Instellingen

Ook de Hoge Raad geeft Groningers gelijk: NAM moet immateriële schade vergoeden

Advocaat Pieter Huitema in de rechtszaal
Advocaat Pieter Huitema in de rechtszaal © RTV Noord
De NAM is verplicht om gederfd woongenot en immateriële schade als gevolg van door gaswinning veroorzaakte aardbevingen te vergoeden. Dat heeft de Hoge Raad vrijdag geoordeeld.
Eind 2019 oordeelde het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden al dat 65 inwoners van het aardbevingsgebied die naar de rechter waren gestapt recht hebben op een vergoeding van de NAM voor immateriële schade en gederfd woongenot. De NAM ging destijds in cassatie en vroeg de Hoge Raad om de uitspraak van het gerechtshof te vernietigen. Maar de Hoge Raad houdt de uitspraak in stand.
De Hoge Raad is in Nederland de hoogste rechter in civiele zaken. Met deze uitspraak zijn er geen mogelijkheden voor de NAM meer om in beroep te gaan en is de uitspraak dus definitief.

Angst en psychische klachten

De zaak is in 2014 gestart omdat inwoners van het bevingsgebied angst, stress en psychische klachten kregen door de aardbevingsproblematiek. Naast deze zaak van 65 inwoners van het bevingsgebied, loopt er nog een procedure van ruim 5300 mensen tegen de NAM. Zij eisen ook een vergoeding van immateriële schade van het gasbedrijf. Die zaak was aangehouden in afwachting van de uitspraak van de Hoge Raad, maar kan nu dus ook weer verder.

Recht op vergoeding

De groep mensen die in het gelijk is gesteld, heeft zoals het gerechtshof eerder al oordeelde recht op een vergoeding voor gemist woongenot als het huis minimaal een keer fysieke schade heeft opgelopen. Is er minimaal twee keer sprake van schade, dan hebben mensen per persoon recht op minimaal 2500 euro smartengeld. Bij ieder extra schadegeval, kan dat bedrag worden opgehoogd met 1250 euro.

Unieke uitspraak

Advocaat Pieter Huitema staat de gedupeerden bij in deze zaak. Hij noemt de uitspraak van de Hoge Raad uniek voor Groningen. 'De positieve uitspraak van de Hoge Raad is een enorme erkenning voor de Groningers, na al die jaren van ellende', zegt hij. 'We krijgen op alle fronten gelijk. Het is een bevestiging van wat het hof twee jaar geleden al heeft uitgesproken.'
Huitema is blij dat niet alleen een vergoeding voor immateriële schade wordt toegewezen, maar ook een vergoeding voor gederfd woongenot en vermogensschade. 'We zijn nu met een partij bezig om daar een rekenmodel voor te maken, zodat we de kosten per woning uit kunnen rekenen. Maar dat gaat echt om heel veel geld. Ik denk samen meer dan een miljard euro.'

Wat betekent dit voor de rest?

De vraag is wel wat de uitspraak betekent voor de rest van de gedupeerden die niet naar de rechter zijn gestapt? Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) is tenslotte bezig om zelf een smartengeldregeling uit te rollen, waarbij mensen immateriële schade krijgen vergoed.
'Dit gaat ook gelden voor de rest van Groningen', zegt Huitema stellig. 'Het IMG was al begonnen met een proef, maar het moet gewoon luisteren naar wat de Hoge Raad zegt. Ze moeten hun hele systeem omgooien. In wezen kan een gedupeerde met de uitspraak in de hand naar het IMG.'

Niet op vooruitlopen

Het Instituut Mijnbouwschade Groningen wil daar zelf nog niet op vooruitlopen. 'Het is een belangrijke uitspraak', zegt een woordvoerder. 'Maar we moeten de uitspraak eerst goed bestuderen, voordat we kunnen zeggen wat dit betekent voor de smartengeldregeling die het IMG biedt.'
De NAM reageert schriftelijk op de uitspraak van de Hoge Raad: 'NAM heeft vandaag de uitspraak van de Hoge Raad ontvangen. Het is nu aan het IMG om met inachtneming van deze uitspraak de publieke regelingen voor smartengeld en waar nodig derving woongenot verder vorm te geven en uit te voeren. NAM staat hierbij op afstand.'