Groningen in 2022 definitief het Ruhrgebied van Nederland

Loek Mulder blikt vooruit op dit jaar
Loek Mulder blikt vooruit op dit jaar © RTV Noord
Groningen gefeliciteerd. U hebt in 2022 definitief de status van industrieprovincie nummer één van Nederland weten te behalen. Dankzij uitgekiend beleid om iedere geschikte vierkante meter in te vullen met industrie, bedrijvigheid en energieproductie is nu vanaf bijna iedere willekeurige plek in Groningen industrie zichtbaar.
Rij eens met de auto over de A7 van Drachten via Groningen en dan langs Veendam over de N366 naar Ter Apel. Het begint in Drachten: de aaneenschakeling van blokkendozen en bedrijfspanden met creatief vormgegeven namen op gevel. Een corridor van bedrijventerreinen, afgewisseld met landbouwgrond en wat natuur van postzegelformaat.
De grens met Friesland gepasseerd komt de bedrijvigheid in Marum in zicht. Vervolgens links en rechts van de snelweg het stevig gegroeide industrieterrein bij Leek. Waarna de contouren van Westpoort, het jongste industrieterrein van de stad Groningen, alweer zichtbaar zijn. Discounter Aldi werkt er hard aan de bouw van een groot distributiecentrum.

Het volgende industriecluster is nooit ver weg

Her en der zonneparken passerend, zijn buiten de stad de bedrijventerreinen bij Kolham, Hoogezand en dan alweer Zuidbroek in beeld. Ondertussen zwaaien de wieken van de tientallen windmolens bij Meeden en later Pekela en het Mondengebied je toe.
Het decor van de N33 bestaat uit de in aanbouw zijnde stikstoffabriek en - opnieuw - een gigantisch zonnepark. Ben je de bedrijvigheid in Veendam en de stoompluimen van Nedmag voorbij en sla je linksaf richting Pekela, dan liggen er in het landschap de installaties van de ’waterfabriek’ en de ondergrondse gasopslag.
Daarna rijd je een paar kilometer zonder gedwongen zicht op industrie, wanneer je tenminste in staat bent de windturbines aan de horizon te negeren. Want aan uitzicht op de windparken is zolang je richting de Duitse grens rijdt niet meer te ontkomen. Het volgende industriecluster is, met in dit geval Ter Apelkanaal, niet ver weg.

De poort open voor meer industrie

Denk niet dat het hiermee klaar is. Overal in de provincie liggen plannen om het open landschap verder in te vullen. In Westerlee wordt gewerkt aan een idee voor een terrein voor grootschalige bedrijvigheid, tot ongenoegen van de omwonenden. Ten westen van de stad, waar nu nog schapen grazen, wil een nog onbekende partij een enorm datacenter bouwen.
Bij Veendam wordt een nieuw industriegebied gebruiksklaar gemaakt voor de Amerikaanse medicijnenfabrikant Shine. Een stukje verderop wil een Brits bedrijf honderden miljoenen investeren in opslag van perslucht in zoutcavernes. De industriegrond in de Eemshaven wordt verdubbeld in omvang en her en der staan projectontwikkelaars klaar om nieuwe zonne- en windparken aan te leggen.
Je kunt zeggen: wat zou het, dat gebrek aan ruimtelijke kwaliteit
Loek Mulder
Groningen heeft de poort open gezet en laat deze ook wijd open staan. Niet alleen voor de bouwers van wind- en zonneparken. Ook bedrijvigheid die ruimte nodig heeft wordt met open armen ontvangen. Het is lastig om in Nederland nog ruimte te vinden voor grootschalige bedrijvigheid, maar een onderneming die een terrein van pakweg vijftig hectare nodig heeft kan wel in Groningen terecht.
En dan hebben we het nog niet over wat de regio te wachten staat met de miljardenplannen rond de waterstofeconomie, waarvoor duizelingwekkende hoeveelheden (groene) stroom nodig zijn en grote electrolyse-installaties.

Landschap gaat in mensen zitten

Je kunt zeggen: wat zou het, dat gebrek aan ruimtelijke kwaliteit. We moeten vooruit en iedereen wil ook ergens werken. Je moet per slot van rekening ook een boterham verdienen.
Maar wat doet deze inrichting van de omgeving met de inwoners? Niet alleen het landschap zelf verliest zijn karakter. Je kunt je afvragen of mensen zich nog op hun plek voelen in deze omgeving, waar ze veelal zijn geboren en zijn opgegroeid.
Daardoor is dat landschap ook een deel van hen, het vormt hun identiteit. Landschap gaat in mensen zitten. Je groeit er op en wordt er één mee. De strakke lijnen van het Groninger Hogeland zie je in de gezichten van de mensen, net zo als je het zachte karakter van Westerwolde herkent in de mensen daar.

Landschapspijn

Verlies je het landschap, dan gaat er ook een stuk van jezelf verloren: landschapspijn. Een term die gemunt is door een Friese journalist. Niet voor niets, want ook daar worden identiteit, karakter en schoonheid geofferd aan andere doelen.
In de inrichting van het Groninger land zien we het onvermogen terug van de mens om van zijn eigen omgeving wat te maken. Met als paradox dat juist groene ambities een belangrijke motor zijn achter de groei van industriële activiteiten.
Vrijwel overal hebben bij de inrichting van het landschap de mensen zelf en de natuur ergens achteraan mogen aansluiten. In welke omgeving we leven wonen, werken en recreëren wordt gedicteerd door economische motieven. Als er iets duidelijk wordt in 2022 dan is het dat Groningen en zijn inwoners lijden onder de landschapspijn die daar het gevolg van is.