Hovenier vindt eeuwenoude kanonskogel: 'Geschiedenis is dichterbij dan je denkt'

Directeur Geert Pruiksma van Museum Nienoord met de gevonden kanonskogel
Directeur Geert Pruiksma van Museum Nienoord met de gevonden kanonskogel © Beppie van der Sluis/RTV Noord
Een gulle gift krijgt Museum Nienoord in Leek wel vaker, maar een donatie in de vorm van een fysiek stukje historie komt niet zo vaak voor. Directeur Geert Pruiksma is dan ook verheugd dat hij sinds kort in het bezit is van een eeuwenoude kanonskogel.
De kogel werd gevonden door Patrick Hummel uit Oldekerk, tijdens zijn werk als hovenier. Hij twijfelde niet en schonk zijn vondst aan het Leekster museum.

Ouder dan gedacht

In eerste instantie werd gedacht dat het een kogel van Bommen Berend was, die rond 1672 de stad Groningen bezette en ook in de omgeving erop los schoot.
Hovenier (en donateur) Patrick Hummel en een zichtbaar blije Geert Pruiksma met de kanonskogel
Hovenier (en donateur) Patrick Hummel en een zichtbaar blije Geert Pruiksma met de kanonskogel © Museum Nienoord
Experts aan wie Pruiksma de kanonskogel liet zien, schatten in dat de de kogel nog ouder is, van begin 16e eeuw. In en rond museum Nienoord staan verschillende kanonnen opgesteld, die uit het Bommen Berend-tijdperk komen. 'We hebben het geprobeerd, maar daar past hij niet in', grapt Pruiksma.

Kogel uit een huiskanon

De kogel heeft een doorsnede van 8 centimeter en is gemaakt van Bentheimer zandsteen. Borgheren importeerden dit type steen in de late Middeleeuwen om daar thuis kanonskogels uit te laten houwen. De borg Nienoord dateert ook uit begin 16e eeuw. 'De kogels werden vaak gebruikt voor in standaard huiskanonnen, bij gevechten onderling tussen de borgheren', vertelt Pruiksma.
Toch is de kogel nog niet door de kerk over de oorsprong van de vondst. 'Dat blijft gissen, jammer genoeg. Maar de geschiedenis is soms meer dichterbij dan je denkt.'
De kanonskogel is sinds deze week te bewonderen voor publiek bij Museum Nienoord.
Bekijk hier hoe de kanonskogel eruitziet:
Hovenier schenkt kanonskogel aan Nienoord