Wie onthult het mysterie rondom het overlijden van medium Rabindra?

Peter Westerkamp, alias Rabindra
Peter Westerkamp, alias Rabindra © Delpher
Hij was communist, NSB'er, SS'er, illusionist, waarzegger, telepaat, televisie- en autoverkoper, oplichter, zedendelinquent en ter dood veroordeelde: Peter Westerkamp. Exact honderd jaar geleden wordt hij geboren in Siddeburen. Maar wie weet waar en wanneer hij is overleden?
Tegenwoordig is hij vrijwel vergeten, maar na de oorlog was hij bekend en vooral berucht als medium Rabindra.
Als kind heb ik hem talloze malen in krantenadvertenties zien staan. Een groezelige, korrelige zwart-witfoto van een man uit wiens ogen lichtstralen kwamen. Medium Rabindra was dan in Stad en hield zitting, ergens in een horecagelegenheid. 'Die herinnering kan kloppen', zegt de Slochter historisch socioloog Otto Knottnerus. 'Ik heb meer dan achthonderd van dit soort advertenties in oude kranten teruggevonden. Het was blijkbaar een gouden business voor hem.'
Een van de meer dan achthonderd advertenties van Rabindra
Een van de meer dan achthonderd advertenties van Rabindra © Delpher

Een bijzondere levensloop

Knottnerus is gefascineerd door de bijzondere levensloop van Peter Westerkamp en doet al jaren onderzoek naar hem. 'Hij is op 20 februari 1922 geboren in Siddeburen als Pieter Simon Westerkamp. Hij groeit op in ‘De Polder’, een soort achterbuurt in Noordbroek. Zijn vader is een boerenarbeider en actief lid van de Communistische Partij Holland. Hij wordt door de veiligheidsdiensten in de gaten gehouden. Maar als de oorlog uitbreekt, stapt de hele familie over naar de NSB, volgens het verhaal omdat ze bang zijn voor de nazi's die communisten vervolgen en opsluiten in concentratiekampen.’
Peter wordt lid van de Waffen-SS en haalt direct een aantal vreemde streken uit. Hij slaat een communistische buurman en een Joodse koopman in elkaar. Later vertelt hij dat hij dat deed met oog op zijn communistische afkomst. Hij wilde zijn geloofwaardigheid bij de SS bewijzen. Of hij ook echt aan het Oostfront gevochten heeft is onduidelijk, maar in 1944 deserteert hij uit de SS en krijgt hij de doodstraf. Hoe hij daar onderuit komt, is onduidelijk. In advertenties van het medium Rabindra staat later dat hij een bewaker heeft gehypnotiseerd.

Een veelzijdige 'carrière'

Na de oorlog wordt Peter Westerkamp veroordeeld voor zijn SS-lidmaatschap en verdwijnt hij tot 1948 achter de tralies. Als hij vrijkomt, begint hij op te treden als hypnotiseur en helderziende. Het lijkt een vreemde stap, want wat je ook leert bij de SS, het is zeker geen hypnotiseren en waarzeggen.
Maar Knottnerus heeft er in zijn onderzoek een logische verklaring voor gevonden. ‘Ik denk dat hij tijdens de oorlog, in 1943 al, is begonnen als assistent van een in Groningen woonachtige Duitse illusionist die optreedt als professor Malachini. Hij neemt het kunstje al snel over en begint onder verschillende namen op te treden. Na de oorlog bouwt hij dat verder uit, met succes. Hij verdient goed, rijdt in een mooie auto en trouwt. Voor de eerste keer dan hè, want ik heb een aantal huwelijken van hem teruggevonden in de archieven. Het laatste met een Poolse vrouw.'
Maar het is niet allemaal goud wat er blinkt. Rabindra doet geregeld te stellige uitspraken als mensen hem consulteren, bijvoorbeeld omdat ze bestolen zijn. Hij wijst dan onschuldigen aan als dader en zo komt hij in de problemen met de autoriteiten. Knottnerus: 'Je kunt het je niet meer voorstellen vandaag de dag, maar de politie en zelfs de burgemeester van Groningen plaatsen artikelen in de krant waarin ze waarschuwen voor Rabindra.’
De politie waarschuwt in de krant voor Rabindra
De politie waarschuwt in de krant voor Rabindra © Delpher

Van kwaad tot erger

Westerkamp verzint steeds nieuwe activiteiten om de kost te verdienen en zijn praktijken worden dubieuzer. Als je zoekt in oude kranten kom je een rechtbankverslag uit 1956 tegen. Er is twee jaar cel en voorwaardelijk TBS geëist tegen Peter Westerkamp wegens oplichting. Hij verkoopt, voor veel geld, kistjes tegen ultra micro-demonische golven. Tegen de instructies in, maakte een van de kopers het kistje toch open, waarna er alleen een paar elektriciteitsdraadjes in blijken te zitten.
‘Uiteindelijk loopt dit met een sisser af’, zegt Knottnerus. Hij krijgt maar een half jaar cel voor deze zaken, maar ik ben ook een zedenzaak tegengekomen waarin hij een rol speelt.'
Een krantenartikel over de oplichtingspraktijken van Rabindra
Een krantenartikel over de oplichtingspraktijken van Rabindra © Delpher

Televisieverkoper en autohandelaar

'In de jaren 60 zie je het aantal advertenties van Rabindra afnemen', zegt Knottnerus. ‘Blijkbaar is de samenleving een beetje uitgekeken op zijn kunstjes. Maar Westerkamp zit niet bij de pakken neer en begint een handeltje in televisies. Ook daar zit een luchtje aan.’
‘Hij koopt demonstratiemodellen op in Duitsland en verkoopt die in Nederland onder het motto: zo goed als nieuw. Ook zit hij in de autohandel. Via een garage in Veendam verkoopt hij auto's en ook dat gaat hem verrassend goed af.'
In 1970 duikt Rabindra weer op in krantenadvertenties. 'Hij doet dan een benefietvoorstelling voor hongerige kinderen in Afrika, samen met de Duitse zanger Freddy Quinn. Dat is blijkbaar een succes, want vanaf dat moment staan er weer regelmatig Rabindra-advertenties in de kranten en volgens de verhalen rijdt hij rond in een goudkleurige Mercedes.'
Rabindra als televisieverkoper
Rabindra als televisieverkoper © Delpher

Spoorloos

'Ik weet inmiddels heel veel over Peter Westerkamp', zegt Knottnerus, 'maar het is een raadsel waar en wanneer hij is overleden.’
‘Tegen het eind van de vorige eeuw verdwijnt de naam Rabindra langzaam uit de kranten. De laatste advertentie is in 1999 en ik denk dat hij ergens in 2003 of 2004 is overleden. Maar daar is niets over te vinden en de familie zwijgt als het graf. Ik heb alleen contact gehad met een kleindochter en het enige dat zij wil vertellen is dat hij een aardige opa was. Maar ik hoop dat er iemand is die kan zeggen waar en wanneer Peter Westerkamp is overleden, zodat ik mijn onderzoek kan afsluiten.’
Historicus Otto Knottnerus over zijn fascinatie voor Rabindra in Noord Vandaag:
Qua reclame was Rabindra
Ook RTV Drenthe schonk aandacht aan Rabindra in een radio-uitzending. Die is hier terug te luisteren
Heb je informatie over het overlijden van Peter Westerkamp, mail dan naar rsmith@rtvnoord.nl