Eerste dag 'formatiekaravaan' in Groningen zit erop, dit werd er besproken

Demissionair premier Rutte spreekt met een actievoerende boer voorafgaand aan de gesprekken in het provinciehuis
Demissionair premier Rutte spreekt met een actievoerende boer voorafgaand aan de gesprekken in het provinciehuis © ANP
Het leed van de Groningse gaswinningsgedupeerden opnieuw onder de aandacht brengen en vaart maken met de versterkingsoperatie. Dat waren de belangrijkste signalen die donderdag werden afgegeven tijdens de eerste dag van het bezoek van de formerende partijen uit Den Haag aan het provinciehuis in Groningen.
Na afloop blikken enkele fractievoorzitters en Groningse betrokkenen terug op de uitkomst van de gesprekken.

Schuiling: 'Werd soms best emotioneel'

In de middag spraken de Haagse politici onder meer met slachtoffers van de gaswinningsellende in onze provincie. Soms ging het er emotioneel aan toe, vertelt burgemeester Koen Schuiling van Groningen.
‘Ze waren diep onder de indruk van de emoties. Die sfeer hing nadrukkelijk in de kamer. We hebben van onze kant aangegeven dat er ruimhartig met de Groningers moet worden omgegaan, maar ook dat er snelheid geboden is bij de versterkingsoperatie.'
Schuiling benadrukt Groningse belangen bij bezoek Haagse politici
En natuurlijk kwam ook de Lelylijn aan bod. Dat was een van de belangrijkste punten die volgens de gemeente Groningen op tafel moest. ‘Bij het woord Lely zag je iedereen omhoogschieten. Gelukkig waren de fractievoorzitters goed geïnformeerd. Het is een goed plan, dat ons veel geld kan opleveren', zegt Schuiling.

Kaag: boodschap was duidelijk

D66-fractievoorzitter Sigrid Kaag noemt de gesprekken met de bevingsgedupeerden 'indrukwekkend'. 'De bewoners hebben duidelijk aangegeven beter bij het proces betrokken te willen zijn.'
Aan tafel in het provinciehuis zaten onder meer het Groninger Gasberaad, de Groninger Bodem Beweging, het Staatstoezicht op de Mijnen en de directie van het NCG en het IMG.
Eén betrokkene maakte duidelijk één loket te willen als aanspreekpunt, wanneer er sprake is van aardbevingsschade. 'Ik denk dat hij namens velen sprak', zegt Kaag. 'De boodschap was duidelijk: het is aan jullie, de overheid, om dit voor elkaar te krijgen, zei hij.'
Sigrid Kaag: 'De gesprekken waren indrukwekkend'
Concrete toezeggingen kan de oud-diplomate nog niet doen. Ook niet over de Lelylijn. 'We gaan natuurlijk nog verder onderhandelen, maar het perspectief van het Noorden is een belangrijke. Maar goed, we zijn hier nog anderhalve dag.'
We moeten geen nieuwe structuur optuigen, dan gaat de winkel weer twee jaar dicht
Mark Rutte - fractievoorzitter VVD

Rutte: blokkades opheffen

Een van de bevingsgedupeerden die aan het woord kwam, was volgens VVD-voorman Mark Rutte 'getroffen door de zeven plagen van Egypte'. 'Daar ging echt werkelijk alles mis.'
Het versnellen van de versterkingsoperatie is misschien wel het belangrijkste punt, vindt de demissionair premier. 'Ons doel is de blokkades opheffen in de regelgeving, die het proces vertragen. We moeten geen nieuwe structuur optuigen, dan gaat de winkel weer twee jaar dicht.'
Rutte: 'We moeten blokkades opheffen'

Gasberaad: 'Rutte trekt het zich wel aan'

Is de boodschap vanuit de Groningse belangenverenigingen goed overgekomen? Voorzitter Jan Wigboldus van het Groninger Gasberaad denkt van wel. 'Snelheid, snelheid en nog eens snelheid', gaf hij als boodschap mee over de vertraagde versterkingsoperatie.
Ze doen in elk geval alsof het hen iets doet
Jan Wigboldus - voorzitter Gasberaad
Of de Haagse politici hier ook echt iets aan gaan doen, blijft maar de vraag. 'Ze doen in elk geval alsof het hen iets doet', zegt Wigboldus. 'Rutte zeker. Hij noemde de aardbevingen naast MH17 al eerder een van de grootste hoofdpijndossiers. Daar komt de toeslagenaffaire nu nog bij, natuurlijk.'

Hoekstra: vaker terugkomen

Even weg zijn uit Den Haag, helpt dat de formatiegesprekken? CDA-frontman Wopke Hoekstra denkt van wel. 'Het zou mooi zijn als hier een basis kan worden gelegd, op deze vruchtbare grond.'
Ook Hoekstra doet geen toezeggingen, ook niet over het oplossen van de problematiek in Groningen. 'Je lost dat niet allemaal met één bezoekje op. Daarvoor moeten we vaker terugkomen.'
In het hier en nu moeten mensen heel snel duidelijkheid krijgen
Gert-Jan Segers - ChristenUnie

Segers: we nemen dingen mee

Gert-Jan Segers, fractievoorzitter van ChristenUnie noemt de verhalen die hij donderdag hoorde 'buitengewoon schrijnend'. Hij had de verhalen van de bevingsgedupeerden vaker gehoord, maar die blijven hem aangrijpen, zegt hij.
'Wat wij meenemen na vandaag is de vraag naar duidelijkheid en een oplossing vanuit de Groningers, maar ook de ruimte om maatwerk te leveren. In het hier en nu moeten mensen dat heel snel krijgen.'
Hoekstra en Segers: 'Je lost het niet met één bezoekje op'
Segers kijkt ook vooruit. 'Er is ook een mooie toekomst weggelegd voor Groningen, zeker op het gebied van duurzaamheid en de waterstofeconomie.'
De Haagse politici deden voorafgaand aan de formatie de belofte om in gesprek te gaan met gedupeerden van de toeslagenaffaire en van de gaswinning in Groningen. De gesprekken moeten volgens informateur Koolmees duidelijk maken hoe de verhouding tussen de burgers en de overheid kan worden verbeterd. Dit moet bijdragen aan de nieuwe bestuurscultuur, waar Rutte veelvuldig toezeggingen over heeft gedaan.