Instellingen

Zeven vragen en antwoorden over de komst van 375 asielzoekers naar de stad Groningen

Een uitgeprocedeerde asielzoeker op een slaapboot in het Eemskanaal in 2017
Een uitgeprocedeerde asielzoeker op een slaapboot in het Eemskanaal in 2017 © ANP
Na het nieuws dat er vanaf komende week tijdelijk asielzoekers worden opgevangen in een voormalige testlocatie bij P+R Meerstad en een slaapboot in Groningen, regent het reacties en vragen. Op zeven vragen die op social media regelmatig voorbijkomen, vind je hieronder het antwoord.

1. Waarom worden er geen studenten of daklozen gehuisvest in deze locaties?

Een logische vraag: de woningnood onder studenten is groot. Afgelopen week opperde de JOVD nog om de testlocatie om te bouwen tot noodopvang voor studenten. Bovendien groeit het aantal daklozen.
Maar er is al andere noodopvang voor studenten. De noodopvang is zelfs historisch lang open: tot het einde van het jaar kunnen studenten er een beroep op doen. Er worden woningen van woningbouwstichting Patrimonium voor gebruikt, net als de noodopvang in het Martinihouse. Een slaapzaal aan de Peizerweg in Stad is tot 1 november open. Voor daklozen zijn er ook andere opvangmogelijkheden.

2. Niet iedereen is blij met de komst van een (tijdelijk) azc in de buurt. Is er een inspraakmogelijkheid voor omwonenden geweest?

Er is geen inspraakmogelijkheid geweest voordat het besluit om de noodlocaties te openen werd genomen .
De gemeente zegt daar het volgende over: 'Gegeven de urgentie werken we, op verzoek van en samen met het COA, aan de realisatie van de tijdelijke opvanglocaties. De benodigde vergunningen worden gepubliceerd en daar kunnen inwoners en belanghebbenden bezwaar tegen maken.'
Het initiatief voor de noodopvang komt van het COA. Die organisatie heeft ook de locaties aangedragen.

3. Waar komen de mensen die hier gehuisvest worden vandaan?

Dat is nu nog niet precies te zeggen. Wel duidelijk is dat er geen zogenoemde 'veiligelanders' naar de stad Groningen komen. Dat zegt Milo Schoenmaker, bestuursvoorzitter van het COA. Asielzoekers uit veilige landen veroorzaken doorgaans het meeste overlast en hebben een kleine kans op het krijgen van een verblijfsvergunning. Zij worden opgevangen in twee speciale opvangcentra in Ter Apel en het Brabantse Budel.
De meest recente cijfers over herkomstlanden van mensen die asiel aanvragen in Nederland zijn van augustus 2021. Toen kwamen de meeste asielzoekers uit Syrië, Turkije, Afghanistan, Somalië en Eritrea. Deze landen staan niet op de lijst van veilige landen.

4. Komen er alleen gezinnen naar Groningen, of ook alleenstaande asielzoekers?

Beide. Het COA krijgt regelmatig verzoeken van gemeenten om alleen gezinnen in een azc te huisvesten. Veel gemeenten willen liever geen alleenstaande mannen huisvesten omdat die meer overlast veroorzaken.
Op dat soort verzoeken gaat het COA meestal niet in. 'Als we dat zouden doen, betekent het dat alle alleenstaande asielzoekers bij andere gemeenten moeten worden ondergebracht. Dan krijg je een scheve verdeling', zegt Schoenmaker. 'We proberen op elke locatie een gemêleerde groep asielzoekers aan te bieden. Dat werkt op de meeste locaties goed: zo worden de asielzoekers gelijkmatig over Nederland verdeeld.'

5. Daarover gesproken: doet Groningen niet al heel veel aan de opvang van asielzoekers? En wat doet de rest van het land eigenlijk?

Groningen doet inderdaad veel in vergelijking met andere provincies, erkent COA-voorzitter Schoenmaker. Zo zijn er al azc's in Delfzijl en Farmsum, worden er in het Van der Valk-hotel in Zuidbroek tijdelijk minderjarige asielzoekers opgevangen en is er natuurlijk het landelijk aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel.
'Er zijn provincies waar het aantal locaties echt te laag is', zegt Schoenmaker over de verdeling. 'Sinds november 2019 proberen we al met de provinciebestuurders en gemeenten tot een ophoging van het aantal locaties te komen. We merken nu dat het aantal opties groeit nu de druk oploopt. Op een aantal plekken zijn we serieus in gesprek om daar voor een langere tijd asielopvang te creëren'
'Voor de zomer waren we ook veel in gesprek, maar voelden burgemeesters en gemeenteraden de urgentie nog niet. Of ze gaven aan dat ze al eerder iets hadden gedaan, en dat ze vinden dat anderen nu aan de beurt zijn. Nu er publiciteit komt over vluchtelingen wordt de urgentie opeens heel zichtbaar en is er meer mogelijk.'

6. Hoe lang blijft de noodopvang in Stad?

De locatie bij Meerstad blijft volgens de gemeente een paar maanden open. Na die tijd moet het gebouw sowieso weg: er wordt op die locatie begin volgend jaar een nieuwe ontsluitingsweg richting Meerstad aangelegd. De slaapboot blijft wat langer beschikbaar, waarschijnlijk tot eind maart 2022.
COA-voorzitter Milo Schoenmaker staat wel te springen om permanente locaties. 'We hebben nu een kortetermijnprobleem, dat we oplossen in Groningen en ook in Almere.' Daar wordt een bestaande opvang tijdelijk met 400 tot 500 plekken uitgebreid.
'Nu gaan we zoeken naar plekken die langer beschikbaar blijven. We verwachten voorlopig een hoge instroom van asielzoekers. Daarom hebben we ook plekken nodig die een langere periode beschikbaar zijn dan drie of zes maanden.'

7. Wat verdient de gemeente aan zo'n opvang?

De kosten voor de noodopvanglocaties worden vergoed door het COA, laat de gemeente weten. Verder is bekend dat een gemeente met een noodopvang 18,15 euro per asielzoeker per maand ontvangt. Als de volledige capaciteit in Groningen benut wordt is dat voor de komende maanden dus 6.806,25 euro per maand.