Crowdfunding voor ondernemers in coronatijd: 'Vooral een emotionele redding'

De winkel van SchoenenZaken zonder klanten
De winkel van SchoenenZaken zonder klanten © Theo Sikkema RTV Noord
Het is voor ondernemers niet eenvoudig om na bijna twee jaar coronacrisis mentaal steeds maar weer positief te zijn. Er is wel financiële steun van de overheid, maar vaak onvoldoende om een glimlach van op het gezicht te krijgen. Biedt crowdfunding uitkomst?
‘Soms moet je het beestje bij z’n naam noemen’, zegt Joël Timmerman van SchoenenZaken met vestigingen in Groningen, Haren en Zwolle. Hij opende afgelopen weekend met deze zin een post op het zakelijk social media platform LinkedIn om hun volgers deelgenoot te maken van het feit dat het zakelijk helemaal niet zo goed gaat. ‘Het is belangrijk dat de boodschap overkomt dat er echt veel minder omzet is dan normaal. ‘Het is geen rozengeur en maneschijn’.
We zijn een jong bedrijf. De spaarcenten zijn op en dan is het steeds lastiger
Joël Timmerman, eigenaar SchoenenZaken
‘We zijn heel actief op social media en creëren daarmee misschien een beeld dat het wel goed gaat. Dit net zoals vele andere ondernemers. We laten leuke dingen zien. Zoals het bezorgen met een Porsche rond de feestdagen. Tuurlijk verkopen we schoenen, maar veel minder dan normaal hoor. We zijn een jong bedrijf. De spaarcenten zijn op en dan is het steeds lastiger’, vat Timmerman de situatie samen.

'Geeltje ambitie'

Daarom deden ze een oproep tot ‘bewustwording’ bij hun klanten en volgers via de socials. Zaterdag lanceerden de mannen van SchoenenZaken een actie op linkedin. Een oproep om een paar schoenen, cadeaubon of ‘geeltje ambitie’ te bestellen. ‘Soms moet je gewoon vragen wat je wilt, dat is voor de consument ook duidelijk’, aldus Timmerman.
Het ‘geeltje ambitie’ was er voor de mensen die geen schoenen of cadeaubon wilden kopen maar wel een steuntje van 25 euro in de rug wilden geven. Dit omdat Timmerman en collega’s nog steeds geen of nauwelijks steun krijgen van de overheid.
Joël Timmerman in een lege winkel
Joël Timmerman in een lege winkel © Theo Sikkema RTV Noord
Timmerman over de impact. ‘Het liep direct storm. Ik ga geen aantallen noemen, maar we voelen en merken de betrokkenheid van de klanten. Mensen dragen ons een warm hart toe. Dat komt denk ik deels ook doordat we ze de afgelopen periode interactief meegenomen hebben in de dingen die we doen.’

Emotionele betrokkenheid

Het ‘geeltje ambitie’ is geen letterlijke vorm van crowdfunding, omdat tegenover een donatie geen prestatie staat. Maar bij crowdfunding speelt emotionele betrokkenheid vaak wel een rol. Timmerman. ‘We doen een appèl op onze klanten en volgers qua bewustwording en we zien nu dat ze ons willen helpen. Dat voelt goed. We hebben het ook in de nieuwsbrief gezet. Daar bereiken we ook nog weer een paar duizend klanten mee.’
Een donatiemodel kan, maar het is zeer lastig
Robert Panman van De Kapitaalfabriek
Robert Panman van De kapitaalfabriek in Groningen is zeer terughoudend in hoeverre dat wat Timmerman en co in gang hebben gezet breed toepasbaar is. ‘Een donatiemodel kan, maar het is zeer lastig. Bij crowdfunding is het primaire doel om meer terug te krijgen dan je geeft. Ik werk voor een community van 25.000 investeerders en die willen maar één ding: meer rendement maken dan wat je bij de bank krijgt.’

Eigen broek ophouden

‘Ik begrijp dat ondernemers deze vorm inzetten’, stelt Panman. ‘Het is een sympathieke gedachte, maar vergeet niet dat we in een harde wereld leven waarin iedereen zijn eigen broek op moet houden. Crowdfunding is in de afgelopen jaren een businessmodel geworden.’
Succesvolle actie
Bijna een jaar geleden werd door een klant een crowdfunding gestart om Café de Wolthoorn, de bekende kroeg aan de Turftorenstraat in de Stad, te helpen. De actie leverde meer dan 35.000 euro op. Eigenaar Arnold Ensing was totaal verrast door wat toen gebeurde. ’Ik had er wel moeite mee hoor. Mijn trots stond de hand ophouden in de weg, maar het was hartverwarmend.

