Advies vernietigt nieuwe verdeling Gemeentefonds: 'Zo komen meer voorzieningen onder druk te staan'

Het gemeentehuis van Midden-Groningen in Slochteren
Het gemeentehuis van Midden-Groningen in Slochteren © Martijn Klungel/RTV Noord
De herverdeling van het Gemeentefonds kan gemeenten in (verdere) financiële problemen brengen. De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft ‘vergaande bedenkingen’ bij de plannen van minister Kajsa Ollongren, die veel Groninger gemeenten hard zullen raken.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft opnieuw gesleuteld aan de herverdeling van het Gemeentefonds, een van de inkomstenbronnen van gemeenten. Deze herverdeling pakte al nadelig uit voor veel gemeenten in onze provincie, en ook na enkele aanpassingen is het resultaat in onze provincie negatief.
Een voorbeeld: de gemeente Midden-Groningen zou 160 euro minder per inwoner krijgen. Dat werd 100 euro minder per inwoner. In het laatste voorstel is dat gedaald naar 60 euro minder per inwoner. Wel een verbetering, maar nog altijd negatief.

'Verklaring lijkt achteraf gezocht'

De Raad voor het Openbaar Bestuur trekt harde conclusies over de aanpassingen van het ministerie. Het ministerie onderbouwt niet of onvoldoende waarom geld anders wordt verdeeld, en waarom bepaalde gemeentes in het rood staan.
'Het voorstel bevat keuzes die meer uitleg nodig hebben, en moet beter rekening houden met de daadkracht van de gemeenten', stelt het ROB. ‘Er is geen inhoudelijke basis waarop de uitkomsten beoordeeld kunnen worden. Het lijkt erop dat bij de uitkomsten achteraf een verklaring is gezocht.’

Vrezen voor bezuinigingen

De Vereniging Groninger Gemeenten (VGG) en de Vereniging Friese Gemeenten (VFG) slaan al langere tijd op de trom om de herverdeling voor het noorden beter te laten uitpakken. In het eerste kaartje waren de uitkomsten voor zowel Groninger als Friese gemeenten dieprood. Er werd gevreesd voor een kaalslag aan voorzieningen, omdat veel gemeenten opnieuw gedwongen zouden worden tot bezuinigingen.
De aanpassingen in de herverdeling pakt voor verschillende Friese gemeenten beter uit, en ook voor de Groninger gemeenten Stadskanaal en Westerwolde. Maar voor veel andere gemeenten is de verdeelsleutel nog altijd negatief.

'Deze herverdeling kan niet'

‘Wij voelen ons gesterkt in de conclusie van het ROB dat het model niet transparant is’, zegt Erik Drenth, wethouder van Midden-Groningen en woordvoerder namens de Vereniging Groninger Gemeenten. ‘Als het kabinet dit in stand houdt, kunnen er nog meer voorzieningen onder druk komen te staan. Maar dit advies van de ROB is voor ons ook een ruggensteun richting het ministerie. In onze beleving kan deze herverdeling er in elk geval niet komen.’