Hoe sterk is de economie van de stad? 'Voor veel ondernemers is de grens bereikt'

Berndt Benjamins, wethouder economische zaken gemeente Groningen
Berndt Benjamins, wethouder economische zaken gemeente Groningen © Deborah Roffel
Veerkrachtig en in de basis sterk. De stad-Groninger economie kan de klappen die corona uitdeelt best hebben, zegt wethouder Berndt Benjamins van economische zaken. Maar dat betekent niet dat hij zich geen zorgen maakt. 'Het is nu weer als een kaartenhuis ingestort.'
Onlangs stond Benjamins op het podium bij de opening van de Promotiedagen Noord-Nederland in Martiniplaza. Daar liet hij zijn optimisme de vrije loop en wees erop dat de stad-Groninger economie stukken beter herstelt van de klappen die ze krijgt van corona dan andere grote steden in Nederland.
Alleen Eindhoven deed het beter. Het was geen diepgaande analyse die Benjamins had gemaakt van het herstel, het was meer een fingerspitzengefühl, gebaseerd op de UWV-cijfers. Daaruit bleek dat het aantal werkzoekenden hard daalde.
Eerder concludeerde onderzoeksbureau SEO dat de economie van de regio Groningen - Assen minder hard werd geraakt dan het landelijke beeld. Dat komt vooral door de relatief grote omvang van de minder conjunctuurgevoelige energie-, zorg- en overheidssector.

Optimisme uitstralen

Reden om de wethouder aan de tand te voelen over hoe hij denkt over de sterkte van de Groninger bedrijvigheid. Bovendien zit de D66-wethouder er nu een maand of vier en heeft hij zich een idee kunnen vormen over hoe de economie van de enige metropool in het Noorden reilt en zeilt.
Benjamins nam in juli de functie over van partijgenoot Paul de Rook, die bij onderwijsinstelling Noorderpoort aan de slag ging.
’Ik wilde optimisme uitstralen’, zegt Benjamins nu over zijn recente uitspraken. ‘Het was ontzettend fijn dat de Promotiedagen weer gehouden konden worden en dat we elkaar weer fysiek konden ontmoeten. Ik wilde ondernemers er ook een hart mee onder de riem steken.’

Nieuwe maatregelen halen de boel onderuit

Inmiddels heeft Benjamins zijn positieve gedachten over hoe de stad zich wist te ontworstelen aan de corona-malaise weer helemaal moeten laten varen. Reden is de invoering eind november van lockdown nummer drie. ‘Het valt als een kaartenhuis in elkaar’, zegt Benjamins nu. ‘We zien de bezoekers- en omzetcijfers in de binnenstad kelderen. Met de nieuwe maatregelen gaat alles weer onderuit.’
We zien de bezoekers- en omzetcijfers in de binnenstad kelderen
Berndt Benjamins - ez-wethouder Groningen
Wie nu opnieuw het hardst worden getroffen zijn de winkeliers, ondernemers in de culturele sector en de eigenaren van kroegen, restaurants, hotels en andere horeca. Na bijna twee jaar corona zegt Benjamins over de schade die met name die bedrijven hebben opgelopen: ‘De klap is fors.’
Soms is het verlies blijvend, zegt de bestuurder. ‘Met name in de culturele sector, die ik ook in mijn portefeuille heb, daar zijn zaken verdwenen die ik ook niet terug zie komen.’ Zo is muziekcafé Lola er niet meer en kapte ook het Platformtheater ermee.

Weinig faillissementen

Dat er zelfs in de zwaarst getroffen sectoren als de horeca en de evenementenbranche uiteindelijk maar weinig bedrijven helemaal onderuit zijn gegaan is niet alleen te danken aan de steunmaatregelen vanuit Den Haag, meent Benjamins: ‘Ik vind de flexibiliteit van met name de horecaondernemers bewonderenswaardig. Telkens nadat er nieuwe maatregelen werden afgekondigd raapten ze de moed bijeen om hun zaak weer aan te passen.’
Ik spreek ondernemers die zeggen geen plannen meer te maken
Berndt Benjamins
Als voormalig horeca-ondernemer voelt hij extra mee met de getroffen bedrijven in die branche. Benjamins was ooit uitbater van het inmiddels gesloopte Hotel-restaurant Leek en runde zes jaar lang met een compagnon de wijnhandel Bacchus Wijnimport.

Grens bereikt

Maar nu is de grens bereikt, vreest Benjamins. De meeste horecabedrijven en winkeliers hebben hun spaarcenten volgens hem inmiddels wel opgebrand.
‘En nu zitten ze dus weer in een lockdown. Ze voelen zich machteloos en het maakt ze moedeloos. Ik spreek ondernemers die zeggen geen plannen meer te maken en de moed niet meer hebben om te investeren, als ze dat nog kunnen. Dat vind ik echt zorgelijk.’

Minder nijpend

Al raakt corona de binnenstad, de winkels en de kroegen flink, in andere delen van de economie is de situatie minder nijpend, stelt de wethouder. Over het doorsnee mkb-bedrijf op een industrieterrein maakt hij zich minder zorgen.
De economie als geheel groeit behoorlijk - dit jaar met bijna 4 procent - en wat mkb-ondernemers momenteel het meest bezighoudt is dat ze ontzettend moeilijk mensen kunnen vinden. Voor iedere 100 werkzoekenden zijn er 126 vacatures. Het kan een serieuze rem op de ontwikkeling van bedrijven zetten, meent Benjamins.

Speelbal

Heel veel mogelijkheden om dergelijke brede economische ontwikkelingen op te vangen heeft een wethouder ez echter niet, realiseert Benjamins zich ook. Een stad als Groningen blijft een speelbal van hoe de economie het (inter)nationaal doet.
‘De krapte op de arbeidsmarkt los je als gemeente niet zomaar op’, zegt hij over de beperkte invloed. Wel ligt er een gemeentelijk arbeidsmarktplan dat jaarlijks 600 mensen die moeilijk aan een baan komen op weg moet helpen naar bijvoorbeeld een participatiebaan of vanuit zo’n baan naar regulier werk.

Herstelagenda tegen coronagevolgen

Om toch wat te doen tegen de negatieve corona-effecten heeft het gemeentebestuur een Herstelagenda gemaakt en daar 3,5 miljoen euro voor uitgetrokken. Het is een set van zo’n dertig maatregelen variërend van kwijtschelding van leges, verruiming van (supermarkt)winkeltijden en vouchers voor startups in de retail of horeca.
Een deel van de ideeën in de Herstelagenda betreft overigens bestaande plannen, zoals de organisatie van Let’s Gro en het Binnenstadsfestival.
Voor het verdere herstel uit het coronamoeras vertrouwt Benjamins op de structurele sterkten van de stad. Want daar is niet zoveel mis mee, stelt hij. ‘Groningen is een aantrekkelijke stad voor bedrijven’, zegt hij.
Benjamins ziet de stad als een broeinest van startups, gegangmaakt door de Universiteit, het UMCG en de Hanzehogeschool, drie motoren van innovatie. In de ranglijsten met vernieuwende bedrijven scoort Groningen steevast hoog.
Benjamins wijst terloops op de al jaren stijgende verkoop van bedrijventerrein, de krapte op de kantorenmarkt en naar de groei van het aantal ondernemingen in de stad. ‘Aan het vestigingsklimaat hoef ik als ez-wethouder kennelijk niet zoveel aandacht te besteden.’