Arts-microbioloog Knoester: 'Je wilt nu hard toeslaan'

Arts-microbioloog bij het UMCG Marjolein Knoester
Arts-microbioloog bij het UMCG Marjolein Knoester © RUG
Marjolein Knoester, arts-microbioloog van het UMCG, heeft er vertrouwen in dat de coronamaatregelen die het demissionair kabinet vrijdag bekendmaakte, een belangrijke stap zijn naar het beheersbaar krijgen van het virus. Maar de aangekondigde drie weken zullen niet lang genoeg zijn, verwacht ze.
‘Ik denk dat de maatregelen een enorme klap gaan uitdelen aan het virus. In elk geval zoveel dat de R-waarde gaat dalen richting de 1. Die R moet van 1,2 naar 1,0, dat zei Rutte ook. Nu besmet dus één persoon 1,2 anderen. Inmiddels weten dat die R-waarde in werkelijkheid wel wat hoger ligt, in het noorden zeker wel op 1,4. Dan blijven de aantallen dus groeien en dat moet stoppen. Zodat ook de ziekenhuisopnamen terug gaan lopen. Je wilt nu hard toeslaan. Zodat de aantallen gaan dalen en de zorg lucht krijgt.’

Veel doen in drie weken

Op 3 december bekijkt het kabinet of de aangekondigde maatregelen weer afgeschaft kunnen worden of dat ze worden verlengd. ‘De ziekenhuizen en zorginstellingen houden er rekening mee dat bepaalde maatregelen langer worden aangehouden. Want het gaat niet zo snel.’
Die drie weken zijn bewust gekozen, weet Knoester. ‘Het kabinet denkt dat het in die periode een aantal belangrijke zaken kan bewerkstelligen. Ten eerste is dat de booster. Dat moet een groot verschil gaan maken. Dat is nu eigenlijk een van de belangrijkste ‘trucs’ die we uit de kast kunnen trekken.’
‘De 80-plussers en de zorgmedewerkers moeten als eerste de derde prik krijgen en in de loop van tijd iedereen van boven de veertig jaar. Ten tweede gaan ze inzetten op de groep die nog niet gevaccineerd is. En ten derde krijgen de mensen met een minder goed immuunsysteem rond deze tijd al een derde prik. Dus de vaccinatiegraad en de vaccin-effectiviteit - hoe goed het vaccin werkt - gaan weer stijgen in delen van Nederland.’
Het 2G-beleid kan op de lange termijn gaan helpen
Marjolein Knoester - arts-microbioloog
‘Daarnaast gaat het kabinet inzetten op verscherping van de regels rondom de QR-code. Ook willen ze op sommige plekken het zogenaamde 2G-beleid invoeren in plaats van 3G. Dat zijn wel dingen waarvan ik verwacht dat ze op de langere termijn gaan helpen. De vraag is wel of de voorbereiding zo perfect gaat dat deze dingen over drie weken al kunnen worden ingevoerd. En of de getallen dan zodanig zijn gedaald dat het verstandig is om de nu aangekondigde maatregelen alweer los te laten en alleen te varen op die lange termijn-maatregelen, zoals het 2G-beleid.’

Kanttekening bij cijfers over besmettingshaarden

Uit de hoek van de horeca- en evenementenbranche komen teleurgestelde, moedeloze en zelfs woedende reacties, omdat de cijfers uitwijzen dat de branche slechts voor een klein deel bijdraagt aan het aantal besmettingen. Zo laten de cijfers van de afgelopen week zien dat 2,9 procent van het aantal besmettingen wordt opgelopen in kroegen, restaurants en andere horeca. Knoester begrijpt de gevoelens maar wil de cijfers wel enigszins nuanceren: ‘Als je kijkt naar de getallen van het aantal besmettingen, gebeurt het grootste deel thuis en daarna bezoek, werk en horeca. Maar het lastige hieraan is altijd dat als één persoon in de horeca besmet raakt, hij vervolgens z’n vier huisgenoten kan besmetten. En daardoor vertekenen die getallen toch nog wel eens.'
'De vraag is altijd: waar begint de keten? Het is niet gezegd dat dat niet in de horeca is. Het is logisch dat er bij het samenkomen van heel mensen er een risico is. Zeker als iemand flink besmettelijk is.’
Eva Hulscher in gesprek met arts-microbioloog Knoester

Groningen bungelt onderaan, maar wel 'zeer ernstig'

Hoe verhoudt Noord-Nederland zich tot de rest van het land? Knoester: ‘Friesland is echt heel erg getroffen op dit moment. Daar gaat het niet goed, daar is de vaccinatiegraad ook het laagst van het noorden. We bungelen als Groningen ergens onderaan. En Drenthe zit daartussen. Maar de getallen zitten ook hier in Groningen in de categorie ‘zeer ernstig’. Het heeft nu niet veel zin om in de ene provincie wel maatregelen te gaan nemen en in de andere niet.’
De winter is lang en griep komt eraan. We moeten dus wel weer rekening houden met de lange adem
Marjolein Knoester - arts-microbioloog
Ondanks dat ze zich kan vinden in de meeste aangekondigde maatregelen, is Knoester niet uitsluitend optimistisch gestemd. 'De winter is lang en griep komt eraan. We moeten dus wel weer rekening houden met de lange adem .’

'Stemming in ziekenhuis is zorgelijk'

De arts-microbioloog loopt dagelijks rond in het UMCG en ziet dat de coronacrisis z'n tol steeds meer gaat eisen onder artsen en het verplegend personeel. ‘De stemming is zorgelijk, want iedereen ziet hoe de afdelingen weer vollopen met coronapatiënten. Dat maakt enerzijds het gevoel los van: O, daar gaan we weer. Het gevoel dat de horeca ook heeft. Mensen zijn moe, mensen zijn nog ziek, hebben long covid of een burn-out van wat ze eerder hebben meegemaakt.’
‘En anderzijds betekent het dat er minder ruimte is voor mensen die non-covidzorg moeten krijgen. Want zorg voor coronapatiënten gaat af van andere patiënten. Zo simpel is het. En dat schuurt na al die tijd.’
Knoester: ‘Iedereen verdient zorg, mét of zonder covid. Maar het is altijd heel pijnlijk om iemand niet te kunnen helpen. Dat gevoel overheerst.’