Column: Boer

Erik Hulsegge
Erik Hulsegge © RTV Noord
De oude Landrover hobbeldebobbelt over de laan vol bulten en gaten. Achter het stuur de oude boer. Naast hem op de passagiersstoel, Pipo, de zwartgevlekte boerderijhond.
Een buizerd vliegt op uit de slootwal, gestoord door het lawaai van de wagen.
Als de boer aan het eind van de laan stopt en het sleuteltje in het contact omdraait wordt het stil. Pipo naast hem kijkt hem aan alsof hij zeggen wil: ‘Wat gaan we doen baas?’ Als antwoord stapt de oude man uit de auto. De hond schiet over de bestuurdersstoel achter hem aan en rent met de neus over de grond naar het kale land.
De boer rilt, doet de kraag van zijn jas omhoog en trekt de pet dieper over zijn ogen. De harde wind doet zijn ogen tranen. Hij merkt het niet. De gedachten zijn bij zijn overleden vrouw. In het voorjaar is ze gestorven. Ze had plotseling corona gehad. Dat was op zich vreemd want zijn vrouw was alleen maar thuis op de boerderij en heel af en toe bij de dorpssuper geweest.
Binnen een week lag ze in het UMCG en nog geen paar dagen later was ze er niet meer geweest. Hij had niet eens fatsoenlijk afscheid kunnen nemen. Er komt een grom uit de keel van de boer. Hij miste zijn Sientje.
Zijn twee zoons hadden hem nog een poosje meegeholpen op de boerderij. Maar na een paar weken moesten ze terug naar huis, terug naar hun eigen baan. De oudste werkte al jaren in Amerika, in Boston bij een gerenommeerde bank. De jongste was aan het begin van het jaar verhuisd naar London om een internationaal onderzoek naar prostaatkanker te gaan leiden.
Och, Sientje was zo trots op haar zoons geweest. Hij ook wel. Toch had hij liever gezien dat een van twee de boerderij had overgenomen. Het zit er niet in en heeft er ook nooit ingezeten. En nu is hij alleen met de hond op de boerderij. De boer is blij dat Kerst en Oud en Nieuw voorbij zijn. De eerste keer zonder Sientje. Arregat, hij wil er niet meer aan denken.
Z’n zus en zwager uit Raamsdonkveer zouden met de jaarwisseling op visite komen. Ze hadden op het laatste moment afgezegd. Ze durfden het niet aan door de omikronvariant en de nieuwe lockdown. Hij was nog voor twaalven naar bed gegaan. Pipo naast hem op zijn kleedje.
Nu stond hij aan zijn land, zo ver hij zien kon omgeploegde glimmende klei. Het land lag er goed bij. Er mocht nog wel wat strenge vorst overheen. Goed voor de structuur, goed voor zijn tarwe.
Het overvalt hem plotseling. Hij ziet zichzelf op de trekker zitten: inzaaien, spuiten, combainen, ploegen….Ineens vraagt hij zich af of hij dit nog wel wil. Op de trekker zitten en zaaien en zo, is het ergste niet. Dat vindt hij mooi. Maar alles eromheen. Alles wat erbij komt kijken. De papieren rompslomp, de bank die moeilijk doet, de belasting die steeds aan zijn jas zit te trekken en dan heeft hij het nog niet over wat een boer tegenwoordig nog wel en niet mag.
Ach, hij wil ook niet steeds klagen, maar het raakt hem in zijn ziel dat je in deze tijd niet meer een gewone boer bent, maar een crimineel die de schuld is van alle milieuproblemen. Dat de boeren het land en de natuur kapot maken. Dat alle boeren over een kam worden geschoren.
Hij schudt zijn hoofd. ‘Kom es Pipo, koekje!’ roept hij naar zijn hond die verderop aan de slootrand scharrelt. De hond komt blij naar hem toe gerend, gaat aan zijn been zitten en doet de rechtervoorpoot omhoog. De oude man steekt hem een meelkoekje in de bek.
‘Der binnen gewoon te veul minsen op dizze wereldbol’, zegt hij tegen zijn kauwende hond en wrijft hem over zijn kop. In 1950 waren er ongeveer 2,5 miljard mensen. Er zijn nu al 7 miljard op deze aardkloot en dit jaar worden het er zelfs acht miljard, had hij gehoord op de radio. Daar gaat het fout. Dat kan zo niet doorgaan. De natuur denkt dat ook en heeft de aanval vol ingezet op de mensheid, meent de oude boer.
In zijn ooghoeken ziet hij iets bewegen. In de verte een blond meisje op een paard, in stap op het betonpad. Tegen de zon in kan hij het niet zien, maar hij vermoedt dat het het buurmeisje is, op weg naar huis, naar de boerderij aan de andere kant diep.
Hij moet denken aan zijn eigen boerderij. Een boerderij vol scheuren en verzakkingen. Zowel binnen als buiten. Op TV Noord had hij laatst een boer gezien uit Drieborg. Zijn prachtige monumentale boerderij zat van voor tot achter onder de scheuren, waar je een arm in steken kon.
Geen mens die de boer uit Drieborg helpen kon. De boerderij stond een paar honderd meter buiten de grens van het aardbevingsgebied en dan ben je de Jan met de korte achternaam. Bij hemzelf hetzelfde laken een pak. Hij was al twee jaar in de slag met verschillende organisaties en nog veel meer mensen. In november dacht de boer dat het goed zou komen. Dat hij dacht: kon Sientje dit nog maar meemaken.
De man die bij hem was - een aardige vent - legde uit wat er stond te gebeuren. Dat als het meezat ze over zes maanden konden beginnen met herstel. Twee dagen later werd hij gebeld door dezelfde man. Hij kon toch niets voor hem doen. Hij was teruggefloten door hoger hand.
‘Dat verdolde gas’, zegt de boer hardop tegen niemand. En nu gingen de gasprijzen omhoog als een raket naar de maan. De boer vreest zijn gasrekening aan het einde van de maand.
Hij doet de deur van zijn Landrover open en roept zijn hond. Die vlijt zich op zijn plek, op de passagiersstoel. De boer kruipt achter het stuur. Als hij de wagen wil starten, gaat zijn mobiele telefoon.
Het is zijn oude kameraad Hendrik. Hendrik, de zoon van de dokter uit het dorp, kent hij al vanaf de kleuterschool. Nog voor zijn dertigste reisde Hendrik voor zijn werk in de medicijnhandel naar Canada. Hendrik kwam nooit terug. De liefde had hem daar gehouden. Hij woonde in een groot huis aan een groot meer. Hij had een boot en heel wat bunders eigen bos, waar hij kon jagen.
Hendrik was in al die jaren zeker tien keer bij hem op de boerderij geweest. Hijzelf was nooit naar Canada gegaan. ‘Te drok op boederei’ was altijd zijn excuus geweest. Bellen deden ze wel, zoals nu. Na bijna anderhalf uur praten hangt de boer pas op. Pipo naast hem is in slaap gevallen.
Diezelfde avond nog belt de boer met de landbouwmakelaar en bestelt zich op internet een vliegticket: een enkele reis Canada.
Erik Hulsegge
Ik wens je een mooi maar vooral gezond 2022!