Instellingen

CDA-gedeputeerde Rijzebol: 'CDA heeft weglopen van boeren aan zichzelf te danken'

Een trekker bij een CDA-campagnebord
Een trekker bij een CDA-campagnebord © ANP
CDA-gedeputeerde IJzebrand Rijzebol is niet verbaasd over de resultaten van een onderzoek van de Volkskrant, waaruit blijkt dat nog maar vier procent van de boeren van plan is op het CDA te stemmen. Bovendien wordt duidelijk dat bijna geen enkele boer nog vertrouwen heeft in de overheid.
'Ik schrok daar helemaal niet van', zegt Rijzebol, gevraagd naar zijn reactie op het weglopen van de boeren bij het CDA. 'Ik merk gewoon iedere dag dat het CDA weinig aanhang meer heeft in de agrarische sector.'
Rijzebol zegt dat, gezeten in de woonkamer van zijn statige boerderij vlak bij Zijldijk, met uitzicht over het Groninger land. Rijzebol is behalve gedeputeerde ook akkerbouwer en pluimveehouder. En al tientallen jaren lid van het CDA, gepokt en gemazeld als gemeenteraadslid, fractievoorzitter, wethouder, Statenlid en gedeputeerde.
IJzebrand Rijzebol
IJzebrand Rijzebol © RTV Noord
'Dramatisch', zegt hij over het verlies van de boerenkiezers voor het CDA. En: 'Dit is zeer zorgelijk.'
'Het CDA heeft zich vervreemd van de agrarische sector', stelt Rijzebol vast. 'De partij moet een brede visie hebben, de mens centraal stellen. De agrarische sector hoort daar ook bij, maar kennelijk weten we die boodschap niet goed over te brengen. Je moet echt in de krochten van de partij zijn om te zien dat het CDA de boeren wél belangrijk vindt.'
Ik had Caroline van der Plas graag welkom geheten als lid van het CDA
Gedeputeerde IJzebrand Rijzebol
'Het begon er al mee dat de C in het CDA steeds minder mensen aanspreekt', vervolgt hij. 'En verder moeten we vaststellen dat boeren zelf minder actief zijn binnen het CDA, maar ook niet in andere politieke partijen. Ze manifesteren zich dus minder. Dat is ergens ook wel verklaarbaar: boeren hebben het veel drukker, het zijn veel eenmansbedrijven geworden.'
Rijzebol is niet van plan zelf het CDA de rug toe te keren: 'Ik ervaar het als mijn eigen politieke beweging, ik ben er in opgegroeid. Maar als ik nu weer helemaal blanco zou beginnen weet ik niet wat ik zou doen.'

Sociale media

'Weet je wat het ook van invloed is?', zegt de gedeputeerde. 'De sociale media. Daar wordt van alles geroepen, en veel mensen kunnen niet meer onderscheiden wat waar is en wat niet. Dan kunnen er verwrongen denkbeelden ontstaan. Daarnaast worden er door partijen als FvD en PVV dingen geroepen die ze volgens mij niet kunnen waarmaken. En verder zijn er tegenwoordig zoveel splinterpartijtjes, dat is ook niet goed. We zouden de krachten moeten bundelen.'
Een partij die het volgens Rijzebol wél goed doet is de BoerBurgerBeweging. 'Dat is een beweging die zich op het platteland manifesteert, en dat spreekt boeren aan. Eigenlijk is dat met het CDA hetzelfde, alleen dat wordt niet gezien. Ik had lijstrekker Caroline van der Plas van de BBB graag welkom geheten als lid van het CDA.'
© Marco Grimmon/RTV Noord

Harm Evert Waalkens: 'Het is zuur, maar wel voorspelbaar'

Harm Evert Waalkens uit Finsterwolde is een andere boer (biologisch melkvee) die jarenlang politiek actief is geweest, onder andere als Tweede Kamerlid voor de PvdA. Hij begrijpt dat de boeren geen vertrouwen meer hebben in de overheid.
Het is allemaal zuur, maar wel voorspelbaar.
Harm Evert Waalkens
'Ik kan me dat wel voorstellen', zegt hij. 'De individuele boer is de dupe van de opeenstapeling van allerlei compromissen. En nu dreigen er harde ingrepen: gebieden die op slot gaan, het onteigenen van grond, het intrekken van vergunningen. Dat wordt een bloederig verhaal. Ik kom misschien cynisch over, maar zo voel ik het wel.'
'Niet alleen bij de boeren, ook in de rest van de samenleving is er weinig vertrouwen meer in de politiek', gaat Waalkens verder. 'En partijen als de BoerBurgerBeweging, of een groep als Farmers Defence Force spelen in op de onvrede, polariseren en dan helpt het niet om tot een uitweg te komen. En bovendien: zo'n mevrouw Van der Plas is ook maar in haar eentje. Nee, het is allemaal zuur, maar wel voorspelbaar.'

Mieke Bos: 'Diep teleurgesteld'

Mieke Bos is raadslid voor de VVD in Midden-Groningen, en daarvoor in Menterwolde. Haar zoon runt een grote melkveehouderij in Noordbroek. Zij is verbitterd over de manier waarop er met boeren wordt omgegaan.
'Ik voel me behoorlijk in de steek gelaten', zegt ze. 'Ook door mijn eigen VVD. Ik ben diep teleurgesteld. Ik heb aan allerlei touwtjes proberen te trekken, maar het was trekken aan een dood paard. Neem de stikstofcrisis. Er wordt al twee jaar gepraat maar er is nog niets gebeurd. Helemaal niets! Maar we krijgen wel bijna elke week nieuwe regels waar we aan moeten voldoen. Kijk, we zijn echt niet te beroerd om te bewegen, maar we weten niet waar we naar toe gaan... Zo'n Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging durft haar nek uit te steken, dus is het niet zo gek dat de boeren overlopen naar die partij.'