Hoe nu verder na het fakkelprotest?

Duizenden mensen liepen mee in de fakkeloptocht
Duizenden mensen liepen mee in de fakkeloptocht © Jeroen Berkenbosch/RTV Noord
Opnieuw waren er duizenden mensen op de been om hun onvrede te uiten over de gaswinningsproblematiek. Ondertussen hobbelt de bureaucratische molen door. Wat kan het protest de Groningers opleveren?
Nee, hij had niet verwacht dat hij weer met een fakkel door de binnenstad zou lopen. En nee, hij kon ook niet bevroeden dat de emoties op sommige momenten de overhand zouden nemen. Maar het protest was opnieuw nodig.
‘En het was drukker dan de vorige keer’, zegt Jan Wigboldus, voorzitter van het Groninger Gasberaad. ‘We noemen het een geslaagd evenement, in hoeverre het een geslaagd evenement genoemd kan worden. En ik ben trots op zo’n grote groep deelnemers.’
Hoogleraar: 'Het was een uiting van solidariteit'

Emotioneel

Wigboldus hield het niet droog. Live op TV Noord was te zien hoe de belangstelling voor de fakkeltocht hem aangreep. Twee dagen later zijn de emoties gezakt. ‘Maar natuurlijk raakt het me, iedere keer weer. Jongen, ik kom soms met mensen in contact en hoor verhalen... Dan denk je: hoe is dat toch mogelijk? Natuurlijk word je daar cynisch van. Maar mijn omgeving vindt me nog hanteerbaar.’
Hoe nu verder na het succes van de fakkeloptocht? Wigboldus begrijpt de vraag, probeert de oplossing te schetsen, maar erkent ook dat de uitvoering veel complexer is dan de gedachteschets. Volgens hem moeten bestuurders eíndelijk eens oog krijgen voor de mensen achter het dossier. ‘Stop met de juridische gang van zaken. Ga nou eens echt met de inwoners aan de slag’, verzucht hij.
Jan Wigboldus wordt tijdens de fakkeltocht geïnterviewd door RTV Noord-verslaggever Tristan Braakman
Jan Wigboldus wordt tijdens de fakkeltocht geïnterviewd door RTV Noord-verslaggever Tristan Braakman © RTV Noord

Andere impact

Het fakkelprotest kwam in elk geval op het juiste moment, betoogt emeritus hoogleraar staatsrecht Hans Engels, tevens ex-senator en voormalig waarnemend burgemeester van bevingshoofdstad Loppersum.
‘Ik denk dat uit het protest hoop te halen valt’, zegt hij. ‘Deze optocht heeft - naar mijn inschatting - een andere impact dan vier jaar geleden. In heel Nederland is er protest gaande, tegen de coronamaatregelen bijvoorbeeld. Ook is er grote onvrede over de toeslagenaffaire.’
Van belang is nu dat de regionale bestuurders eensgezind zijn én blijven
Hans Engels - Oud-waarnemend burgemeester Lopersum
Deze factoren kunnen volgens Engels leiden tot een versterkte invloed van het protest, temeer omdat het nieuwe kabinet net begonnen is. ‘Deze factoren bij elkaar opgeteld denk ik dat het protest meer impact heeft dan destijds.’

Je rijk rekenen is er niet meer bij

Wigboldus moet dat allemaal nog zien. Niet voor het eerst hoort hij zinsnedes als ‘processen versnellen’ en ‘de menselijke maat voorop’. ‘Natuurlijk put je wel hoop uit het protest. Maar we doen het ook voor elkaar, het saamhorigheidsgevoel.’ De voorzitter van het Gasberaad durft zich na al die jaren niet meer rijk te rekenen.
Engels denkt in elk geval dat het protest de boel vooruit kan helpen. Voorwaarde is wel dat de regio eensgezind is en Den Haag uit betrokkenheid probeert van gedachten te veranderen. Daarbij helpt een actie zoals de ‘brief op bestelling’ van toenmalig gedeputeerde Henk Staghouwer niet, erkent hij.
‘Dat was een fout van de toenmalig gedeputeerde. Als regio moet je met één mond spreken. Mijn indruk was dat er haast was, de wethouders uit betrokken gemeenten waren namelijk niet op de hoogte van de brief. Belangrijk is dat iedereen geïnformeerd is en dat de regio met één geluid naar buiten komt.’
Hans Engels.
Hans Engels. © RTV Noord

Eisen stellen?

Daarbij moet je de invloed van regionale bestuurders ook niet overschatten, vindt Engels. ‘We zijn afhankelijk van de betrokken ministeries in Den Haag. Nu valt het dossier weer onder het departement Economische Zaken. Dat is een departement dat heel eigenstandig naar het dossier kijkt. Die veranderingen helpen de zaak ook niet vooruit.’
Toch mogen de Groningers eisen stellen aan hun regionale bestuurders, betoogt de emeritus hoogleraar. ‘Mijn ervaring is dat er op de inzet en betrokkenheid van bestuurders niks aan te merken valt. Maar deze bestuurders hebben soms ook hun emoties, en soms zelf schade. Het dossier wordt daardoor ook gepolitiseerd. Dat helpt de zaak niet altijd vooruit. Van belang is nu dat de regionale bestuurders eensgezind zijn én blijven.’