Door de mand: Kees Vlietstra en de kunst van het duiden van cijfers

Kees Vlietstra
Kees Vlietstra © RTV Noord
Jongste zoon ligt op de bank. NBA Basketbal kijken op zijn mobiel. Ik probeer contact te maken. Na twee pogingen kijkt hij me aan. 'Heb je trouwens volgende week nog tentamens voor school?'
Er komt geen antwoord. Hij heeft namelijk geen idee en opent Magister op zijn mobiel. In de Magister app kunnen leerlingen én ouders de agenda en de laatst behaalde cijfers inzien.
'Ja, dinsdag Engels. Dat wordt a peace of cake.'
Glimlachend ruim ik de vaatwasser uit.
Shit!, hoor ik hem opeens mompelen vanaf de bank. Zoonlief kijkt ook nog even naar zijn laatste cijfers.
'Ik heb een 2 voor Nederlands. Wat een klotezooi. Had het echt goed geleerd, pap.'
Dat is naait best was het eerste wat ik dacht.
Tsja, was het eerste wat ik zei.
Voordat ik mijn zin kon afmaken had het talenwonder zich al herpakt.
'Hé, pap je moet maar zo denken: heel veel lager kan ik niet meer zakken.'
Diezelfde avond zit Maarten van Rossum aan tafel bij Op1. PVV-mevrouw Fleur Agema was er ook. Fleur bekent kleur. Ze geeft Hugo de Jonge onderuit de zak. Stelt hem verantwoordelijk voor de volle ziekenhuizen. Verder vindt ze het zorgelijk dat, en ik citeer: de helft van de mensen die in het ziekenhuis ligt wél volledig gevaccineerd is. Fiftyfifty is het nou in het ziekenhuis. En daarmee bedoelt ze evenveel gevaccineerden als niet-gevaccineerden.
Door deze uitspraak ontstaat wat commotie aan tafel. Maarten van Rossum neemt het woord, geeft een mini-college statistiek. En geeft Fleur beschaafd onder uit de zak:
'Het probleem waar wij mee zitten in Nederland is dat iets meer dan 10% van de bevolking, namelijk de niet-gevaccineerden, verantwoordelijk is voor 70% van de ic-patiënten. En de helft van de normale opvang van de COVID-patiënten. We hebben deze hele toestand te danken aan de niet gevaccineerden.'
Agema reageert: 'Dat ben ik niet met u eens meneer Van Rossum.'
Van Rossum: 'Omdat u niet kunt rekenen.'
Applaus ie het eerste wat ik dacht.
Eat that Fleur, is het eerste wat ik mompelde.
Fleur keek beteuterd. Ik zag haar denken. Die verdomde statistiek ook. Geert had haar altijd voorgehouden om in dit soort situaties het PVV partij adagium er in te gooien. Maar die ontsnappingsclausule was ze kwijt. En ik had het nog wel zo goed geleerd zag je haar denken toen ze closeup in beeld kwam. There are three types of lies: lies, damn lies, and statistics.
Lager dan een 2, fiftyfifty, 10%, 70%. Het is en blijft een kunst om al die cijfers goed te duiden. Ook in de sport zijn cijfers, statistieken van groot belang. En ook die cijfers (schoten, schoten op doel, schoten in het doel, rebounds, assists, steals, turnovers, unforced errors) moeten op waarde worden geschat. Het is een middel om tegenstanders te analyseren en om op basis van die data een strijdplan te maken. Ook voor zelfanalyse en -ontwikkeling is het meer dan nuttig. Als coach is het de kunst om die statistieken als maatwerk te gebruiken. Zo had de voormalige Los Angeles Lakers-ster Shaquille O'Neal niet zo veel op met statistiek.
'The day I stopped worrying about stats is the day I started winning.'
De huidige ster van de LA Lakers is LeBron James. Die was nogal in het nieuws van de week. In de wedstrijd tegen de Detroit Pistons sloeg hij tegenstander Stewart een hoofdwond. Viervoudig NBA-kampioen James werd voor één wedstrijd geschorst wegens zijn wilde armgebaar en het initiëren van een woordenwisseling op het veld.
Mooie omschrijving: initiëren van een woordenwisseling. Moest direct aan Agema vs Van Rossum denken.
Na zijn schorsing was James on fire tegen de Indiana Pacers. Dunks, driepunters, fadeaway jumpers, alles viel binnen. Hij had de Pacers in zijn zak. In zijn euforie liet hij dat ook nog even zien met het zogenaamde Big Balls-dansje. Na een driepunter in de laatste minuut greep hij over zijn broek heen naar zijn kruis. Heb het fragment nu een paar keer teruggezien maar heel veel schunniger dan de Horlepiep is het niet hoor.
De NBA ziet het Big Balls dansje echter als een obsceen gebaar en gaf de vedette een boete van 15.000 dollar.
Onder uit de zak.
(Moest trouwens door de beide tegenstanders van de Lakers, Detroit en Indiana, ook ineens aan hét NBA-gevecht van de eeuw denken. Netflix kijktip: The Malice at the Palace. Kijkwijzeradvies: 18+)
Nog een associatie met de Indiana Pacers en statistiek: de beste speler van de NBA ooit, Larry Bird, is ook nog drie jaar coach geweest van de Pacers. In zijn actieve carrière bij de Celtics koppelde hij statistiek aan trash talk:
'You never make any of the shots you never take. 87% of the ones you do take, you'll miss too. I make 110% of my shots.'
Hé pap, de Celtics hebben weer gewonnen vannacht, zegt Nick bij het ontbijt. Ik heb als vader niet alleen mijn liefde voor mijn geliefde korfbalclub Nic. doorgegeven maar ook die voor die andere groen-witte grootmacht, de Boston Celtics.
Ja, gezien. Gaaf, antwoord ik om direct nog weer even naar zijn school programma te vragen. Of hij vandaag nog een tentamen heeft.
Ja, wiskunde. Over procenten ofzo. Snap er allen geen reet van.
In een ultieme poging om het snapvermogen van jongste te verhogen geef ik nog een mini stoomcursus statistiek:
Oké vriend, een raadseltje:
'In een glazen pot zitten 100 knikkers. 99 rode knikkers en 1 groene knikker. Hoe groot is de kans dat je geblinddoekt de groene knikker uit de pot haalt?'
'50 procent', antwoordt Nick glimlachend.
Ik frons mijn wenkbrauwen . 'Hoe kom je nou bij 50 procent. Er zijn 99 rode en er is maar 1 groene hoor.'
Hij kijkt me smalend aan.
'En toch is het 50 procent pap. Je pakt hem of je pakt hem niet.'