Rookpotten van Defensie mogelijk tóch oorzaak dodelijk ongeval Lauwersoog

Hulpdiensten ter plaatse na het ongeval in Lauwersoog in 2015
Hulpdiensten ter plaatse na het ongeval in Lauwersoog in 2015 © Martin Nuver/112Groningen
Het aansteken van rookpotten tijdens een militaire oefening heeft zeer waarschijnlijk een rol gespeeld in het veroorzaken van het dodelijke ongeval op de Marneweg (N361) richting Lauwersoog, op 1 oktober 2015. Defensie heeft excuses aangeboden aan de nabestaanden.
Nabestaanden hebben onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren: een zogenoemde contra-expertise. Daaruit blijkt nu dat er wel degelijk een verband is tussen het gebruik van rookpotten en het ongeval op de Marneweg. Bij het ongeval kwam een echtpaar van 61 en 58 jaar uit Roden om het leven.

Excuses richting nabestaanden

Defensie heeft inmiddels met de nabestaanden gesproken en aansprakelijkheid erkend voor het ongeval. Ook hebben medewerkers excuses aangeboden. De instantie gaat nog verder in overleg met nabestaanden over hoe de zaak kan worden afgewikkeld.
Op de Marneweg ontstond op de bewuste dag een kettingbotsing. De personenauto, waarin de Rodenaren zaten, werd platgedrukt tussen twee vrachtwagens. Het Openbaar Ministerie (OM) onderzocht het ongeval maar kwam tot de conclusie dat de rookpotten geen effect hadden op de mist, en dat er sprake was van een tragisch ongeval.
Volgens één van de transportbedrijven die betrokken waren bij het ongeluk, was het kort vóór het ongeval niet mistig op de weg bij Lauwersoog, tot er plots nog maar vijf meter zicht was. Later bleek dat militairen met rookpotten oefende op het naastgelegen militaire oefenterrein Marnewaard.
De nabestaanden waren het niet eens met de conclusies van het OM en lieten een contra-expertise uitvoeren.

'Geen nalatigheid'

Het OM heeft naar aanleiding van de nieuwe onderzoeksresultaten gekeken of medewerkers van Defensie destijds nalatig zijn geweest in het gebruik van de rookpotten. Hier is volgens het orgaan geen sprake van, 'omdat de medewerkers niet konden voorzien dat de rookpotten een dergelijk effect zouden hebben'. Het OM gaat om die reden niet tot vervolging over.

Richtlijnen aangepast

De richtlijnen voor het gebruik van de rookpotten zijn inmiddels aangepast. Defensiemedewerkers worden nadrukkelijk door hun commandanten erop gewezen dat zij rekening moeten houden met de risico’s van rookpotten voor verkeersdeelnemers op omliggende wegen. Daarbij wordt ook gewaarschuwd voor de gevaren van de combinatie mist en rook.
Het OM wil niet reageren op de uitkomsten van de contra-expertise. Ook de nabestaanden willen niet reageren en stellen dat de uitkomsten van het onderzoek voor zich spreken.