Instellingen

Kijk mee op de corona-ic van het UMCG: 'U kan niet stikken, dat weet u hè?'

Een coronapatiënt aan de beademing op de ic van het UMCG
Een coronapatiënt aan de beademing op de ic van het UMCG © Eva Hulscher/RTV Noord
Het valt direct op: niet alle coronapatiënten op ic 2 van het UMCG zijn in slaap. Één patiënt ligt op zijn buik, een paar anderen liggen op hun rug met het hoofdeinde omhoog, de rest is wakker.
'Ik zie de paniek bij u. U kan niet stikken, dat weet u hé?' Ic-verpleegkundige Linda Gils probeert een patiënt gerust te stellen die haar met grote ogen aanstaart. Haar collega pakt zijn hand en wrijft erover.
Wakker zijn met een beademingsslang in de keel is al onprettig; deze patiënten zijn ook nog eens flink benauwd. 'Alles komt los, heel veel slijm en sputum. Je ziet de paniek in de ogen; het is natuurlijk maar een heel klein buisje waardoor je ademt.'
Verpleegkundige Linda Gils stelt een patiënt gerust
Verpleegkundige Linda Gils stelt een patiënt gerust © Eva Hulscher/RTV Noord

'Gewoon weer druk, helaas'

De patiënt is één van de tien die op de corona-ic liggen. Zes verpleegkundigen en drie leerling-verpleegkundigen verzorgen hen, onder wie Nick de Ruiter. Hij is in de eerste golf bijgesprongen toen zijn eigen afdeling tijdelijk dicht ging en besloot daarna de opleiding tot ic-verpleegkundige in te gaan. 'We hebben een tijd geen covid gehad, maar het is gewoon weer druk, helaas.'

Studenten springen bij in de avond en nacht

Terwijl hij een infuus bijstelt, leert een groep geneeskundestudenten even verderop hoe dat moet. Ze krijgen een training, waarna ze op de corona-ic zullen bijspringen. Vierdejaars student Julia Bombach is één van hen. Ze zette nog nooit een voet op een corona-ic.
'Het is zeker spannend en voor mij een uitdaging, maar wel een mooie om aan te gaan. Voor mijn eigen ontwikkeling, maar daardoor ook in de coronazorg een bijdrage te kunnen leven.'
Studenten verpleegkunde oefenen voor op de ic
Studenten verpleegkunde oefenen voor op de ic © Eva Hulscher/RTV Noord
Het UMCG heeft zowel oud-verpleegkundigen als studenten opgeroepen; daaruit kwam deze groep van 21 studenten. Dat aantal valt stiekem tegen, vertelt trainer Guido Martens.
'Je moet mensen in twee diensten inzetten, dat kan met 21 net. Maar we gaan nu wel echt een beroep op ze doen qua diensten, meestal avond of nachtdiensten, want daar zijn de tekorten het grootst.

Steeds minder mensen

Dat tekort aan ic-verpleegkundigen maakt deze coronagolf zo nijpend voor de ziekenhuizen, vertelt Martens:
'De eerste golf was allemaal heel spannend, de tweede golf was gewenning maar wordt het zwaarder, de derde golf raakt iedereen echt vermoeid, veel uitval. En weer wordt gesproken over uitbreiding en meer. Je probeert de zorg te leveren die je wilt doen, maar het aantal mensen waarmee je dat moet doen wordt steeds minder. Dat loopt hard terug.'
Een coronapatiënt aan de beademing op de intensive care
Een coronapatiënt aan de beademing op de intensive care © Eva Hulscher/RTV Noord
Nooit meer verplicht fulltime ic-werk
Op dit moment heeft het UMCG 31 ic-bedden open: dertien voor covid en achttien voor andere patiënten. Dat zijn er zo weinig dat operaties regelmatig niet door kunnen gaan. Het is ook nog eens te weinig om te voldoen aan de landelijke verplichting dat het Noorden tien procent van de coronazorg op zich neemt. Maar terug naar het verplichte fulltime werken voor ic-verpleegkundigen, zoals in 2020, wil de afdeling absoluut niet, vertelt hoofdverpleegkundige Carla Veldhuis. 'Dat heeft te veel schade toegebracht.' Wel is alweer de vraag gesteld of ic-verpleegkundigen extra willen werken.

Een patiënt omdraaien is precisiewerk

Vanuit verschillende bedden klinkt gerochel en gehoest. Verpleegkundigen zuigen het slijm en sputum weg als de patiënt te benauwd is. 'Zwaar of niet?' vraagt één van hen aan een patiënt. De tranen zijn hem in de ogen gesprongen. Ze geeft hem een aai over de bol, 'goed gedaan!'
Even verderop zit een patiënt in een rolstoel. Ze is van de beademing af en mag wat slokjes water proberen te drinken. Ze verslikt zich niet; een hele overwinning in de richting van herstel.
Leerling-verpleegkundige Nick de Ruiter roept ondertussen een collega bij zijn patiënt; ze moeten zijn hoofd draaien om drukplekken te voorkomen. Het is een precisiewerkje, met alle slangetjes en apparatuur die ze moeten verplaatsen. Na drie keer manoeuvreren ligt hij goed. 'Dit is mooi zo, thanks.'
Leerling-verpleegkundige Nick de Ruiter aan het werk
Leerling-verpleegkundige Nick de Ruiter aan het werk © Eva Hulscher/RTV Noord

Niet gevaccineerd? 'Het is ieders keuze'

Volgens de statistieken zijn zeven op de tien patiënten niet tegen corona ingeënt. De drie verpleegkundigen staan daar niet teveel bij stil. Guido Martens: 'Ik kan er wel een persoonlijk oordeel over hebben, maar het is ieders keuze.'
In het ziekenhuis verpleeg je iedereen zonder oordeel, vertelt Linda Gils. 'Iemand die met hoge snelheid over de snelweg rijdt en een botsing krijgt, adviseren we om niet zo snel te rijden. Maar ook die verplegen we.'
Toch schiet het wel eens door zijn hoofd, zegt De Ruiter. 'Het maakt voor mij niet uit, maar ik denk soms wel: het had misschien voorkomen kunnen worden door het vaccin.'
Over twee weken sta ik hier nog steeds en is het nog erger
Nick de Ruiter - Leerling-verpleegkundige
De beschermende pakken, mondkapjes en werken met maar één type patiënt; de ic-verpleegkundigen zijn er nog lang niet vanaf. Guido Martens: 'Je krijgt me niet zomaar om, maar er is wel sprake van vermoeidheid en zorgen.' Linda Gils trekt het nu nog wel. 'Maar ja, het blijft maar gaan. Dat vind ik een hele lastige, dat er geen einddatum aan zit, van: dan gaat het opklaren en wordt het allemaal beter.' Éen ding staat wel vast, zegt Nick de Ruiter: 'Ik weet: over twee weken sta ik hier nog steeds en is het nog erger.'

Beter voor patiënt om wakker te zijn

De patiënt van Linda Gils probeert zonder woorden duidelijk te maken waarom hij in paniek is. Praten kan niet met de slang in de keel en voor schrijven heeft hij nog geen kracht. 'Hebt u pijn? In de billen? We gaan u zo op de zij draaien, echt waar.'
Uiteindelijk is het voor hemzelf beter om wakker te zijn, vertelt Linda Gils, ondanks de stress. 'Hij is zover dat we gaan kijken of hij van de beademing af kan. Wat ze zelf kunnen bewegen qua spieren, dus ook ademhalingsspieren, willen we bevorderen door ze wakker te houden. Tegen de stress krijgen ze medicijnen.'