Ambulance kwam niet opdagen voor stervende Pool, omdat melding onduidelijk was (update)

Kaarsen en bloemen op de plek bij het Stadsstrand waar Pawel Stawiarz overleed
Kaarsen en bloemen op de plek bij het Stadsstrand waar Pawel Stawiarz overleed © RTV Noord
Terwijl Pawel Stawiarz (37) zondagnacht op het Stadsstrand vocht voor zijn leven, kwam een ambulance niet opdagen. Een fatale keuze, blijkt achteraf. Waarom gaven de hulpdiensten geen gehoor aan de oproep?
'Het ging om een onduidelijke melding', zegt woordvoerder Brenda Beekhuizen van Ambulancezorg Groningen, de instantie die verantwoordelijk is voor ambulancevervoer in onze provincie en nauw samenwerkt met de Meldkamer Noord-Nederland.

Onduidelijke situatie? Dan eerst politie

De hulpdiensten werden gebeld door Elizabeth Trojanek, een goede vriendin van Stawiarz die tijdens het incident niet bij hem was. Op dat moment ontfermden twee Poolse kameraden zich over hem, met wie hij regelmatig optrok en zo nu en dan ook overnachtte in de containers bij het Stadsstrand. Reden voor de hulpdiensten om eerst de politie erop af te sturen, zegt Beekhuizen. 'Ze wist veel dingen niet te vertellen over de gezondheidssituatie van de patiënt.'
Anders heb je een ambulance van zijn plek, die een halve minuut later misschien wel ergens anders nodig is
Brenda Beekhuizen - Ambulancezorg Groningen
Trojanek gaf het nummer door van één van Stawiarz' kameraden, die op dat moment wel bij hem waren. De centralist belde dat nummer, maar er werd niet opgenomen. 'Op dat moment, als er onduidelijkheid is over de situatie, vragen we altijd eerst de politie om een kijkje te nemen. Dat is protocol. Agenten kunnen dan inschatten of de patiënt inderdaad dringend medische hulp nodig heeft of niet. Of ze kunnen zelf eerste hulp verlenen. Anders heb je een ambulance van zijn plek, die een halve minuut later misschien wel ergens anders dringender nodig is.'
De container bij het Stadsstrand waar de omgekomen Pawel Stawiarz sliep
De container bij het Stadsstrand waar de omgekomen Pawel Stawiarz sliep © RTV Noord

Politie: niemand aangetroffen

Eerste hulp door agenten heeft nooit plaatsgevonden. Sterker nog: ze hebben nooit iemand aangetroffen. ‘De eerste melding betrof een schreeuwende man die in de war was bij de parkeergarage aan de Bloemsingel’, zegt een politiewoordvoerder. Dat Stawiarz ondertussen aan het doodgaan was om de hoek bij de containers op het Stadsstrand, wisten agenten niet. Toch noemde Trojanek specifiek het Stadsstrand. ‘Maar de melder heeft nooit gerept over containers. Agenten hebben daar niemand gezien of gehoord en zijn daarna verdergegaan met hun surveillance.’ De centralist heeft aan agenten ook niets doorgegeven over de medische toestand waarin Stawiarz zou verkeren, blijkt nu. Dat terwijl Trojanek specifiek om een ambulance vroeg.
Wij maken geen onderscheid, laat dat duidelijk zijn
Brenda Beekhuizen - Ambulancezorg Groningen

'Van discriminatie is geen sprake'

Hoe dan ook is de afloop voor alle partijen verdrietig, geeft Ambulancezorg Groningen toe. 'Voor de nabestaanden, maar ook voor ons. Het is voor iedereen een trieste uitkomst. We doen bij iedere melding ons best om de juiste inschatting te maken. En nogmaals: in dit geval moesten we het protocol volgen, omdat er cruciale informatie ontbrak.'
Trojanek verwijt de hulpdiensten ernstige nalatigheid en bovendien discriminatie, omdat Stawiarz van Poolse afkomst was en op papier dakloos was. 'Wij maken geen onderscheid, laat dat duidelijk zijn', zegt Beekhuizen. 'Iedereen heeft recht op medische zorg.'

Geld voor repatriëring is binnen

De crowdfundingsactie om het lichaam van Stawiarz naar Polen over te kunnen brengen heeft meer geld opgehaald dan nodig. Het streefbedrag was 8000 euro, vrijdag staat de teller op ruim 10.000 euro. 'Ik ben ontzettend blij', zegt initiatiefnemer Trojanek opgelucht. 'Ik had niet gedacht dat dit zou lukken.'
Pawel Stawiarz (37) vond bij het Stadsstrand de dood
Pawel Stawiarz (37) vond bij het Stadsstrand de dood © Privé-archief
Ze heeft nog genoeg te regelen, zegt ze. 'Ik moet machtigingen hebben en wacht nog op de overlijdensakte van de gemeente. Dan kan ik dingen in werking zetten.' Het lichaam van haar Poolse vriend ligt op dit moment in het mortuarium van het UMCG. Als de inzamelingsactie niet slaagde, zou Stawiarz dinsdag een gemeentelijke crematie krijgen. Dat is nu definitief van de baan. 'Wij leveren in dit geval het nodige maatwerk', zegt een woordvoerder van de gemeente Groningen. 'Het is nu alleen een kwestie van papierwerk.'
Het geld is inmiddels overgemaakt naar de zus van Pawel, die een Pools vervoersbedrijf heeft ingeschakeld om het lichaam te kunnen overbrengen. 'Dat bedrijf is al in Nederland, dus het is wachten op de documenten en dan kan het snel geregeld zijn', zegt Trojanek.
En wat gebeurt er met het overige geld? 'Daar heb ik het ook met de familie over gehad. In overleg met hen gaat dit naar de andere Poolse daklozen die noodgedwongen bij het Stadsstrand moeten verblijven.'
In deze reportage vertelt Trojanek over de bewuste nacht:
'Pawel verdient een begrafenis'
Dit bericht is aangevuld met een reactie van de politie.