbaarheid van ons laagcalorisch gassysteem.'