Het gaf een enorme kick dat meer dan 550 mensen gedoneerd hebben. Financieel is het wel een groot iets geweest. Mede dankzij ook dat we al heel lang bestaan en veel mensen ons café kennen. We lopen financieel hard achteruit, dus het is zeker belangrijk geweest.’

Je moet met de pet rondgaan scheiden van het via crowdfunding vergaren van geld als financieringsbron
Gerrit van Yperen, directeur NLInvesteert regio Noord
Gerrit van Yperen, directeur van NLInvesteert regio Noord, beaamt dit. ‘Je moet met de pet rondgaan scheiden van het via crowdfunding vergaren van geld als financieringsbron. Het mede ook vanuit marketingdoeleinden activeren van je community is echt iets anders dan via investeerders financiering aantrekken.’

Rente en aflossing

Daarvoor geldt, zegt Van Yperen een belangrijke voorwaarde, die ook geldt voor andere financieringsvormen. 'De rente en aflossing moet betaald kunnen worden. Dat is voor ondernemers die door de coronacrisis in hun winstgevendheid worden getroffen een grote uitdaging.'
Wel is het zo dat crowdfunding als financieringsvorm steeds populairder is aldus Van Yperen. ‘NLInvesteert heeft vorig jaar 225 miljoen euro externe financiering bemiddeld en daarvan is 125 miljoen via ons crowdfundplatform gegaan.’ Landelijk ging het in 2021 om ongeveer 700 miljoen euro.
De lege winkel van de Purperen Draak in coronatijd
De lege winkel van de Purperen Draak in coronatijd © Eigen foto
Martijn Bos en zijn vrouw van spellenwinkel de Purperen Draak in Groningen hebben tijdens de eerste lockdown vorig jaar een crowdfunding en donatie actie opgezet. Dat was geen gemakkelijke stap weet Bos. ‘Ik vond het heel moeilijk. Ik wil werken voor mijn geld. Je wilt niet je hand ophouden, maar klanten hebben gezegd dat ik mijn trots voorbij moest gaan om te kunnen blijven bestaan.’
Dan zit je wel bijna huilend achter je bureau hoor
Martijn Bos, eigenaar Purperen Draak over hun crowdfunding
Dat was zeker een stap, constateert Bos terugkijkend. Er werd een actie gelanceerd op een crowdfundplatform en een pagina waar mensen maandelijks een klein bedrag, drie of vijf euro kunnen doneren. ‘En ik dacht doe eens gek laat ik ook een optie van 25 euro aanmaken. Als je dan merkt dat mensen dat betalen dan zit je wel bijna huilend achter je bureau hoor.’

Emotionele redding

Bos heeft er nog altijd moeite mee dat doneren in gang gezet is. ‘Je geeft mij geld en krijgt daar geen spullen voor. Dat klopt niet. We dachten dat iedereen ons vergeten was. Wij verkopen passie en leven van contact dat raak je kwijt. Als dan het tegenovergestelde blijkt is dat geweldig. Dit hart onder de riem is vooral onze emotionele redding geweest.’
De Purperen Draak in betere tijden
De Purperen Draak in betere tijden © Eigen foto
Ook dankzij een grote achterban. Bos en zijn vrouw organiseren normaal gesproken veel activiteiten in de winkel. Veertig zitplekken zijn vijf avonden in de week bezet door spellenfanaten. ‘Een groot deel daarvan heeft laten blijken achter ons te staan en dat is uiteindelijk echt veel belangrijker dan geld’, concludeert Bos.
Iedereen heeft de omzet echt keihard nodig, wij ook
Joël Timmerman
Panman voegt er nog aan toe. ‘Timmerman en Bos hebben een community en dat heb je denk ik ook nodig om dit type crowdfunding in beweging te krijgen. Anders is het in algemene zin een druppel op een gloeiende plaat.’

Energie kakt in

Het was nu het juiste moment om de bewustwording te creëren zegt Timmerman. ‘Rond de feestdagen bouwt iedereen de spanningsboog op tot je jaarwisseling en dan is het 2 januari. Dan ontstaat een andere beleving en kakt de energie in. We zagen de online bestellingen wel voortkabbelen, maar er moest iets gebeuren. Iedereen heeft de omzet echt keihard nodig, wij ook.’